قانون اجازه الحاق دولت ایران بمقررات هواپیمایی کشوری بین المللی
ماده واحده - مجلس شورای ملی قرارداد هواپیمایی کشوری بین المللی مورخ ۱۶ آذر ۳۲۳ مطابق هفتم دسامبر ۱۹۴۴ مشتمل بر بیست و دو فصل و نود و شش ماده و پروتکل اضافی متضمن ماده ۹۳ مکرر مورخ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۲۶ مطابق ششم مه ۱۹۴۷ و قرارداد ترانزیت هواپیمایی بین المللی مورخ ۱۶ آذر ۱۳۲۳ مطابق ۷ دسامبر ۱۹۴۴ مشتمل بر شش ماده را که در تاریخ ۱۶ آذر ۱۳۲۳ مطابق ۷ دسامبر ۱۹۴۴ بامضا رسیده است تصویب و به دولت اجازه میدهد اسناد مصوبه آن را بدبیرخانه سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی تسلیم نماید.
این قانون که مشتمل بر یک ماده و متن قرارداد ضمیمه است در جلسه سی ام تیر ماه یکهزار و سیصد و بیست و هشت به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت
قرارداد هواپیمایی کشوری بین المللی
مقدمه
نظر به اینکه پیشرفت و توسعه هواپیمایی کشوری بین المللی در آینده میتواند کمک زیادی برای ایجاد و حفظ مودت و حسن تفاهم بین ملل و مردم دنیا باشد و در عین حال سوء استفاده از آن ممکن است موجب اختلال امنیت عمومی گردد و نظر به اینکه دولتهای امضاءکننده این قرارداد علاقمند هستند که از تصادم اجتناب نموده و همکاری بین ملل و مردم را که آرامش و امنیت جهان متکی بآن است توسعه بدهند لذا دول امضاءکننده ذیل نسبت به پاره ای اصول و ترتیبات برای اینکه هواپیمایی کشوری بین المللی در وضع مطمئن و منظم توسعه یابد توافق حاصل کردند همچنین توافق حاصل نمودند که سرویسهای حمل و نقل هوایی بین المللی ممکن است بر اساس تساوی موقعیت استقرار یافته و با اصول محکم اقتصادی عمل نماید بنابر مراتب مزبور این قرارداد را باین منظور منعقد نمودند.
قسمت اول - هوانوردی
فصل اول - اصول کلی و اجرای قرارداد حق حاکمیت
ماده ۱ - کشورهای متعاهد قبول دارند که هر کشوری حق حاکمیت تام و مطلق نسبت بفضای مافوق قلمرو خود دارد.
قلمرو
ماده ۲ - در نظر این قرارداد قلمرو یک کشور عبارت خواهد بود از اراضی و آبهای ساحلی متصل بآن که تحت حاکمیت یا قیمومت - حمایت و یا تحت الحمایگی آن کشور قرار دارد.
هواپیماهای دولتی و کشوری
ماده ۳ - الف - این قرارداد فقط شامل هواپیماهای کشوری خواهد بود و درباره هواپیماهای دولتی قابل اجرا نمیباشد.
ب - هواپیماهائیکه در خدمات نظامی و گمرکی و شهربانی به کار برده میشوند هواپیماهای دولتی محسوب خواهند شد.
ج - هیچ هواپیمای دولتی یک کشور متعاهد نباید بدون اجازه یا به وسیله موافقت نامه مخصوص یا طور دیگر طبق شرایط آن بر فراز قلمرو کشور دیگر پرواز نماید و یا در آنجا فرود بیاید.
د - کشورهای متعاهد تعهد مینمایند که هر موقع مقرراتی برای هواپیماهای دولتی خود وضع بکنند تامین سلامتی هوانوردی کشوری را مراعات نمایند.
- ماده ۳ - مکرر (الحاقی ۱۳۷۲/۰۲/۲۲)
الف (الحاقی ۱۳۷۲/۰۲/۲۲)- دولتهای متعاهد این امر را به رسمیت می شناسند که هر کشوری باید از توسل به استفاده از اسلحه در مقابل هواپیمایی کشوری در حال پروازاجتناب نماید و در صورت رهگیری هواپیما جان کسانی را که در هواپیما هستند و ایمنی هواپیما نباید دچار مخاطره گردد.
این مفاد بهیچوجه نباید موجب این تعبیر گردد که به نحوی حقوق و تعهدات کشورهای مندرج در منشور ملل متحد بدینوسیله مورد اصلاح قرار گرفته است.
ب (الحاقی ۱۳۷۲/۰۲/۲۲)- دولتهای متعاهد این امر را به رسمیت می شناسد که هر کشور، در اعمال حق حاکمیت خود، در صورتی که یک هواپیمای کشوری در فضای هوایی سرزمین او بدون مجوز مبادرت به پرواز نموده و یا اینکه بنا به دلایل قابل قبول حاکی از اینکه هواپیما برای منظوری مغایر با اهداف این کنوانسیون به کار گرفته شده حق دارد بخواهد که هواپیما در یک فرودگاه تعیین شده فرود آید، آن کشور همچنین ممکن است به چنین هواپیمایی هرگونه دستوری مبنی بر پایان دادن به چنین تجاوزهائی صادر نماید. به این منظور دولتهای متعاهد ممکن است به هر وسیله مقتضی که بر اساس قواعد مربوطه حقوق بین الملل و از جمله مفاد مربوطه این کنوانسیون بخصوص بند الف این ماده مبتنی باشد متوسل گردد
ج (الحاقی ۱۳۷۲/۰۲/۲۲)- هر هواپیمای کشوری الزاماً باید از دستوری که بر اساس بند ب این ماده صادر شده است تبعیت نماید. به این منظور هر دولت متعاهدی الزاماً ترتیبات لازم را در قوانین و مقررات داخلی خود بدهد که تبعیت مذکور برای هر هواپیمای کشوری ثبت شده در کشور مزبور و برای هر هواپیمای کشوری مورد استفاده توسط بهره برداری که مرکز اصلی کار وی یا محل اقامت دائم او در آن کشور باشد اجباری گردد. هر دولت متعاهدی الزاماً باید هرگونه تخلف از چنین قوانین و مقررات را مشمول مجازات شدید قرار داده و آن را بر اساس قوانین و مقررات خود به مقامات صلاحیت دار ارجاع نماید.
د (الحاقی ۱۳۷۲/۰۲/۲۲)- هر دولت متعاهدی الزاماً باید اقدامات مقتضی را به عمل آورد که استفاده آگاهانه از هواپیمای کشوری ثبت شده در آن کشور یا از هواپیمای کشوری مورد استفاده توسط بهره برداری که مرکز اصلی کار و یا محل اقامت دائم او در آن کشور است برای هر منظوری که مغایر با اهداف این کنوانسیون باشد ممنوع گردد.
مفاد مزبور بر مفاد بند الف این ماده تاثیری نمی گذارد یا مفاد بندهای ب و ج این ماده را تضعیف (فسخ) نمی نماید،
سوء استفاده از هواپیمایی کشوری
ماده ۴ - هر کشور متعاهدی موافقت مینماید که هواپیماهای کشوری را به منظور انجام مقاصدیکه با مقررات این قرارداد مغایرت داشته باشد مورد استفاده قرار ندهد.
فصل دوم - پرواز بر فراز قلمرو کشورهای متعاهد
حق پرواز خارج از برنامه
ماده ۵ - هر یک از کشورهای متعاهد موافقت مینماید که کلیه هواپیماهای سایر کشورهای متعاهد که در سرویس هواپیمایی بین المللی اشتغال نداشته باشند حق دارند به شرط رعایت مقررات این قرارداد بر فراز قلمرو آن پرواز نمایند و یا به طور ترانزیت بدون توقف از آنجا عبور کنند و همچنین بدون احتیاج بکسب اجازه قبلی برای مقصودهای غیرتجارتی بآنجا فرود بیایند به شرط اینکه کشوریکه بر فراز آن پرواز به عمل میآید حق درخواست فرود آمدن را از هواپیما داشته باشد معهذا هر یک از کشورهای متعاهد این حق را برای خود محفوظ میدارد که به جهت تامین سلامت پرواز از هواپیمایی که مایل بعزیمت بنواحی غیرقابل عبور و یا نواحی که تسهیلات هواپیمایی بقدر کافی در آنجا وجود ندارد بخواهد که راه معینی را طی نماید و یا اینکه اجازه مخصوص برای این قبیل پروازها تحصیل کند و چنین هواپیما هرگاه مسافر - بار - یا پست برای کرایه یا اجرت پرواز مسافر بار و پستی که در سرویسهای منظم بین المللی هستند داشته باشد به شرط رعایت مقررات ماده ۷ حق دارد که مسافر و بار و پست بگیرد و پیاده کند مشروط بر اینکه هر کشوریکه در آنجا این مسافرین پست و بارها گرفته یا پیاده میشوند حق داشته باشد که نظامات شرایط و محدودیت هائی را که لازم میداند تحمیل نماید.
پرواز بر حسب برنامه
ماده ۶ - هیچ سرویس هواپیمایی بین المللی حق ندارد که در کشور متعاهد دیگر عمل نماید مگر اینکه اجازه مخصوص و یا اجازه دیگر از آن کشور داشته و مطابق شرایط چنین اجازه و یا اختیاری پرواز نموده باشد.
کاپوتاژ
ماده ۷ - هر یک از کشورهای متعاهد حق خواهد داشت که از صدور اجازه به هواپیمای سایر کشورهای متعاهد که جهت حمل و نقل مسافر یا پست و یا کالا در مقابل کرایه یا اجرت از یک نقطه بنقطه دیگر در قلمرو خود مبادرت به پرواز میکند امتناع نماید و نیز متعهد میگردد که داخل هیچگونه ترتیباتی نشود که صریحاً چنین حقی انحصاری به کشور دیگر یا شرکت هواپیمایی کشور دیگر بدهد و نیز چنین حق انحصاری را از کشور دیگر برای خود تحصیل ننماید.
هواپیمای بدون خلبان
ماده ۸ - هیچ هواپیماییکه قادر به پرواز بدون خلبان باشد نباید بدون اجازه مخصوص و طبق مقررات آن اجازه بر فراز کشورهای متعاهد دیگر بدون خلبان پرواز نماید. هر کشوری متعاهد تعهد مینماید که پرواز چنین هواپیمای بدون خلبان را در نواحی که برای پرواز هواپیماهای کشوری آزاد میباشد تحت کنترل قرار دهد به طوریکه خطری از این راه متوجه هواپیماهای کشوری نشود.
مناطق ممنوعه
ماده ۹ -
الف - هر کشور متعاهد میتواند از نظر ضرورت نظامی و یا تامین سلامت عمومی به طور متحدالشکلی پرواز هواپیماهای سایر کشورها را در پاره ای مناطق قلمرو خود محدود نموده و یا ممنوع نماید به شرط اینکه در اجرای این منظور هیچگونه تبعیضی بین هواپیماهای آن کشور و هواپیماهای سایر کشورهای متعاهد که در سرویس های منظم هواپیمایی بین المللی اشتغال داشته باشند قائل نگردد چنین مناطق ممنوعه بایستی از نظر موقعیت و مساحت و وسعت توجیها طوری باشد که بدون جهت مشکلاتی برای هوانوردی ایجاد ننماید.
مشخصات چنین مناطق ممنوعه در قلمرو یک کشور متعاهد و همچنین هر نوع تغییراتشان باید باسرع اوقات به سایر کشورهای متعاهد و به سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی ابلاغ گردد.
ب - هر کشور متعاهدی همچنین این حق را برای خود محفوظ میدارد که در موارد استثنائی و در موقع خطر و یا از نظر تامین سلامت عمومی در صورت تاثیر فوری موقتاً پرواز هواپیماها را در سراسر قلمرو خود و یا در منطقه مخصوص ممنوع نماید به شرط اینکه اینگونه محدودیتها یا ممنوعیت ها بدون رعایت ملیت و تبعیض شامل کلیه هواپیماهای سایر کشورها بشود.
ج - هر کشور متعاهد میتواند طبق شرایطی که تعیین مینماید از هر هواپیماییکه داخل در مناطق مذکوره در بند فوق میشود بخواهد که در فرودگاهی که در قلمرو خود معین مینماید بمحض اینکه عملا ممکن باشد فرود بیاید.
