قابلیت انتقال چک های بانکی و حواله های موسسات اعتباری از طریق ظهر نویسی در صورت خط خوردگی کلمه " حواله کرد "

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۱/۰۷/۰۶
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم

موضوع

قابلیت انتقال چک های بانکی و حواله های موسسات اعتباری از طریق ظهر نویسی در صورت خط خوردگی کلمه " حواله کرد "

پرسش

چک های بانکی و همچنین حواله های موسسات اعتباری که در وجه اشخاص معین صادر می شود در صورتی که کلمه "حواله کرد" آنها توسط صادرکننده خط بخورد آیا قابل انتقال از طریق ظهرنویسی به اشخاص دیگر می باشد؟

نظر هیئت عالی

گرچه در نظریه شماره ۶۴۱۳/۷ ـ ۵/۸/۱۳۸۲ اداره حقوقی اعلام شده صادرکننده چک با قلم زدن کلمه حواله کرد نوعی ظهرنویسی را از دریافت کننده سلب نموده است که با توجه به حاکمیت اداره و قبول دریافت کننده ظاهرا بلااشکال به نظر می رسد و عملا نیز بانک ها نیز به آن توجه می کنند. نظر اتفاقی: نظر اول ـ مطابق ماده ی ۱۰ قانون مدنی و قرارداد فی مابین صادرکننده و کسی که چک در وجه آن نوشته شده و طبق نظریه ی مشورتی شماره ۶۴۱۹/۷ مورخ ۵/۸/۸۲ اداره ی حقوقی قوه قضاییه و با عنایت به این که منظور صادرکننده که حواله کرد را خط زده خلاف شرع و قانون نیست و چک و حواله های موسسات مالی (نیز گرچه حکم چک را ندارد) اما قابل انتقال به غیر نمی باشد و بانک ها وجه چک های مذکور را پرداخت نمی کنند قابل انتقال نیست. مگر این که صادر کننده مجددا خط زدن حواله کرد را توضیح دهد و توجیه کند؛ البته اگر در متن چک قرینه ای باشد که مشعر به وکالت کسی باشد که چک در وجه وی نوشته شده قضیه متفاوت خواهد بود که در این صورت از باب وکالت اقدام خواهد شد نه به عنوان دارنده چک. (اکثریت)