قابلیت توقیف یا ضبط وسایل ارتکاب جرم

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۷-۵۰۶۸
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۳/۲۲
برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر اراک

موضوع

قابلیت توقیف یا ضبط وسایل ارتکاب جرم

پرسش

آیا موتور سیکلتها و خودرو هایی که سارقان در زمان سرقت از آنها استفاده کرده اند مثل کیف قاپها و یا شخصی که پس از سرقت اموال مسروقه را به وسیله خودروی خود منتقل می نماید قابل توقیف و یا ضبط است؟ تکلیف دادسرا در این خصوص چه می باشد؟

نظر هیئت عالی

چگونگی ضبط وسیله ای که برای ارتکاب جرم استفاده شده یا دلیل و وسیله ارتکاب جرم بوده یا از جرم تحصیل گردیده در مواد ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی و ۱۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری آمده است؛ بالنتیجه ضبط خودرو یا موتور سیکلت های موضوع سوال محتاج نص قانونی است. نظر اتفاقی: منظور از اشیا و اموالی که در مواد ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی و ۱۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری قید و مقرراتی برای تعیین تکلیف توقیف و ضبط آنها از ناحیه قانونگذار تعیین و وضع شده است اشیا و اموالی است که حین ارتکاب جرم استعمال شده و یا برای استعمال اختصاص داده شده اند و دلیل یا وسیله جرم بوده اند؛ مثل اسلحه در شکار غیر مجاز چاقو در ایراد جرح سکه تقلبی مهر و کلیشه که این تعریف به صراحت در ماده ۱۴۷ قانون آیین دادرسی کیفری نیز آمده است. بنابراین اشیایی که وسیله ارتکاب جرم نباشد و از راه جرم نیز تحصیل نشده باشد قابلیت توقیف ندارد. اشیا و اموالی قابل توقیف هستند که توقیف آنها برای انجام تحقیقات ضروری باشد و یا به عنوان وسیله ای که حین ارتکاب جرم مورد استفاده قرار گرفته باشد و یا اینکه بر طبق مقررات قانونی آن اشیا توسط دادگاه بایستی ضبط شوند و چون ضبط اموال نوعی مجازات است و نیاز به نص صریح قانونی دارد در صورت تصریح قانونگذار دادسرا آنها را نیز بایستی توقیف نماید. فلذا چون وسیله نقلیه هیچ کدام از این شرایط را ندارد و ذاتا وسیله ارتکاب جرم نیست و نگهداری آن نیز ممنوعیت قانونی دارد در صورتی توقیف می شود که برای انجام تحقیقات ضرورت داشته باشد و بلافاصله پس از رفع ضرورت و نیاز می بایست به مالک مسترد گردد.