فرود آمدن در فرودگاه گمرکی
ماده ۱۰ - به استثنای مواردیکه تحت مقررات این قرارداد یا اجازه مخصوص هواپیماها میتوانند از فراز قلمرو یک کشور متعاهد بدون فرود آمدن پرواز نمایند هر هواپیماییکه داخل قلمرو یک کشور متعاهد میگردد باید در صورتی که نظامات آن کشور مقرر داشته باشد در فرودگاهیکه برای مقاصد گمرکی و سایر بازرسی ها تعیین شده فرود بیاید و در موقع مراجعت از قلمرو یک کشور متعاهد هم باید از چنین فرودگاهی عزیمت نماید. مشخصات تمام فرودگاههائی که برای این منظور تعیین شده اند توسط آن کشور بچاپ رسیده و به سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی که به موجب قسمت دوم این قرارداد مقرر شده برای توزیع بین تمام کشورهای متعاهد فرستاده میشود.
قابل اجرا بودن نظامات هوایی
ماده ۱۱ - به شرط رعایت مقررات این قرارداد قوانین و نظامنامه های یک کشور متعاهد راجع بورود و خروج هواپیماهائیکه در هواپیمایی بین المللی هستند و یا راجع بهوانوردی و حمل اینگونه هواپیماها بدون تبعیض از نظر ملیت درباره کلیه هواپیماهای کشورهای متعاهد قابل اجرا خواهد بود و هواپیما مکلف است هنگام ورود و یا خروج و یا در مدتی که قلمرو آن کشور است قوانین و نظامات فوق را مراعات نماید.
مقررات هوایی
ماده ۱۲ - هر کشور متعاهدی تعهد مینماید تدابیری اتخاذ نماید که هر هواپیماییکه بر فراز قلمرو آن بپرواز یا مانور مبادرت میکند و هر هواپیماییکه علامت تابعیت آن کشور را دارا میباشد در هر کجا که هست مقررات و نظامات مربوط بپرواز و مانور هواپیما را که در آنجا معمول است مراعات نماید.
هر کشور متعاهدی تعهد مینماید که نظامات هوایی خود را تا هر اندازه که امکان داشته باشد در این موضوع با آنهائیکه به موجب مقررات این قرارداد گاهگاهی وضع میگردد تطبیق بدهد.
هر کشور متعاهدی تعهد میکند کلیه کسانی را که چنین مقررات جاریه را نقض نمایند مورد تعقیب قرار دهد.
نظامات ورود و ترخیص
ماده ۱۳ - قوانین و نظامات یک کشور متعاهد راجع بازه (باجازه) ورود و خروج در قلمرو آن کشور در مورد مسافرین - عملجات هواپیما و بار از قبیل نظامات مربوط بورود - ترخیص - مهاجرت - گذرنامه - گمرک - قرنطین باید از طرف مسافرین و عملجات و نسبت ببارها در هنگام ورود و خروج و در تمام مدتیکه هواپیما در قلمرو آن کشور است مراعات گردد.
جلوگیری از انتشار امراض
ماده ۱۴ - هر کشور متعاهدی موافقت دارد که برای جلوگیری از انتشار وبا - تیفوس (مسری) آبله - تب زرد - طاعون و سایر بیماریهای واگیردار به وسیله هواپیما تدابیر موثریکه در هر مورد لازم بداند اتخاذ کند و برای این منظور کشورهای متعاهد یا بنگاههای وابسته به نظارت بین المللی در خصوص تدابیر صحی که نسبت بهواپیما قابل اجرا میباشد مرتباً مشاوره خواهند نمود چنین مشاوره ای نسبت باجرای هر قرارداد بین المللی که در اینموضوع وجود دارد و ممکن است کشورهای متعاهد آن را امضا نموده باشند خللی وارد سازد.
عوارض فرودگاه و نظایر آن
ماده ۱۵ - هر فرودگاهی که در یک کشور متعاهد برای استفاده عمومی هواپیماهای ملی آن کشور آزاد باشد به شرط رعایت مقررات ماده ۶ با شرایط مساوی برای استفاده هواپیماهای کلیه کشورهای متعاهد آزاد خواهد بود این شرایط مساوی در مورد استفاده هواپیماهای کشور متعاهد از کلیه تسهیلات هوانوردی منجمله رادیو و سرویس های هواشناسی که برای استفاده عمومی و به منظور تامین سلامت و سرعت هوانوردی مقرر است نیز اجرا خواهد گردید.
هر عوارضیکه یک کشور متعاهد برای استفاده از چنین فرودگاهها و تسهیلات هوانوردی به وسیله هواپیماهای کشورهای متعاهد دیگر تحمیل و یا اجازه تحمیل آن را میدهد نباید در موارد ذیل بیشتر باشد.
الف - نسبت بهواپیماییکه در سرویسهای منظم بین المللی اشتغال ندارند از میزان عوارضی که هواپیمای مشابه ملی آن کشور که سرویسهای مشابه عمل میکند پرداخت مینمایند.
ب - نسبت بهواپیماییکه در سرویسهای منظم بین المللی اشتغال دارند از میزان عوارضیکه هواپیمای مشابه ملی آن کشور که در سرویسهای مشابه عمل میکند پرداخت مینمایند.
تمام اینگونه عوارض باید چاپ شده و به سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری فرستاده شود مشروط بر اینکه هرگاه یک کشور ذینفع نسبت به عوارضی که برای استفاده از فرودگاه و تسهیلات آن مقرر شده اعتراض نماید از طرف شورای سازمان مورد تجدید نظر واقع شود شورای سازمان در اینموضوع راپورت داده و سفارشهای خود را برای اجرا به کشور یا کشورهای مربوطه ابلاغ خواهد کرد.
هیچگونه مخارج و تحمیلات و عوارض از طرف هیچ یک از کشورهای متعاهد منحصراً برای حق ترانزیت از فراز قلمرو آن یا ورود و خروج هیچ هواپیمای یک کشور متعاهد یا اشخاص و یا اموال موجوده در آن عمل نخواهد شد.
بازرسی هواپیما
ماده ۱۶ - مقامات صلاحیتدار هر یک از کشورهای متعاهد حق خواهند داشت که بدون تاخیر غیره موجه هواپیماهای سایر کشورهای متعاهد را هنگام ورود و یا خروج بازرسی نموده و گواهی نامه ها و سایر مدارک مشروحه در این قرارداد را بازرسی نمایند.
فصل سوم - تابعیت هواپیما
تابعیت هواپیما
ماده ۱۷ - هر هواپیما تابعیت کشوری را دارد که در آنجا به ثبت رسیده است.
ثبت دوگانه
ماده ۱۸ - هیچ هواپیمایی را نمیتوان قانوناً در بیش از یک کشور به ثبت رسانید لیکن ثبت آن ممکن است از یک کشور به کشور دیگر تغییر پیدا کند.
قوانین ملی راجع به ثبت
ماده ۱۹ - ثبت یا انتقال ثبت هواپیما در هر کشور متعاهد طبق قوانین و مقررات آن کشور انجام خواهد یافت.
علامت گذاری
ماده ۲۰ - هر هواپیماییکه در سرویس هوانوردی بین المللی اشتغال دارد باید دارای علائم تابعیت کشور متبوعه خود باشد.
گزارش ثبت
ماده ۲۱ - هر یک از کشورهای متعاهد تعهد مینماید که اطلاعات راجع به ثبت و مالکیت هر هواپیمای مخصوصی را که در آن کشور به ثبت رسیده است به موجب درخواست آناً به سایر کشورهای متعاهد و یا به سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی ارسال دارد به علاوه هر یک از کشورهای متعاهد گزارش هائی به سازمان هواپیمایی کشوری طبق مقرراتی که سازمان وضع خواهد کرد میدهد. گزارشهای مزبور متضمن اطلاعات مربوطه ای که ممکناست در دسترس قرارداد و راجع بمالکیت و کنترل هواپیمایی که در آن کشور به ثبت رسیده و معمولا در سرویس های هواپیمایی بین المللی اشتغال دارند خواهد بود اطلاعاتیکه بدین ترتیب به وسیله سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی به دست میآید بر حسب تقاضای سایر کشورهای متعاهد دردسترس آنها گذارده خواهد شد.
فصل چهارم - تدابیر به منظور تسهیل هوانوردی
تسهیل مراسم تشریفات
ماده ۲۲ - هر کشور متعاهدی موافقت مینماید که کلیه تدابیر عملی را از راه وضع نظامات مخصوص و یا بوسائلی دیگر به منظور تسهیل و تسریع هوانوردی هواپیماها بین قلمرو کشورهای متعاهد و برای جلوگیری از تاخیرات غیرضروری هواپیما و عملجات و مسافرین و بار آن مخصوصاً ضمن اجرای قوانین مربوط به مهاجرت و قرنطینه و گمرک و ترخیص اتخاذ نماید.
مقررات گمرکی و مهاجرت
ماده ۲۳ - هر کشور متعاهدی متعهد میگردد که تا آنجائی که عملی میداند طرز اجرای مقررات گمرکی و مهاجرت را که در هوانوردی بین المللی تاثیر دارد به موجب ترتیباتی که ممکن است طبق این قرارداد هر چند وقت به چند وقت وضع و یا پیشنهاد شود برقرار سازد. هیچ یک از مقررات این قرارداد مانع ایجاد فرودگاههای بدون گمرک نخواهد بود.
عوارض گمرکی
ماده ۲۴ -
الف - هواپیمایی که رفت و آمد و یا عبور از قلمرو کشور متعاهد دیگر پرواز مینماید با رعایت مقررات گمرکی آن کشور موقتا بدون پرداخت عوارض اجازه ورود باو داده خواهد شد.
سوخت - روغن های ماشین - قطعات یدکی لوازم معمولی و انبارهائی که در هواپیمای یک کشور متعاهد است و در موقع ورود و بعد از حقوق (خروج) با خود حمل مینماید از عوارض گمرکی و مخارج تفتیش و سایر حقوق و عوارض محلی معاف خواهد بود.
این معافیت شامل هر مقدار از اجناسی که از هواپیما خارج میشود نمیگردد مگر به موجب مقررات گمرکی کشور متوقف فیها که ممکن است مقرر بدارد.(اجناس مزبور تحت نظارت گمرک قرار گیرد)
ب - قطعات یدکی و تجهیزاتی که به وسیله هواپیمای کشور متعاهد برای الحاق به هواپیما و یا استفاده به وسیله هواپیمای آن کشور که در سرویس هوانوردی بین المللی شرکت دارد داخل قلمرو کشور متعاهد دیگر میشود از عوارض گمرکی معاف میباشد ولی این اشیاء مشمول مقررات کشور مزبور خواهد بود که ممکن است مقرر دارد تحت نظارت و بازرسی گمرک قرار گیرد.
هواپیما در مخاطره
ماده ۲۵ - هر کشور متعاهدی به عهده میگیرد تا آنجائی که عملی بداند اقداماتی جهت مساعدت با هواپیمایی که در قلمرو آن کشور دچار خطر میگردند به عمل آورد و همچنین به مالکین هواپیما یا مقامات کشوری که هواپیما در آنجا به ثبت رسیده با نظارت مقامات مربوطه خود اجازه دهد که عنداللزوم تدابیری جهت مساعدت به هواپیما معمول دارند هر کشور متعاهد برای جستجوی هواپیمای مفقودالاثر تشریک مساعی خواهد نمود. این قبیل تشریک مساعی به طور هم آهنک (آهنگ) و به وسیله اتخاذ تدابیری خواهد بود که گاه گاه به موجب این قرارداد ممکن است سفارش شود.
رسیدگی بحادثه ها
ماده ۲۶ - چنانچه حادثه ای برای یک هواپیمای کشور متعاهدی در قلمرو کشور متعاهد دیگری رخ دهد و موجب مرک (مرگ) یا جراحت شدید شود و یا ظاهر گردد که نقص فاحش فنی در هواپیما یا تسهیلات هوانوردی بوده کشوری که در آنجا این حادثه اتفاق افتاده علل حادثه را طبق مقرراتی که ممکن است از طرف سازمان هواپیمایی کشوری سفارش شود در حدود قوانین خود تحقیق خواهد نمود و به کشوری که هواپیما در آنجا ثبت شده اجازه داده خواهد شد که ناظرینی برای حضور در بازرسی بآن کشور اعزام نماید. کشور تحقیق کننده گزارش امر و نتایج تحقیقات خود را به کشور ذی نفع ابلاغ خواهد نمود.
