لزوم یا عدم لزوم پرداخت هزینهی افزایش خواسته مسبوق به کاهش همان خواسته
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۰/۱۰
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر بندر گز
موضوع
لزوم یا عدم لزوم پرداخت هزینهی افزایش خواسته مسبوق به کاهش همان خواسته
پرسش
خواهان دادخواست به خواسته خلع ید و مطالبه اجرت المثل تقدیم نموده است. قبل از جلسهی اول رسیدگی طی لایحهای خواسته مطالبه اجرت المثل را از دادخواست خود کاهش داده است لکن در جلسهی اول رسیدگی مجدداً تقاضای افزایش خواسته مبنی بر اجرت المثل را نموده است؛ در فرض سوال آیا لازم است دادگاه در مورد کاهش خواسته تصمیم قضایی در قالب تصمیم نهایی اتخاذ نماید؟ آیا خواهان هزینهی دادرسی جدیدی بابت افزایش همان خواسته باید بپردازد؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال که در خواسته خلع ید و مطالبه اجرت المثل مطرح بوده، خواهان خواسته ثانوی را مسترد نموده و آنچه باقی مانده خواسته خلع ید است. نظر به اینکه وفق ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی، خواهان خواستهای را که در دادخواست تصریح نموده (دراینجا خلع ید) میتواند در جلسه اول افزایش دهد (فیالمثل خلع ید تا ۱۰۰۰ متر مربع مطرح بوده افزایش دهد به ۱۲۰۰ متر مربع) و لذا قسمت افزایش یافته خواسته بایستی از همان جنس خواسته مطرح باشد، لذا اساساً وفق ماده ۹۸ قانون مرقوم، امکان افزایش خواسته در قالب طرح دعوای دیگری (اجرتالمثل) وجود ندارد، لذا چنین افزایش خواستهای مردود بوده و سایر سوالات نیز بر این مبنا منتفی است.
نظر اکثریت
چنانچه دادگاه در مورد کاهش خواسته قبل از جلسه اول رسیدگی اتخاذ تصمیمی ننموده باشد و مجدداً همان خواسته افزوده شود در واقع اعادهی خواستهها به وضع زمان تقدیم دادخواست رخ داده و صدور تصمیم نهایی به این جهت ضرورتی ندارد و با توجه به اینکه تغییری در وضع دادخواست با این کاهش و افزایش رخ نداده، اخذ هزینهی دادرسی افزایش خواسته نیز وجاهت قانونی ندارد.
نظر اقلیت
اولاً کاهش خواسته چنانچه منتهی به حذف کامل آن خواسته بشود به منزله استرداد خواسته است و دادگاه باید وفق ماده ۱۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی تصمیم نهایی (در مانحن فیه قرار ابطال دادخواست) راجع به خواستهی مسترد شده اتخاذ نماید. ثانیاً هرچند چنانچه کاهش خواسته منتهی به حذف خواسته نشده باشد و سپس به میزان سابق افزوده شود هزینهی پرداختی کافی بوده و نیاز به پرداخت هزینه دادرسی جدید نیست لکن در مانحن فیه چون کاهش خواسته منتهی به حذف خواسته و در واقع استرداد آن شده است مستلزم پرداخت هزینه دادرسی مطابق شرایط قانونی است.