مصونیت از توقیف به عنوان دعوای ثبت اختراع
ماده ۲۷ -
الف- در مواقعی که هواپیمای کشور متعاهدی در حمل و نقل هوایی بین المللی اشتغال دارد و با اجازه به قلمرو کشور دیگر وارد شده یا از آنجا به طور ترانزیت عبور می کند اعم از اینکه در آن کشور فرود بیاید یا نه به عنوان اینکه ساختمان و میکانیسم (مکانیسم) و قطعات اضافی یا عملیات هواپیما با هر گونه ثبت اختراع (ثبانت) و نقشه و مدلی که قانوناً از طرف کشوری که هواپیما داخل آن گردیده اعطا شده یا در آنجا به ثبت رسیده است تطبیق نمی کند مورد هیچگونه ضبط و بازداشت قرار نخواهد گرفت و همچنین هر نوع دعوا از هر قبیل و یا هر نوع مداخله از طرف آن کشور یا هر شخصی که در آنجا مقیم است به استناد یکی از عناوین فوق الذکر بر علیه مالک یا راننده هواپیما به عمل بیاید مسموع و پذیرفته نشده و موجب توقیف هواپیما نخواهد گردید.
و نیز موافقت حاصل است که هیچگونه وجه الضمانی برای مصونیت از معافیت های نامبرده (ضبط و توقیف هواپیما) در هیچ موردی از طرف کشوری که هواپیما وارد آنجا شده است مطالبه نگردد.
ب - مقررات بند (الف) این ماده شامل ذخیره قطعات یدکی و لوازمات مربوط هواپیما و حتی استفاده یا نصب آنها ضمن تعمیر هواپیمای یک کشور متعاهد در قلمرو هر کشور متعاهد دیگر خواهد بود مشروط بر اینکه هر گونه لوازمات و قطعات یدکی که در هواپیما موجود است در داخل آن کشور فروخته یا توزیع نگردد و یا قطعاتی که برای این منظور به هواپیما برده میشود از آن کشور به کشور دیگری به منظور تجارت صادر نشود.
ج - مزایای این ماده فقط شامل کشورهائی خواهد بود که در این قرارداد شرکت دارند و یا:
۱ - کشورهای عضو قرارداد بین المللی راجع به حمایت اموال صنعتی و مواد اصلاح شده آن قرارداد.
۲ - کشورهائی که قوانین ثبت اختراع وضع نمودهاند که به وسیله آن اختراعات متعلق باتباع کشورهای متعاهد که در این قرارداد شرکت دارند کاملا حمایت میشوند.
تسهیلات هوانوردی و سیستمهای متحدالشکل
ماده ۲۸ - هر کشور - متعاهدی متعهد میگردد که حتی الامکان:
الف - در قلمرو خود فرودگاهها و ایستگاههای بی سیم و ایستگاههای هواشناسی و سایر تسهیلات هوانوردی جهت تسهیل حمل و نقل هوایی بین المللی به طور متحدالشکل مطابق دستورالعملی گاه بگاه به موجب این قرارداد توصیه و یا وضع میشود فراهم سازد.
ب - وسایل ارتباطات متحدالشکل رمزها و علائم و علامات مخابراتی و نورافکنها و سایر قواعد را از روی میزان صحیح و مشخص مانند کتاب رمز و کتاب علائم که گاهبگاه طبق این قرارداد ممکن است توصیه و یا وضع گردد قبول و به موقع عمل بگذارد.
ج - در اقدامات بین المللی به منظور طبع و نشر نقشه ها و علائم هوانوردی که طبق موازین مقرره در این قرارداد گاه بگاه ممکن است سفارش و یا مقرر گردد و تشریک مساعی نماید.
فصل پنجم - شرایطی که باید از طرف هواپیما مجری شود
اسنادی که در هواپیما موجود است
ماده ۲۹ - هر هواپیمای کشور متعاهدی که در هوانوردی بین المللی اشتغال دارد بایستی اسناد و مدارک ذیل را طبق مقررات این قرارداد با خود همراه داشته باشد:
الف - گواهینامه ثبت آن
ب - گواهینامه قابلیت پرواز آن
ج - پروانه های لازم جهت هر یک از عملجات هواپیما.
د - دفتر روزنامه مسافرت هواپیما.
ه - چنانچه دستگاه بیسیم در آن هواپیما نصب شده باشد پروانه بی سیم آن
و - صورت اسامی و محل عزیمت و مقصد آن چنانچه مسافری داشته باشد
ز - دفترچه و اظهارنامه حاوی جزئیات و مشخصات بار در صورتی که حامل بار باشد.
تجهیزات رادیوئی هواپیما
ماده ۳۰ - الف هواپیمای هر کشور متعاهدی در داخل و یا بر فراز قلمرو کشور متعاهد فقط در صورتی میتواند دستگاه بی سیم فرستنده با خود داشته باشد که پروانه نصب دستگاه مزبور از طرف مقامات صلاحیتدار کشوری که هواپیما در آنجا به ثبت رسیده صادر گردیده باشد.
استفاده از دستگاه فرستنده در قلمرو کشور متعاهدی که هواپیما در آنجا پرواز مینماید باید بر حسب مقررات جاریه آن کشور باشد.
ب - دستگاه بی سیم فرستنده فقط به وسیله عملجات مامور پرواز هواپیما مورد استفاده واقع خواهد شد عملجات مذکور باید دارای پروانه مخصوص اینکار صادر از مقامات صلاحیتدار کشوری که هواپیما در آنجا به ثبت رسیده است بوده باشند.
گواهینامه های قابلیت پرواز
ماده ۳۱ - هر هواپیمایی که در هوانوردی بین المللی اشتغال دارد باید دارای گواهینامه قابلیت پرواز باشد این گواهینامه ها باید از طرف مقامات صلاحیتدار کشوری که هواپیما در آنجا به ثبت رسیده صادر و معتبر شناخته شده باشد.
جوازهای کارکنان هواپیما
ماده ۳۲ - الف - خلبان هر هواپیما و سایر عملجات مامور پرواز که در هوانوردی بین المللی اشتغال دارند باید دارای گواهینامه های صلاحیت و پروانه هائیکه از طرف کشوری که هواپیما در آنجا به ثبت رسیده صادر و یا معتبر شناخته شده باشد.
ب - هر کشور متعاهدی این حق را برای خود محفوظ خواهد داشت که از شناسائی گواهینامه های صلاحیت که از طرف کشور متعاهد دیگر باتباع وی به منظور پروانه بر قلمرو خود اعطاء شده باشد خودداری نماید.
شناسائی گواهینامه ها و پروانه ها
ماده ۳۳ - گواهینامه های قابلیت پرواز و گواهینامه های صلاحیت و اجازه هائیکه از طرف کشور متعاهدی که هواپیما در آنجا به ثبت رسیده صادر و یا معتبر شناخته شده از طرف سایر کشورهای متعاهد به رسمیت شناخته خواهد شد مشروط بر اینکه شرایط و مقرراتی که طبق آن گواهینامه ها یا پروانه های نامبرده صادر و یا معتبر شناخته شده با حداقل استاندارهائیکه ممکن است گاهگاه طبق این قرارداد وضع شود برابر یا بالاتر باشد.
دفتر روزانه مسافرت هواپیما
ماده ۳۴ - برای هر هواپیماییکه در هوانوردی بین المللی اشتغال دارد دفتر روزانه مسافرت تنظیم خواهد شد که در این خصوصیات هواپیما و عملجات و هر مسافرت آن به ترتیبی که گاهگاه طبق این قرارداد ممکن است وضع شود ثبت خواهد گردید.
محدودیتهای حمل بار
ماده ۳۵)
الف - هیچگونه مهمات و لوازمات جنگی نباید داخل و یا بر فراز قلمرو کشوری به وسیله هواپیماییکه در هوانوردی بین المللی اشتغال دارد حمل گردد مگر با اجازه آن کشور. هر کشوری مقرراتی وضع خواهد کرد که چه کالائی جزو مهمات و لوازمات جنگی از نظر این ماده محسوب میگردد رعایت های لازمه خواهد شد که مقررات مزبور با توصیه هائیکه گاه بگاه سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی ممکن است در این موضوع بنماید متحدالشکل باشد.
ب - هر کشور متعاهدی این حق را برای خود محفوظ خواهد داشت که به منظور تامین نظم عمومی یا سلامت همگانی حمل اشیاء دیگری را غیر از آنچه در بند الف ذکر شده به کشور یا بر فراز قلمرو خود منع یا محدود سازد مشروط بر اینکه در این مورد هیچگونه تبعیضی بین هواپیمای ملی خود که در سرویس هوانوردی بین المللی اشتغال دارد و هواپیماهای کشورهای دیگر که در این سرویس مشغول هستند قائل نگردد و نیز مشروط بر اینکه هیچ نوع محدودیتی که ممکن است مداخله در حمل و استفاده لوازماتیکه برای کار و یا پرواز هواپیما و یا تامین سلامتی مسافرین و گارکنان (کارکنان) لازم است تحصیل ننماید.
ادوات عکس برداری
ماده - ۳۶) هر کشور متعاهدی میتواند استعمال ادوات عکسبرداری را بر فراز قلمرو خود در هواپیما ممنوع ساخته و یا تحت قواعدی قرار بدهد.
فصل ششم - یکنواخت بودن عملیات هوانوردی در سفارشات مربوط بان
قبول ترتیبات متحدالشکل عملیات هوانوردی
ماده - ۳۷) هر کشور متعاهدی به عهده میگیرد که برای نیل باعلا درجه ممکنه در امر اتحاد شکل نظامات و استاندارد و ترتیبات و سازمان مربوط بهواپیما و کارکنان و خطوط هوایی و سرویسهای کمکی و در کلیه مسائلی که چنین همآهنگی را در امر هوانوردی تسهیل و یا اصلاح خواهد نمود تشریک مساعی نماید.
برای این منظور سازمان هواپیمایی کشوری بینالمللی گاه بگاه در مواقع لزوم استانداردهای بینالمللی را قبول و جرح و تعدیل خواهد کرد و عملیات و ترتیبات مربوط بموارد زیر را به کشورهای عضو سفارش خواهد نمود.
الف - طرق ارتباط و معاضدتهای هوانوردی از جمله علامتگذاری روی زمین.
ب - مشخصات فرودگاهها و مناطقی که هواپیما در آنجا پائین میآید.
ج - قانون هوا و نظارت حمل و نقل هوایی و عملیات مربوط به نظارت رانندگی در هوا.
د - صدور پروانه جهت رانندگان و کارمندان فنی هواپیما.
ه - قابلیت پرواز هواپیما.
و - ثبت و تشخیص نوع هواپیما.
ز - جمع آوری و مبادله اطلاعات هواشناسی.
ح - دفاتر روزانه هواپیما.
ط - نقشه جات و جدولهای هواشناسی.
ی - کمک بهواپیما در حال خطر و رسیدگی بحوادث و از این قبیل مسائلی که با سلامتی و نظم و حسن جریان هوانوردی مربوط بوده و گاه بگاه ممکن است ضروری و مناسب به نظر برسد.
عدول از استانداردها و ترتیبات بینالمللی
ماده -۳۸) چنانچه برای کشوری نیز عملی باشد که از هر حیث یکی از استانداردها و ترتیبات بینالمللی فوقالذکر را رعایت نماید و نظامات و یا عملیات خود را با یکی از استانداردها با ترتیبات اصلاح شده بینالمللی کاملا وفق دهد و یا لازم بداند که از نظامات یا عملیاتی پیروی کند که در یک مورد بخصوص از آنهائیکه به وسیله استانداردهای بینالمللی معین شده تفاوت داشته باشد فوراً مراتب را به اطلاع سازمان هواپیمایی کشوری بینالمللی خواهد رسانید. هرگاه اصلاحاتی در استانداردهای بینالمللی به عمل آید کشوری که اصلاحات مناسب را در نظامات یا عملیات خود به عمل نیاورد باید بشوری در ظرف شصت روز از تصویب اصلاح استانداردهای بینالمللی اطلاع داده یا اقدامی را که پیشنهاد مینماید معین سازد. درچنین صورتی شوری بفوریت اختلافی را که بین یک یا چند استانداردهای بینالمللی و ترتیبات مشابه ملی آن کشور موجود میباشد به اطلاع تمام کشورهای دیگر خواهد رسانید.
ظهرنویسی گواهینامهها و پروانهها
ماده - ۳۹) الف هواپیمایی یا قسمتی از آن که نسبت بآن یک قاعده یا میزان بینالمللی راجع به قابلیت پرواز وجود دارد در هر صورت نتواند که در موقع اخذ گواهینامه آن را با استانداردها بینالمللی انطباق دهد جزئیات کامل عدم انطباق را در پشت گواهینامه صلاحیت پرواز قید نموده و یا روی ورقه جداگانه نوشته و پیوست گواهینامه مزبور نماید.
ب - هر شخص که دارای پروانهای باشد که کاملا با شرایط مقرره در استانداردهای بینالمللی راجع به طبقهبندی پروانه یا گواهینامه مزبور وفق ندهد جزئیات کامل عدم انطباق را در پشت پروانه درج نموده و یا روی ورقه جداگانه نوشته و ضمیمه پروانه خواهد نمود.
اعتبار گواهینامهها یا پروانههای ظهرنویسی شده
ماده - ۴۰) هیچ هواپیما یا کارکنان آن که دارای گواهینامه یا پروانههائی باشد که به ترتیب فوق ظهرنویس شده است نباید در هوانوردی بینالمللی شرکت نماید مگر با اجازه کشور یا کشورهائیکه هواپیما وارد قلمرو آن میشود ثبت یا به کار بردن چنین هواپیما یا قطعه گواهی شده آن در هر کشور دیگری غیر از کشوری که هواپیما در آن گواهی شده است بسته به نظر و اختیار کشوری خواهد بود که هواپیما یا قطعه مربوط بدانجا وارد شده است.
شناسائی استانداردهای صلاحیت پرواز کنونی
ماده ۴۱ - مقررات این فصل شامل هواپیماها یا تجهیزاتی نخواهد بود که نمونه یا نقشه آن برای گواهی در تاریخی قبل از انقضای ۳ سال از تاریخ وضع استاندارد بین المللی صلاحیت پرواز جهت چنین تجهیزات تسلیم مقامات صلاحیتدار ملی شده باشد.
شناسائی استانداردهای کنونی راجع بصلاحیت کارکنان
ماده ۴۲ - مقررات این فصل شامل کارکنانی که اصولا پروانه های آنها قبل از انقضای یک سال از تاریخ تصویب بدوی استانداردهای بین المللی راجع بصلاحیت هوانوردی این قبیل کارکنان صادر شده باشد نخواهد بود ولی در هر حال درباره کلیه کارکنانی که مدت اعتبار پروانههای آنها پنجسال بعد از تاریخ تصویب استانداردهای فوق باشد قابل اجرا خواهد بود.
قسمت دوم سازمان هواپیمایی بینالمللی
فصل هفتم - سازمان
نام و ترکیب سازمان
ماده ۴۳ - به موجب این قرارداد سازمانی موسوم به سازمان هوایی کشوری بینالمللی تشکیل میگردد این سازمان مرکب است از یک مجمع عمومی و شوری و تشکیلات دیگری که ممکن است لزوم پیدا کند.
مقاصد
ماده ۴۴ - هدفها و مقاصد سازمان عبارت است از توسعه اصول و امور فنی هوانوردی بینالمللی و تحکیم برنامه و پیشرفت حمل و نقل هوایی بینالمللی به طوریکه:
الف - سلامتی و توسعه منظم هواپیمای کشوری بینالمللی را در سرتاسر جهان تامین سازد.
ب - فنون مربوط بطرح هواپیما و به کار انداختن هواپیما را به منظورهای صلح جویانه تشویق نماید.
ج - توسعه خطوط هوایی و فرودگاهها و تسهیلات هوانوردی را برای هواپیمایی کشوری بینالمللی تشویق نماید.
د - احتیاجات مردم جهان را از لحاظ حمل و نقل هوایی سالم و منظم و موثر و مقرون بصرفه رفع نماید.
ه - از اتلاف اقتصادی ناشی از رقابت غیر معقول جلوگیری به عمل آورد.
و - حقوق کشورهای متعاهد کاملا رعایت شده و هر کشور متعاهدی فرصت مناسبی برای به کار انداختن شرکتهای هواپیمایی بینالمللی داشته باشد.
ز - از تبعیض بین کشورهای متعاهد خودداری شود.
ح - سلامتی پرواز را در هوانوردی بینالمللی توسعه دهد.
ط - به طور کلی شئون مربوط بهوانوردی کشوری بینالمللی را توسعه دهد.
مرکز دائمی
ماده ۴۵ (اصلاحی ۱۳۵۱/۰۸/۲۲)- مرکز دائمی سازمان در محلی خواهد بود که به وسیله جلسه نهایی مجمع موقتی سازمان موقت هواپیمایی کشوری بینالمللی پیشبینی شده در موافقتنامه موقتی هواپیمایی کشوری بینالمللی که در ۷ دسامبر ۱۹۴۴ در شیکاکو(شیکاگو) بامضا رسیده تعیین میگردد این مرکز ممکن است بنا بتصمیم شوری موقتاً به جای دیگر انتقال یابد، طبق تصمیم مجمع و به نحو دیگری که جنبه موقت نداشته باشد این تصمیم با تعداد آرائی که مجمع تعیین مینماید و بهر حال نباید کمتر از سهپنجم مجموع دول متعاهد باشد.
اولین جلسه مجمع عمومی
ماده ۴۶ - به مجرد اینکه قرارداد به موقع اجرا در آید شورای موقتی سازمان موقت فوقالذکر اولین جلسه مجمع عمومی را در زمان و محلی که شورای مزبور تصمیم بگیرد دعوت بتشکیل خواهد نمود.
اختیار قانونی
ماده ۴۷ - سازمان در قلمرو هر کشور متعاهد از اختیار قانونی که ممکن است برای انجام وظائف آن ضرورت داشته باشد بهرهمند خواهد شد در هر موردی که با قانون اساسی و سایر قوانین کشور مربوطه مطابقت داشته باشد شخصیت حقوقی کامل به سازمان اعطاء خواهد گردید.
فصل هشتم - مجمع عمومی
جلسات مجمع عمومی و اخذ رای
ماده ۴۸
الف (اصلاحی ۱۳۵۱/۰۸/۲۲)- مجمع عمومی حداقل هرسه سال یکبار تشکیل جلسه خواهد داد و شوری جلسه مذکور را در زمان و محل مناسب تشکیل خواهد داد.
مجمع عمومی فوقالعاده را میتوان در هر زمان بنا به درخواست شورا یا به درخواست حداقل یک پنجم کلیه دول عضو که درخواست خود را بدبیرکل تسلیم کنند دعوت نمود.
ب - کلیه کشورهای متعاهد به طور تساوی حق دارند که بجلسات مجمع نماینده اعزام دارند و هر کشور متعاهد حق دادن یک رای خواهد داشت. نمایندگان کشورهای متعاهد ممکن است مشاورین فنی به عنوان کمک همراه خود داشته باشند این مشاورین در جلسات مجمع شرکت جسته ولی حقدادن رای را ندارند.
ج - اکثریت کشورهای متعاهد لازم خواهد بود تا حد نصاب برای تشکیل جلسات مجمع عمومی فراهم باشد به جزدر مواردی که این قرارداد طوری دیگر مقررمیدارد تصمیمات مجمع باید به اکثریت آراء اتخاذ گردد.
اختیارات و وظایف مجمع عمومی
ماده ۴۹ - اختیارات و وظایف مجمع عمومی عبارت خواهد بود از.
الف - انتخاب رئیس و صاحبمنصبان دیگر در هر دوره اجلاسیه.
ب - انتخاب کشورهای متعاهدی که باید در شوری نمایندگی داشته باشند طبق مقررات فصل نهم.
ج - بررسی گزارشهای شوری و به عمل آوردن اقدام مقتضی در آن باب و اتخاذ تصمیم نسبت بهر مسئلهای که از طرف شوری بدان ارجاع شده است.
د - تعیین نظامنامه داخلی خود و تاسیس کمیسیونهای فرعی که ضروری یا مقتضی بداند.
ه - تصویب بودجه های سالیانه و تعیین ترتیبات مالی سازمان به موجب مقررات فصل دوازدهم.
و - بررسی مخارج و تصویب حسابهای سازمان.
ز - احاله هر مسئلهای که در دایره عمل او باشد بنا بصوابدید خود بشوری یا کمیسیونهای فرعی و یا هر هیات دیگر.
ح - اعطای اختیارات و قدرت بشوری که برای انجام وظائف سازمان ضروری یا مقتضی باشد و لغو یا اصلاح قدرت اعطائی در هر موقع.
ط - اجرای مقررات مربوطه بفصل سیزدهم.
ی - مطالعه پیشنهادات برای ترمیم یا اصلاح مقررات این قرارداد و در صورت تصویب پیشنهادها توصیه آنها به کشورهای متعاهد به موجب مقررات فصل بیست و یکم.
ک - رسیدگی بهر مسئلهای که دایره عمل سازمان بوده و صریحاً بشوری احاله نشده باشد.
فصل نهم - شوری
ترکیب و انتخاب شوری
ماده ۵۰-
الف (اصلاحی ۱۳۷۲/۰۲/۲۲)- شوری یک هیات دائمی بوده و مسئول مجمع عمومی خواهد بود و شورا مرکب از (نماینده) سی و شش دولت متعاهد که از طرف مجمع عمومی انتخاب میگردند خواهد بود. انتخاب اعضاء شوری بدواً در اولین جلسه مجمع انجام یافته و سپس هر سه سال بسه سال تجدید خواهد شد و اعضائی که بدین ترتیب انتخاب میگردند این مقام را تا انتخابات بعدی دارا خواهند بود.
ب - در انتخابات اعضاء شوری مجمع عمومی بمسائل ذیل اهمیت خواهند داد.
۱ - کشورهائیکه در حمل و نقل هوایی در درجه اول اهمیت قرار دارند.
۲ - کشورهائیکه در زمره کشورهای فوق نیستند اما در تدارک تسهیلات هوانوردی کشوری بینالمللی سهم بزرگی دارند.
۳ - کشورهائیکه در زمره کشورهای فوق نیستند اما تعیین انتخاب کلیه نواحی بزرگ جغرافیائی جهان را در شوری تامین خواهد نمود هر محل خالی که در شوری پیدا شود در اسرع اوقات ممکنه از طرف مجمع عمومی پر خواهد شد و هر کشور متعاهدی که بدین ترتیب انتخاب شود برای بقیه دوره تصدی خود این سمت را عهدهدار خواهد بود.
ج - هیچ نماینده کشور متعاهدی در شوری نباید در عملیات با سرویس حمل و نقل هوایی بینالمللی جداً شرکت داشته و یا از لحاظ مالی در چنین سرویس ذینفع باشد.
رئیس شوری
ماده ۵۱ - شوری رئیس خود را برای یک دوره سه ساله انتخاب خواهد نمود. رئیس شوری ممکن است مجدداً انتخاب گردد مشارالیه حق رای نخواهد داشت و نیز شوری بین اعضای خود یک یا چند نایب رئیس انتخاب خواهد نمود و اینها هنگامی که بکفالت رئیس شوری انجام وظیفه میکنند حق رایشان محفوظ خواهد ماند. لازم نیست که رئیس شوری حتماً از بین نمایندگان اعضاء شوری انتخاب گردد لیکن اگر نماینده کشور عضوی بدین سمت انتخاب گردد محل او در شوری خالی تلقی گردیده و کشور متبوع وی باید نماینده دیگری به جای او بشوری اعزام دارد.
وظائف رئیس شوری عبارت خواهد بود از:
الف - انعقاد جلسات شوری و کمیته حمل و نقل هوایی و کمیسیون هوانوردی ‹‹
ب - انجام وظیفه به عنوان نماینده شوری
ج - اجرای وظایفی که شوری برای او تعیین میکند بنمایندگی از طرف آن.
اخذ رای در شوری
ماده ۵۲ - تصمیمات شوری مستلزم این است که به تصویب اکثریت اعضاء آن برسد. شوری میتواند نسبت بهر موضوع بخصوصی اختیار (قدرت) بکمیتهای مرکب از اعضاء خود بدهد. تصمیمات کمیته شوری را ممکن است کشور متعاهد ذینفعی برای پژوهش بشوری احاله نماید.
شرکت بدون حق رای
ماده ۵۳ - هر کشور متعاهدی میتواند بدون داشتن حق رای در جلسات شوری و کمیتهها و کمیسیونهای مربوطه هنگامیکه مسئلهای در آنجا مطرح میباشد که مخصوصاً در منافع آنکشور تاثیر دارد شرکت جوید هیچ یک از اعضاء شوری هنگام رسیدگی به اختلاف نظری که وی یک طرف آن میباشد حق رای نخواهد داشت.
وظائف قیومیت (اجباری) شوری
ماده ۵۴ - شوری
الف - گزارشهای سالیانه تقدیم مجمع عمومی خواهد نمود.
ب - دستورالعملهای مجمع را اجراء و وظائف و تعهداتی را که به موجب این قرارداد به عهده وی محول شده است انجام خواهد نمود.
ج - سازمان و نظامنامه داخلی خود را تعیین خواهد نمود.
د - وظایف کمیته حمل و نقل هوایی را که از بین اعضاء شوری انتخاب گردیده و در مقابل آن مسئول خواهد بود تعیین و مشخص خواهد نمود.
ه - کمیسیون هوانوردی را طبق مقررات فصل دهم تشکیل خواهد داد.
و - امور مالی سازمان را طبق مقررات فصل دوازدهم و پانزدهم اداره خواهد نمود.
ز - حقوق و مزایای رئیس شوری را تعیین خواهد نمود.
ج - یک رئیس اجرا که به نام دبیر کل نامیده خواهد شد منصوب نموده و اقدام برای انتصاب کارمندان دیگری که به موجب مقررات فصل یازده ممکن است لازم باشند عمل خواهد آورد.
ط - اطلاعات مربوط به پیشرفت هوانوردی و به راه انداختن سرویس های هوایی بین المللی منجمله اطلاعات راجع بهزینه های بهره برداری و جزئیات مساعدتهای مالی که از وجوه عمومی (بودجه دولتی) بشرکتهای هواپیمایی پرداخت میگردد درخواست و جمع آوری و طبع نماید
ی - هر مورد نقض این قرارداد و همچنین هر قصور در اجرای توصیه ها یا تصمیمات شوری را به کشورهای متعاهد گزارش خواهد داد.
ک - هر مورد نقص این قرارداد را بمجمع گزارش خواهد داد هنگامیکه یک کشور متعاهدی بعد از استحضار از یک چنین نقضی از به عمل آوردن اقدام مقتضی در ظرف مدت مناسب قصور نموده باشد.
ل - استانداردهای بین المللی و عملیات توصیه شده را به موجب مقررات فصل ششم این قرارداد تصویب و برای سهولت امر آنها را به عنوان ضمائماین قرارداد تعیین و کلیه کشورهای متعاهد را از اقدامی که به عمل آورده است مستحضر خواهد ساخت.
م - توصیه های کمیسیون هوانوردی را به منظور اصلاح ضمائم (قسمتهای ضمیمه) تحت مطالعه قرار داده و نسبت بآن طبق مقررات فصل بیستم اقدام خواهد نمود.
ن - هر مسئله مربوط باین قرارداد را که کشور متعاهدی به آن احاله مینماید تحت مطالعه قرار خواهد داد.
وظائف اختیاری شوری
ماده ۵۵) شوری میتواند
الف - در هر مورد مناسب باشد و تجربه آن را مقتضی نشان دهد کمیسیونهای فرعی حمل و نقل هوایی را بر اساس تشکیلات محلی و غیره ایجاد و یکعده از کشورها یا شرکتهای هواپیمایی را تعیین نماید که به وسیله آن اجرای مقاصد این قرارداد را تسهیل نماید.
ب - وظائف و اختیاراتی علاوه بر آنچه که در این قرارداد ذکر شده برای کمیسیون هوانوردی تعیین و هر موقع که بخواهد اختیارات مزبور را لغو یا اصلاح نماید.
ج - تحقیقاتی در کلیه مراحل حمل و نقل هوایی و هوانوردی که اهمیت بینالمللی دارند به عمل آورده و نتایج تحقیقات خود را به کشورهای متعاهد ابلاغ نماید و همچنین میتواند مبادله اطلاعات را بین کشورهای متعاهد راجع بمسائل حمل و نقل هوایی و هوانوردی تسهیل نماید.
د - مسائلی که در سازمان و به کار انداختن حمل و نقل هوایی بین المللی دخالت دارد منجمله مالکین بین المللی و به کار انداختن سرویسهای هوایی بین المللی در خطوط ترانک (سرویسهائی که از نقاط فرعی شروع و بمراکز اصلی واقع در راههای اصلی هوایی متصل میشوند) را مطالعه نموده و طرحهائی در آن باب بمجمع تقدیم دارد.
ه - بر حسب تقاضای هر کشور متعاهدی بهر وضعیتی که ممکن است موانع قابل اجتناب در راه پیشرفت هوانوردی بین المللی ایجاد نماید رسیدگی نموده و پس از رسیدگی گزارشهائیرا که مقتضی بداند صادر و منتشر سازد.
فصل دهم - کمیسیون هوانوردی
معرفی و تعیین کمیسیون
ماده ۵۶)(اصلاحی ۱۳۷۲/۰۲/۲۲) کمیسیون هوانوردی مرکب خواهد بود از ۱۹ عضو که شوری(شورا) آنها را از میان اشخاصی که از طرف کشورهای متعاهد نامزد شدهاند انتخاب خواهد نمود این اشخاص باید دارای صلاحیت و تجربه شایسته در علم و فن هوانوردی باشند شوری(شورا) از کلیه کشورهای متعاهد درخواست خواهد نمود که نامزدهائی تعیین و فهرست آنها را تقدیم شوری(شورا) نمایند رئیس کمیسیون هوانوردی از طرف شوری(شورا) تعیین خواهد شد.
وظایف شوری
ماده ۵۷) کمیسیون هوانوردی
الف - اصلاحات مربوط بقسمت های ضمیمه این قرارداد را مطالعه و آنها را برای تصویب شوری پیشنهاد خواهد نمود.
ب - در صورت تمایل کمیسیونهای فرعی فنی را که هر کشور متعاهدی ممکن است در آن نماینده داشته تاسیس خواهد نمود.
ج - شوری را نسبت بجمع آوری کلیه اطلاعات ضروری و مفید برای پیشرفت هوانوردی و ابلاغ آنها به کشورهای متعاهد مطلع خواهد ساخت.
فصل یازدهم - کارمندان
انتصاب کارمندان
ماده ۵۸) با رعایت قواعدی که از طرف مجمع وضع شده و با در نظر گرفتن مقررات این قرارداد شوری طرز انتخاب و انفصال و آموزش و میزان حقوق و مزایا و شرایط خدمت دبیر کل و سایر کارمندان سازمان را تعیین خواهد نمود و نیر شوری میتواند اتباع هر کشور متعاهدی را استخدام و یا از خدمات آنها استفاده نماید.
جنبه بین المللی کارمندان
ماده ۵۹) رئیس شوری و دبیر کل و سایر کارمندان شوری دستورالعملهائی راجع به انجام مسئولیتهای محوله از هیچ مقامی خارج از سازمان دریافت و یا کسب نخواهد نمود.
هر کشور متعاهدی کاملا تعهد مینماید که رعایت جنبه بین المللی مسئولیتهای کارمندان را نموده و از اعمال نفوذ در اتباع خود در انجام مسئولیت های محوله خودداری نماید.
مصونیت ها و مزایای کارمندان
ماده ۶۰ - هر کشور متعاهدی تا آنجایی که قوانین اساسیش اجازه دهد تعهد مینماید که برئیس شوری و دبیر کل و به سایر کارمندان سازمان مزبور مصونیتها و مزایائی نظیر آنچه که بکارمندان مشابه سازمانهای عمومی بین المللی داده شده اعطاء نماید.
هر گاه یک موافقتنامه ئی راجع بمصونیتها و مزایای مستخدمین کشوری بین المللی منعقد گردد مصونیت ها و مزایائیکه برئیس شوری و دبیر کل و سایر کارمندان سازمان اعطاء میگردد طبق مصونیت ها و مزایای اعطائی در موافقت نامه بین المللی مزبور خواهد بود.
فصل دوازدهم - امور مالی
بودجه و تقسیم هزینه ها
ماده ۶۱ (اصلاحی ۱۳۵۱/۰۸/۲۲)- شوری بودجه های سالیانه و صورتحسابهای سالیانه برآورد کلیه عواید و مخارج را تقدیم مجمع خواهد نمود مجمع بودجه های مزبور را با هر گونه جرح و تعدیلیهائی که مقتضی بداند به تصویب خواهد رسانید و به استثنای کشورهائی که طبق فصل پانزدهم هزینههائی را تقبل نمودهاند مخارج سازمان را بین کشورهای متعاهد بنسبتی که گاه بگاه تعیین میکند تقسیم خواهد نمود.
تعلیق حق رای
ماده ۶۲ - مجمع ممکن است حق رای دادن هر کشور متعاهدی را که از انجام تعهدات مالی خود به سازمان در ظرف مدت مناسبی قصور ورزد معلق سازد.
مخارج هیات ها و نمایندگی و سایر نمایندگان
ماده ۶۳ - هر کشور متعاهدی مخارج هیات نمایندگی خود را در مجمع و همچنین مقرری و هزینه سفر و سایر مخارج هر شخصی را که به منظور خدمت در شوری منصوب مینماید و نیز مخارج نامزدها یا نمایندگانی بکمیته های فرعی یا کمیسیونهای سازمان اعزام میدارد عهدهدار خواهد گردید.
فصل سیزدهم - سایر ترتیبات بین المللی
ترتیبات تامینی
ماده ۶۴ - سازمان میتواند نسبت به مسائل هوانوردی که در حدود صلاحیت او بوده و تاثیر مستقیم در امنیت جهان داشته باشد با تصویب مجمع داخل ترتیبات مقتضی با هر سازمان عمومی که از طرف ملل جهان به منظور صلح تاسیس یافته باشد گردد.
دادن ترتیبات با سایر هیات های بین المللی
ماده ۶۵ - شوری بنمایندگی از طرف سازمان میتواند موافقتنامه هائی با سایر هیئتهای بین المللی به منظور نگاهداری سرویسهای عمومی و دادن ترتیباتی راجع بکارمندان منعقد سازد و همچنین با موافقت مجمع میتواند داخل هر ترتیبات دیگری که ممکن است موجبات تسهیل کار سازمان را فراهم سازد بشود.
وظایف راجعه به سایر موافقتنامه ها
ماده ۶۶ - و نیز سازمان وظائفی را که در نتیجه موافقتنامه ترانزیتی سرویسهای هوایی بین المللی و موافقتنامه حمل و نقل هوایی بین المللی تنظیم شده در شیکاگو به تاریخ ۷ دسامبر ۱۹۴۴ به عهده وی محول گردیده طبق مقررات و شرایط مندرجه در موافقتنامه ها انجام خواهد داد
ب - اعضای مجمع و شوری که موافقتنامه ترانزیتی سرویسهای هوایی بین المللی و موافقتنامه حمل و نقل هوایی بین المللی تنظیم شده در شیکاگو به تاریخ ۷ دسامبر ۱۹۴۴ را نپذیرفته باشند حق رای نسبت بمسائلی که طبق مقررات موافقتنامه مربوطه مجمع یا شوری ارجاع شده است نخواهند داشت
قسمت سوم - حمل و نقل هوایی بین المللی
فصل چهاردهم - اطلاعات و گزارشات
بایگانی گزارشات در شوری
ماده ۶۷ - هر کشور متعاهد تعهد مینماید که شرکتهای هواپیمایی آن طبق مقرراتی که از طرف شوری وضع گردیده است گزارشات مربوط برانندگی وآمار مربوط بکرایه و صورتحسابهای مالی را که ضمن چیزهای دیگر کلیه وصولی ها و منابع آن را نشان دهد در شوری بایگانی نمایند
فصل پانزدهم - فرودگاه و سایر
تسهیلات هوانوردی تعیین راهها و فرودگاه ها
ماده ۶۸ - هر کشور متعاهد با رعایت مقررات این قرارداد میتواند مسیری (خطی) را که از طرف سرویس هوایی بین المللی در قلمرو آن باید پیموده شود و همچنین فرودگاههائی را که ممکن است مورد استفاده چنین سرویس قرار گیرد تعیین نماید.
اصلاح تسهیلات هوانوردی
ماده ۶۹ - هر گاه شوری عقیدهمند باشد که فرودگاهها یا سایر تسهیلات هوانوردی یک کشور متعاهدی منجمله سرویسهای رادیو و هواشناسی برای تامین سلامتی و نظم و سرعت عمل و بهره برداری مقرون بصرفه سرویسهای بین المللی موجود و یا آنهائیکه بعدا تاسیس خواهند شد بحد کافی مناسب نباشد شوری به منظور پیدا کردن وسایل علاج چنین وضعی با کشوری که این امر مستقیما مربوط بآن میباشد و سایر کشورهائیکه این وضع در آنها تاثیر دارد مشاوره نموده و پیشنهاداتی در این باب خواهد داد. هیچ کشور متعاهدی در صورت خودداری از اجرای این پیشنهادات متهم به نقض این قرارداد نخواهد بود.
تامین مخارج (امور مالی) هوانوردی
ماده ۷۰ - یک کشور متعاهدی در موارد ناشیه از مقررات ماده ۶۹ میتواند به منظور اجرای پیشنهادات فوق الذکر ترتیبی با شوری داده و کلیه مخارجی را که برای انجام چنین ترتیبی لازم باشد به طور اختیاری به عهده بگیرد در صورتی که کشور مزبور تحمل مخارج را اختیار ننماید شوری ممکن است به درخواست آنکشور تمام یا قسمتی از مخارج را پرداخت نماید.
تهیه و نگاهداری تسهیلات از طرف شوری
ماده ۷۱ - در صورتی که کشور متعاهدی تقاضا نماید شوری ممکن است موافقت کند که کلیه یا قسمتی از فرودگاهها و سایر تسهیلات هوانوردی منجمله سرویسهای رادیو و هواشناسی را که در قلمرو آن کشور برای تامین سلامتی و نظم و سرعت عمل و بهره برداری مقرون بصرفه سرویسهای هوایی بین المللی سایر کشورهای متعاهد ضرورت دارد تهیه نموده و آنها را با کارگران لازم مجهز ساخته و در نگاهداری و اداره آنها اقدام نماید و در مقابل ممکن است عوارک مناسب و عادلانه ای برای استفاده اینگونه تسهیلات تعیین نماید.
تحصیل زمین یا استفاده از آن
ماده ۷۲ - در هر مورد که بنا به درخواست کشور متعاهدی هزینه تمام یا قسمتی از تسهیلات از طرف شوری تامین میگردد و برای اینگونه تسهیلات زمین لازم باشد کشور مزبور یا خود زمین مورد لزوم را تهیه نموده و در صورت تمایل سند مالکیت آن را به نام خود تنظیم خواهد کرد و با استفاده از زمین را برای شوری تحت شرایط مناسب و عادلانه و به موجب قوانین جاریه کشور مربوطه تسهیل خواهد نمود.
هزینه و براورد وجود (امتیازات)
ماده ۷۳ - شوری در حدود اعتباراتیکه مجمع عمومی به موجب فصل دوازدهم در دسترس آن قرار میدهد میتواند مخارج جاریه را که برای انجام مقاصد آن فصل لازم میباشد از وجوه عمومی سازمان پرداخت نماید شوری اعتبارات عمدهای را که برای انجام مقاصد این فصل ضروری است به نسبت هائیکه قبلا موافقت شده و در طی زمان متناسب بین کشورهای متعاهدی که پرداخت مخارج را تقبل نموده و شرکتهای هواپیمایی آنها از آن تسهیلات استفاده مینماید تقسیم خواهد نمود همچنین شوری ممکن است هزینه های جاری مورد لزوم را بین کشورهائیکه با آن موافقت دارند تقسیم نماید.
کمک فنی و استفاده از عواید
ماده ۷۴ - هنگامی که کشوری بنا به درخواست کشور متعاهدی وجوهی به عنوان مساعده پرداخت مینماید یا مخارج ساختمان فرودگاهها با تسهیلات دیگر را کاملا یا مجزا فراهم میسازد ممکن است ترتیباتی مقرر بدارند که با موافقت آن کشور کمک فنی در نظارت و بهره برداری فرودگاهها و سایر تسهیلات و پرداخت مخارج بهره برداری از آن فرودگاهها و تسهیلات و سود سرمایه و عوارض استهلاک از محل درآمدهای حاصله از بهره برداری فرودگاهها و تسهیلات نامبرده از طرف شوری به عمل آید.
تحویل گرفتن تسهیلاتی که از طرف شوری فراهم گردیده
ماده ۷۵ - یک کشور متعاهدی در هر موقع میتواند تعهداتی را که به موجب ماده ۷۰ بر عهده گرفته بر فرودگاهها و سایر تسهیلاتی را که شوری طبق مواد ۷۱ و ۷۲ در قلمرو آن تهیه نموده در مقابل تادیه مبلغی که بعقیده شوری با آن تناسب دارد تحویل بگیرد. هر گاه کشور مزبور مبلغی را که از طرف شوری معین گردید غیر عادلانه تشخیص دهد میتواند نسبت به تعین شوری بمجمع عمومی عرضحال دهد در این صورت مجمع عمومی ممکن است تصمیم شوری را تائید و یا اصلاح نماید.
استرداد وجوه
ماده ۷۶ - وجوهی که باین ترتیب شوری به عنوان جبران طبق ماده ۷۵ پس داده میشود و همچنین وجوه حاصله از سود فصل شانزده سازمانهای بهره برداری مشترک و سرویسهای تقسیم حمل و نقل
سازمانهای بهره برداری مجاز
ماده ۷۷ - هیچ یک از مواد این قرارداد و یا چند کشور متعاهد را از تشکیل سازمانهای مشترک بهره برداری حمل و نقل هوایی یا نمایندگیهای بهره برداری بین المللی و یا از تقسیم سرویسهای هوایی خود به خطوط و یا مناطق معینی ممنوع نخواهد داشت لیکن چنین سازمانها یا نمایندگیها و چنین سرویسهای تقسیم شده ای مشمول کلیه مقررات این قرارداد منجمله ثبت اینگونه موافقتنامه ها در شوری خواهند بود. شوری تعیین خواهد نمود که بچه ترتیب مقررات این قرارداد مربوط بشعابعیت هواپیما مشمول هواپیمایی که از طرف نمایندگیهای بهره برداری بین المللی به کار انداخته شدهاند خواهد بود.
وظیفه شوری
ماده ۷۸ - شوری ممکن است به کشورهای متعاهد ذینفع اشعار بدارد که سازمانهای مشترکی به منظور به کار انداختن سرویسهای هوایی در هر راه یا در هر منطقه تشکیل بدهند.
شرکت در سازمانهای بهره برداری
ماده ۷۹ - هر کشوری میتواند در سازمان های بهره برداری مشترک یا در ترتیبات تقسیم حمل و نقل خواه به وسیله دولت خود و یا از طریق شرکت و یا شرکتهای هواپیمایی که از طرف دولت وی تعیین شده اند شرکت نماید.
این شرکتها ممکن است صرفاً بعواید کشور مربوطه از شرکتهائی باشد که تمامی یا قسمتی از آن متعلق به دولت یا اشخاص باشد.
قسمت چهارم - مقررات نهایی
فصل هفدهم - سایر موافقتنامه ها و ترتیبات هوانوردی
قراردادهای پاریس و هابانا
ماده ۸۰) هر کشور متعاهدی متعهد میگردد که بمحض اجرای این قرارداد فسخ قرارداد مربوطه بمقررات هوانوردی مصوبه ۱۲ اکتبر ۱۹۱۹ یا قرارداد هواپیمایی بازرگانی مصوبه ۳۰ فوریه ۱۹۲۸ هابانا را چنانچه در هر یک از آن قراردادها شرکت داشته باشد اعلام نماید. این قرارداد بین کشورهای امضاءکننده به جای قراردادهای پاریس و هابانا مذکور در فوق میباشد.
ثبت موافقتنامه های موجوده
ماده ۸۱ - کلیه موافقتنامه های هوانوردی که در موقع اجرای این قرارداد وجود دارد و موافقتنامه هائی که بین یک کشور متعاهد و هر کشور دیگری و یا بین شرکتهای هواپیمایی یک کشور متعاهد با کشور دیگری و یا بین شرکت هواپیمایی کشور دیگری وجود داشته باشد باید از این ببعد در شوری به ثبت برسد.
نسخ ترتیبات متغایر
ماده ۸۲ - کشورهای متعاهد این قرارداد را به منزله ناسخ کلیه تعهدات و توافقهای بین خودشان که با مفاد آن مغایر باشد میدانند و تعهد مینماید که داخل هیچ نوع تعهدات و توافق نظیر آنها نشوند یک کشور متعاهد که قبل از عضویت در سازمان هر نوع تعهداتی در مقابل کشور متعاهد مثلا کشور متعاهد یا غیر متعاهد نموده باشد که با مفاد این قرارداد مغایرت دارد بایستی بفوریت اقدام لازم جهت خروج خود از این تعهدات را بنماید. هر گاه یک شرکت هواپیمایی کشور متعاهد چنین تعهدات مغایری را عهدهدار شده باشد کشور متبوعه وی مساعی لازم را به کار خواهد برد که تعهدات مزبوره خاتمه یابد و در هر صورت پس از اجراء این قرارداد به مجرد اینکه یک چنین اقدامی قانوناً مسیر باشد موجبات خاتمه دادن آن را فراهم میسازد.
ثبت ترتیبات جدیده
ماده ۸۳ - با در نظر گرفتن مقررات ماده فوق هر کشور متعاهدی ممکن است ترتیباتی را اتخاذ نماید که با مفاد مقررات این قرارداد مغایرت نداشته باشد چنین ترتیبات باید بلافاصله در شوری به ثبت برسد شوری هر چه زودتر آنها را باستحضار عموم خواهد رسانید.
ماده ۸۳ مکرر (الحاقی ۱۳۷۲/۰۲/۲۲)- (انتقال حقوق و وظایف معین)
الف (الحاقی ۱۳۷۲/۰۲/۲۲)- با وجود مفاد مواد ۱۲ - ۳۰ - ۳۱ و بند الف ماده ۳۲، وقتی که یک هواپیمای ثبت شده در یک کشور متعاهد به وسیله یک بهره برداری که مرکزاصلی کار وی یا، اگر او چنین مرکز اصلی کاری را ندارد، محل اقامت دائم او در کشور متعاهد دیگر میباشد به موجب یک قرارداد اجاره دربستی یامبادله هواپیما یا هر ترتیبات مشابه مورد بهره برداری قرار میگیرد، امکان دارد کشور ثبت کننده، از طریق قرارداد با چنین دولت دیگری همه یا قسمتی ازحقوق و وظایفش را که کشور ثبت کننده بر اساس مواد ۱۲ - ۳۰ - ۳۱ بند الف - ماده ۳۲ دارا میباشد، به آن کشور انتقال دهد. کشور ثبت کننده باید ازمسئولیت نسبت به وظایف و حقوق انتقال یافته، رهایی یابد.
ب (الحاقی ۱۳۷۲/۰۲/۲۲)- انتقال نباید نسبت به کشورهای متعاهد دیگر موثر واقع گردد قبل از آن که قرارداد منعقده بین دولتهای دربرگیرنده آن به موجب ماده ۸۳ نزد شورا ثبت شده و به اطلاع عموم رسیده باشد، یا موجودیت و محدوده قرارداد از طریق یک دولت طرف قرارداد به طور مستقیم به مسئولان دولت یا دولتهای متعاهد دیگر که موضوع قرارداد به آنها مربوط میگردد، ابلاغ شده باشد.
ج (الحاقی ۱۳۷۲/۰۲/۲۲)- مفاد بندهای الف و ب مذکور برای مواردی که شامل ماده ۷۷ گردیده است، نیز قابل اجراء خواهد بود.
فصل هیجدهم اختلافات و نقائص
حل اختلافات
ماده ۸۴- چنانچه عدم توافقی بین دو یا چند کشور متقاعد راجع به تفسیر یا اجرای این قرارداد و ضمائم آن حاصل گردد و نتوان آن را با مذاکرات حل نمود بر حسب درخواست هر کشور ذیمدخل در عدم توافق برای اخذ تصمیم بشوری ارجاع خواهد شد هیچ یک از اعضای شوری در مورد هرگونه اختلافی که خود در آن شرکت دارند حق رای نخواهند داشت هر کشور متعاهدی میتواند با رعایت ماده هشتاد و پنج از شوری یک دیوان داوری که مورد موافقت طرفی دیگر اختلاف باشد و یا به دیواندادگستری بین المللی تقاضای تجدیدنظر بدهد چنین دادخواست باید در ظرف چهل روز از تاریخ وصول اعلام تصمیم شوری بشوری اخطار گردد
طرز اجرای حکمیت
ماده ۸۵ - هر گاه یکی از کشورهای طرف اختلاف در موردی که نسبت بتصمیم شوری واخواهی شده است اساسنامه دیوان دائمی دادگستری بین المللی را قبول نموده باشد یا کشورهای متعاهد طرف اختلای نسبت به منتخبین دیوان داوری نتوانند موافقت حاصل نمانند هر یک از کشورهای متعاهد طرف اختلاف یکنفر داور معرفی خواهد نمود و داوران مزبور یک نفر سرداور معرفی خواهند کرد چنانچه یکی از کشورهای متعاهد طرف اختلاف در ظرف سه ماه از تاریخ تسلیم دادخواست از معرفی داور خودداری نماید از طرف رئیس شورا از بین اشخاص شایستهای که اسامی آنها در فهرستی که در شوری ثبت میباشد یکنفر داور از جانب آنکشور انتخاب و معرفی خواهد گردید و چنانچه داوران نتوانند منتهی در ظرف ۳۰ روز در انتخاب سرداور موافقت نمایند رئیس شوری از فهرست مذکور قبل یکنفر سرداور انتخاب و معرفی خواهد کرد سپس داوران و سرداور مزبور محکمه داوری را تشکیل خواهند داد.
هر دیوان داوری که به موجب این ماده قبل تشکیل شود نظامنامه خود را تعیین خواهد کرد و به اکثریت آراء تصمیمات خود را ابلاغ خواهد نمود مگر آنکه شوری در هر مورد که بعقیده وی تاخیر زیاد حاصل شده باشد بمسائل مربوط بنظامنامه رسیدگی نموده و رای بدهد.
واخواهیها
ماده ۸۶- به استثنای مواردیکه شوری اختلافات تصمیم بگیرد هر گونه تصمیمی شوری مبنی بر اینکه با یک شرکت هواپیمایی مطابق مقررات این قرارداد عمل نموده است خود باقی خواهد بود مگر آنکه پس از تقاضای تجدیدنظر مخالفی اتخاذ گردد.
در هر مورد دیگر بتصمیمات شوری اگر بآن تقاضای واخواهی شود آن تصمیمات موقوف خواهد ماند تا زمانی که نسبت بتجدید نظر تصمیم اتخاذ گردد. تصمیمات دیوان دادگستری دائمی بین المللی و دیوان داوری قطعی بوده و لازم الاجرا خواهد بود.
عدم رعایت مقررات از طرف شرکت هواپیمایی و مجازات آن
ماده ۸۷) هر کشور متعاهدی تعهد مینماید که اجازه بهره برداری بیک شرکت هواپیمایی کشور متعاهد در فضای فوق قلمرو خود ندهد در صورتی که شوری رای داده باشد که شرکت هواپیمایی مربوطه تصمیم نهایی متخذه را طبق ماده مندرجه پیش رعایت نمی نماید.
عدم مقررات از طرف کشورها و جزای آن
ماده ۸۸ - مجموع عمومی حق رای هر کشور متعاهدی را که طبق مقررات مذکور در این فصل متخلف شناخته شود در مجمع عمومی و شوری هواپیمایی معلق خواهد ساخت
فصل نوزدهم - جنگ
جنگ و اوضاع خارق العاده
ماده ۸۹ - در صورت بروز جنگ مقرر است این قرارداد مانع آزادی عمل هیچ کشور متعاهدی خواه داخل جنگ بوده و یا بیطرف باشند نخواهد گردید و بهمین اصل در مورد هر کشور متعاهدی نیز که وضعیت فوق العاده عمومی را اعلام و مراتب را بشوری اخطار نماید صدق خواهد نمود
فصل بیستم - ضمائم
قبول و اصلاح ضمائیم
ماده ۹۰ - قبول ضمائم مشروحه در بند ۱۰ ماده ۵۴ از طرف شوری اکثریت دو سوم آراء اعضای شوری در جلسه ایکه بدین منظور تشکیل میگردد لازم میدارد تصمیمات متخذه بعداً از طرف شوری به هر یک از کشورهای متعاهد ابلاغ خواهد گردید هر ضمیمه یا اصلاح ضمیمه که باین ترتیب به عمل آمده باشد در ظرف سه ماه پس از ابلاغ آن از طرف شوری به کشورهای متعاهد و یا در خاتمه مدت طویلتری که شوری ممکن است تجویز نماید بمورد اجرا گذارده خواهد شد مگر آن که در اینمدت اکثریت کشورهای متعاهد مخالفت خود را در شوری به ثبت برسانند. شوری باید بفوریت بکلیه کشورهای متعاهد تاریخ اجرای ضمیمه با اختلافات مزبور را اعلام نماید
فصل بیست و یکم - تصویب قرارداد
الحاقات - اصلاحات و خروج از قرارداد
تصویب قرارداد
ماده ۹۱ - الف - این قرارداد منوط به تصویب کشورهای امضاکننده میباشد و نسخ مصوبه آن در بایگانی دولت کشورهای متحده امریکا ضبط خواهد گردید و تاریخ بایگانی آن از طرف دولت نامبرده به کشورهای امضاءکننده و شرکتکننده ابلاغ خواهد شد.
ب - پس از آنکه این قرارداد از طرف بیست و شش کشور تصویب و یا مورد الحاق واقع گردید سی و یک روز بعد از آنکه اسناد مصوبه بیست و شش گانه بایگانی گردید این قرارداد بین آن بیست و شش دولت به موقع اجرا گذارده خواهد شد برای هر کشوری که بعد از آن موقع امضا نماید سی و یک روز بعد از تاریخ بایگانی نسخه مصوبه آن به موقع اجرا گذارده خواهد شد.
ج - وظیفه دولت کشورهای متحده امریکا خواهد بود که تاریخ اجرای این قرارداد را بکلیه کشورهای امضاءکننده و الحاق شده به آن اعلام نماید.
الحاق به قرارداد
ماده ۹۲ - الف - این قرارداد پس از انقضای تاریخ امضا آن برای الحاق اعضاء ملل متحد و کشورهای شریک آنها و کشورهائی که در زمان گیرودار کنونی جهان بیطرف باقی بوده اند باز خواهد بود.
ب - الحاق باین قرارداد به وسیله صدور اعلامیه به عنوان دولت کشورهای متحده امریکا عملی خواهد گردید و پس از سی روز از تاریخ وصول اعلامیه از طرف دولت کشورهای متحده امریکا اجرا خواهد شد دولت کشورهای متحد امریکا موضوع را به اطلاع کلیه کشورهای متعاهد خواهد رسانید.
قبول سایر کشورها
ماده ۹۳ - کشورهای دیگر غیر از آنهایی که مشمول مواد ۱۱ و ۱۲ و الف این قرارداد می گردند به شرط موافقت سازمان عمومی بین المللی که به منظور استقرار صلح به وسیله ملل جهان تاسیس یافته باشد با تصویب چهار پنجم آراء مجمع عمومی و با هر گونه شرایطی که مجمع تجویز نماید ممکن است برای مشارکت در این قرارداد پذیرفته شوند لیکن هر گاه کشوری در جنگ کنونی مورد حمله و تهاجم از طرف کشور درخواستکننده واقع شده باشد موافقت آن کشور در هر صورت ضروری خواهد بود.
اصلاح قرارداد
ماده ۹۴ - الف - هر گونه پیشنهاد اصلاحی باین قرارداد با اکثریت دو سوم آراء مجمع عمومی صورت خواهد گرفت و پس از آن در مورد کشورهائیکه اصلاح مزبور را تصویب نموده باشند در موقعی بمورد اجرا گذارده خواهد شد که به تصویب یک عده کشورهائیکه از طرف مجمع تعیین شده اند رسیده باشد- کشورهائی که بدین ترتیب تعیین میشوند از دو ثلث مجموع عده کشورهای متعاهد نبایستی کمتر باشد.
ب - هر گاه بعقیده مجمع عمومی اصلاح مزبور از نوعی باشد که اتخاذ چنین رویه ای لازم باشد مجمع عمومی ضمن تصمیمنامه خود ممکن است مقرر دارد که هر کشوری که ماده اصلاحی مزبور را در مدت معینی بمورد اجرا نگذارد از تاریخی که اصلاح مزبور به موقع اجرا گذارده میشود از عضویت سازمان و مشارکت در این قرارداد محروم خواهد گردید.
فسخ قرارداد
ماده ۹۵ - الف - هر کشور متعاهدی میتواند پس از سه سال از تاریخ اجرای این قرارداد به وسیله اعلامنامه که خطاب به دولت کشورهای متحده امریکا صادر نماید آن را فسخ نماید دولت امریکا بفوریت مراتب را به اطلاع هر یک از کشورهای متعاهد خواهد رسانید
ب - فسخ قرارداد یک سال بعد از تاریخ وصول اعلامیه اجرا خواهد شد و فقط شامل کشوری خواهد شد که درخواست فسخ آن را نموده باشد
فصل بیست و دوم تعریفات
ماده - ۹۶ - از نظر این قرارداد عبارات مندرجه در ذیل باین شرح تعریف میگردد:
الف - سرویس هوایی عبارت است از هر سرویس منظم هوایی که به وسیله هواپیما برای حمل و نقل عمومی - مسافر - پست و بار تخصیص داده میشود.
ب - سرویس هوایی بین المللی عبارت است از هر سرویس هوایی که از فضای فوق قلمرو پیش از یک کشور عبور نماید
ج - شرکت هواپیمایی عبارت است از هر بنگاه حمل و نقل هوایی که یک سرویس هوایی بین المللی را فراهم نموده یا عمل نماید
د - توقف به منظورهای غیر تجاری عبارت است از فرود آمدن بهر منظوری غیر از گرفتن بار پیاده نمودن مسافر و بار پست
امضا قرارداد
برای تائید مراتب بالا امضاکنندگان مختار ذیل که مطابق ترتیب دارای اختیارنامه هستند بنمایندگی از طرف دولت های متبوعه خود در تاریخی که در مقابل امضا آنها قید شده این قرارداد را امضا مینمایند
این قرارداد در تاریخ هفتم دسامبر ۱۹۴۴ در شیکاگو بزبان انگلیسی تنظیم گردیده متن های انگلیسی و فرانسه و اسپانیولی آن که هر یک به طور تساوی دارای اعتبار میباشند در واشنگتن د.ث. برای -امضا باز خواهد بود
متن های آنها در بایگانی دولت امریکا ضبط و رونوشت های گواهی شده از طرف دولت امریکا بکلیه دول کشورهائیکه قرارداد را امضا و بآن ملحق میگردند ارسال خواهد شد.
پروتکل راجع باصلاح قرارداد مربوط بهواپیمایی بین المللی
نظر به اینکه مجمع عمومی سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی از طرف شورای موقت سازمان موقتی هواپیمایی کشوری بین المللی در مونترال انعقاد یافته و در ۶ مه ۱۹۴۷ اولین جلسه خود را تشکیل داده است و۰
نظر به اینکه مقتضی دانسته اند که در قرارداد هواپیمایی کشوری بین المللی که در تاریخ ۷ دسامبر ۱۹۴۴ تنظیم شده است اصلاحی به عمل آورده شود لذا.
در تاریخ سیزدهم مه ۱۹۴۷ به موجب مقررات ماده ۹۴ (الف) قرارداد هواپیمایی کشوری بین المللی که در تاریخ ۷ دسامبر ۱۹۴۴ در شیکاگو تنظیم گردید تصویب نمودند که ماده اصلاحی ذیل به جای ماده ۹۳ آن قرارداد خواهد بود.
-ماده ۹۳ متمم
الف - با وجود مقررات مواد ۹۱ و ۹۲ و ۹۳ فوق.
۱ - یک کشوری را که بنا بتوصیه مجمع عمومی ملل متحد از عضویت در هیات نمایندگی بین المللی که از طرف ملل متحد تاسیس یافته با ملل متحد مربوط شده است طرد گردد خود بخود از عضویت سازمان هواپیمایی کشوری محروم خواهد بود
۲ - هر کشوری که از عضویت سازمان ملل متحد اخراج شده باشد خود بخود از عضویت سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی محروم خواهد گردید مگر اینکه مجمع عمومی ملل متحد نسبت به انفعال وی نظر مخالفی توصیه نماید.
ب - کشوری که به موجب مقررات بند (الف) فوق الذکر از عضویت سازمان هواپیمایی کشور بین المللی محروم شده باشد پس از تصویب مجمع عمومی ملل متحده مجددا بر حسب تقاضای آن کشوری و تصویب اکثریت شوری به عضویت سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی پذیرفته میشود.
ج - اعضاء سازمان که از استفاده از حقوق و مزایای عضویت ملل متحده معلق شده باشند به موجب درخواست فلل متحد از حقوق و مزایای عضویت در این سازمان معلق خواهند گردید.
در تاریخ ۱۶ مه ۱۹۴۷ طبق مقررات ماده ۹۴ (الف) قرارداد مزبور تصریح شده که ماده اصلاحی فوق از موقعی که به تصویب ۲۸ کشور متعاهد برسد بمورد اجرا گذارده خواهد شد و نیز در همان تاریخ به دبیر کل سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی دستور داده شد پروتکلی را که حاوی ماده اصلاحی و مراتب زیر باشد تنظیم نموده و پروتکل مزبور از طرف رئیس و دبیر کل اولین مجمع امضا خواهد گردید.
بنابراین طبق تصمیم فوق الذکر مجمع عمومی.
این پروتکل برای تصویب بهر کشوری که قرارداد هواپیمایی کشوری بین المللی را تصویب نموده یا به آن محلق شده باشد تسلیم خواهد شد اسناد مصدقه بدبیر کل سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی برای ضبط در بایگانی های سازمان ارسال خواهد گردید و دبیر کل سازمان به فوریت تاریخ بایگانی هر یک از اسناد مصدقه را بکلیه کشورهای متعاهد ابلاغ خواهد نمود.
در مورد کشورهائیکه این پروتکل را تصویب نموده باشند ماده اصلاحی قرارداد فوق از تاریخی بمورد اجرا گذارده خواهد شد که بیست و هشت نسخه اسناد مصدقه آن تسلیم شده باشد دبیر کل سازمان بفوریت بکلیه کشورهائیکه قرارداد مزبور را امضا نموده و یا در آن شرکت نمودهاند تاریخی را که ماده اصلاحی بمورد اجرا گذارده میشود ابلاغ خواهد نمود.
ماده اصلاحی فوق در مورد هر کشوریکه آن را بعد از تاریخ بایگانی اسناد مصدقه قرارداد در بایگانیهای سازمان تصویب نماید از تاریخی که اسناد مصدقه خود را به سازمان تسلیم نماید به موقع اجرا گذارده خواهد شد.
بنا بمراتب فوق رئیس و دبیر کل اولین مجمع عمومی سازمان هواپیمایی کشوری که از طرف مجمع عمومی دارای اختیار میباشند این پروتکل را امضا می نمایند
این پروتکل در تاریخ ۲۷ مه ۱۹۴۷ در مونترال در یک سند واحد بزبان انگلیسی و فرانسه و اسپانیولی تنظیم گردیده و هر یک از متنهای آن به طور تساوی معتبر میباشد.
این پروتکل در بایگانیهای سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی ضبط گردیده و رونوشتهای مصدق آن از طرف دبیر کل سازمان بکلیه کشورهائی ارسال خواهد شد که قرارداد هواپیمایی کشوری بین المللی را که در تاریخ ۷ دسامبر ۱۹۴۴ در شیکاگو تنظیم گردیده است امضا نموده و یا به آن ملحق شده باشند.
موافقتنامه سرویسهای ترانزیت هوایی بینالمللی
کشورهائیکه این موافقتنامه سرویسهای ترانزیت هوایی بینالمللی را پذیرفته و امضا مینمایند و عضو سازمان هوایی کشوری بینالمللی هستند مراتب زیر را اعلام میدارند.
-ماده ۱ قسمت اول - هر کشور متعاهدی به سایر کشورهای متعاهد آزادیهای هوایی ذیل را درباره سرویسهای هوایی بینالمللی که دارای برنامه منظم باشند اعطاء مینمایند.
۱- حق پرواز از افراز قلمرو آن بدون فرود آمدن.
۲- حق فرود آمدن به منظورهای غیر تجارتی.
حقق مندرجه در این قسمت شامل فرودگاههائی که جهت مقاصد نظامی به کار برده شده و سرویسهای منظم هوایی بینالمللی از استفاده از آنها محروم میباشند نخواهد گردید.
در نواحی که عملیات جنگی وجود دارد و یا نواحی اشغال شده نظامی و یا در زمان جنک(جنگ) در مسیر خطوط اختصاصی که برای رسانیدن تدارکات بیک چنین نواحی قرار گرفته باشند منوط به تصویب مقامات صلاحیتدار نظامی خواهد بود.
-قسمت دوم - اجرای حقوق مندرجه بایستی با مقررات موافقتنامه موقتی هواپیمایی کشوری بینالمللی مطابقت داشته و در موقعی که قراردادهواپیمایی کشوری بینالمللی به موقع اجرا گذاشته میشود با آن قرارداد که هر دو آنها در تاریخ هفتم دسامبر ۱۹۴۴ در شیکاکو(شیکاگو) تنظیم شدهاند وفق بدهد.
-قسمت سوم - یک کشور متعاهدی که بشرکت هواپیمایی کشور متعاهد دیگر حق توقف منظورهای غیر تجارتی اعطاء مینماید میتواند از شرکتهوایی مزبور بخواهد که از نقاطی که چنین توقفها صورت میگیرد وسائل مناسب حمل و نقل تجارتی برای آن کشور فراهم سازد
چنین تقاضائی نباید شامل تبعیض بین هواپیماهائیکه در یک خط رفت و آمد مینمایند گردد و به علاوه باید ظرفیت هواپیما در نظر گرفته شده به نحویعمل شود که ببهرهبرداری معمولی سرویسهای هواپیمایی بینالمللی مربوطه و یا بحقوق و تعهدات یک کشور متعاهد خلل وارد ننماید۰
-قسمت چهارم - هر کشور متعاهدی میتواند با در نظر گرفتن مقررات این موافقتنامه باقدامات زیر مبادرت نماید:
۱- سیر هر گونه سرویس هواپیمایی بینالمللی را داخل قلمرو خود تعیین و فرودگاههائی که از چنین سرویسها ممکن است از آن استفاده نماید معین نماید.
۲- برای استفاده از فرودگاهها و سایر تسهیلات مربوطه عوارض عادلانه و مناسبی تحمیل و یا اجازه تحصیل آن را بدهد این عوارض نباید بالاتر از میزانی باشد که برای استفاده از چنین فرودگاهها و تسهیلات از هواپیماهای ملی آن کشور که در سرویسهای بین المللی مشابهی اشتغال دارند دریافت میگردد مشروط بر اینکه هر گاه عوارضی که برای استفاده از فرودگاهها و سایر تسهیلات تحمیل میگردد مورد اعتراض کشور متعاهد ذینفع قرار گیرد منوط بتجدید نظر شورای سازمان هواپیمایی کشوری بینالمللی که به موجب مقررات قرارداد فوقالذکر تاسیس گردیده خواهد بود شورای مزبور گزارش امر را بضمیمه توصیههای مربوط بآن برای توجه کشور یا کشورهای مربوطه ارسال خواهد داشت.
-قسمت پنجم - هر کشور متعاهدی برای خود این حق را محفوظ خواهد داشت که از اعطای گواهینامه یا اجازهنامه ایرا بیک بنگاه حمل و نقل هوئی کشور متعاهد دیگر خودداری نموده و یا آن را لغو نماید. در هر مواردیکه آنکشور قانع نشود که مالکیت عمده و نظارت موثر باتباع کشور متعاهد دیگر واگذار گردیده است یا در موردی که چنین بنگاه حمل و نقل هوایی از رعایت قوانین جاریه کشوری که در آنجا ببهرهبرداری اشتغال دارد یا تعهدات خود را طبق این موافقتنامه انجام ندهد.
ماده ۲ - قسمت اول - یک کشور متعاهد در مواقعی که تشخیص دهد که عمل کشور متعاهد دیگری که در این موافقتنامه شرکت دارد موجب زحمت وبیعدالتی برای وی میشود میتواند از شوری درخواست بررسی وضعیت را بنماید شوری پس از وصول درخواست در این باب تحقیقات به عمل خواهد آورد و کشورهای مربوطه را برای مشاوره دعوت خواهد نمود. چنانچه چنین مشاوره رفع اشکالرا ننماید شوری نظر خود را پیشنهاد نموده وتوصیههای شایسته به کشورهای ذینفع خواهد نمود هر گاه از آن پس کشور متعاهد مربوطه به نظر شوری از اجرای اقدامات صحیح و مقتضی بدون جهت استنکاف نماید شوری میتواند بمجمع عمومی سازمان فوق الذکر توصیه نماید که چنین کشور متعاهد را از حقوق و مزایائی که به موجب این موافقتنامه از آن برخوردار میشوند تا زمانی که یک چنین اقدامی را به عمل نیاورده محروم سازد مجمع با تصویب اکثریت دو سوم آراء کشور مزبور را برای هر مدتی که جائز بداند و یا تا زمانی که به نظر شوری اقدام اصلاح آمیز از طرف آن کشور به عمل نیامده است بدین ترتیب معلق خواهد ساخت.
-قسمت دوم - اگر هر گونه اختلاف نظری بین دو کشور یا عدهای از کشورهای متعاهد راجع بتفسیر و اجرای موافقتنامه روی دهد به طوریکه نتوان با مذاکرات آن را حل نمود فقرات فصل هیجده قرارداد مذکوره فوق در این مورد به همان ترتیبی که نسبت بهر گونه عدم توافق راجع بتفسیر و اجرای قرارداد فوقالذکر مقرر شده است به موقع اجرا گذارده خواهد شد.
-ماده ۳ - این موافقتنامه تا زمانی که قرارداد فوق الذکر بقوت خود باقی است معتبر خواهد بود معذلک کشور متعاهدی که در این موافقتنامه شرکت دارد میتواند آن را فسخ نماید مشروط بر اینکه یک سال قبل مراتب را به دولت کشورهای متحد امریکا اعلام دارد. دولت کشورهای متحده امریکا بفوریت اعلام کنارهگیری کشور مزبور را به اطلاع سایر کشورهای متعاهد خواهد رسانید.
-ماده ۴ - تا زمانی که قرارداد فوق الذکر بمورد اجرا گذارده نشده است کلیه مراجعات بآن غیر از آنچه در -قسمت ۲ ماده دوم و ماده پنجم ذکر گردیده است به موافقتنامه موقت هواپیمایی کشوری بینالمللی که در شیکاگو در تاریخ هفت دسامبر ۱۹۴۴ منعقد شده است احاله خواهد گردید و مراجعات به سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی و مجمع عمومی و شوری از مراجعات به سازمان موقت هواپیمایی کشوری بین المللی و مجمع موقت و شوری تلقی خواهد گردید.
-ماده ۵ - در این قرارداد کلیه قلمرو همان است که در ماده ۲ قرارداد مذکور در ماده فوق تعریف گردیده است.
-ماده ۶ - امضا ها و پذیرش های موافقتنامه.
-امضاءکنندگان زیر نمایندگان کنفرانس هواپیمایی کشوری بین المللی که در تاریخ اول نوامبر ۱۹۴۴ در شیکاکو منعقد گردیده است این موافقتنامه را بامضا خود رسانیده و استحضار دارند که دولت کشورهای متحده امریکا را باید باسرع اوقات ممکنه از طرف هر یک از دولتهائیکه از جانب آنها این موافقتنامه امضا شده است مطلع گردانند که امضائی که از طرف آندولت شده است دال بر پذیرش این موافقتنامه و تعهدات مقرره آن از طرف آندولت خواهد بود.
هر کشوری که عضو سازمان هواپیمایی کشوری بینالمللی باشد این موافقتنامه را به عنوان تعهدی قبول مینماید که مستلزم اعلام قبولی آن کشور به دولت کشورهای متحده امریکا میباشد پذیرش این موافقتنامه از تاریخ وصول اعلامیه فوقالذکر به دولت کشورهای متحده امریکا موثر خواهد بود.
این موافقتنامه موقعی بین کشورهای متعاهد به موقع اجرا گذارده میشود که مورد موافقت هر یک از کشورهای مربوطه واقع گردیده و موافقت هر یک از آنها به وسیله دولت متبوع آن به دولت امریکا اعلام گردیده باشد دولت کشورهای متحده امریکا به هر یک از امضاءکنندگان قرارداد که موافقت خود را اعلام داشته است تاریخ موافقت سایر کشورها را ابلاغ نموده و موعد اجرای این قرارداد را جداگانه بهر کشوری اطلاع خواهد داد.
به استناد مراتب بالا امضاءکنندگان زیر نمایندگان مجاز بنمایندگی از طرف دولت متبوعه خود در تاریخی که مقابل هر امضائی جداگانه مندرج است این موافقتنامه را امضا مینمایند.
این موافقتنامه در تاریخ هفتم دسامبر ۱۹۴۴ در شیکاگو بزبان انگلیسی تنظیم گردیده است. متنهای انگلیسی و فرانسه و اسپانیولی که به طور تساوی معتبر میباشند. در واشنگتن و.ث. در دسترس -امضاءکنندگان قرار خواهد گرفت هر دو متن پس از امضا در بایگانی دولت کشورهای متحده امریکا ضبط و رونوشت گواهی شده آنها بکلیه کشورهائیکه این موافقتنامه را ممکن است پذیرفته یا امضا بنمایند ارسال خواهد شد.
متن قرارداد فوق ضمیمه قانون اجازه الحاق دولت ایران بمقررات هواپیمایی کشوری بین المللی بوده و صحیح است.
رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت