مبانی حقوقی مطالبه حق ریشه
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۶/۱۱/۰۷
برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر دلیجان
موضوع
مبانی حقوقی مطالبه حق ریشه
پرسش
مبانی حقوقی مطالبه حق ریشه چیست؟
نظر هیئت عالی
حق ریشه یا حقوق زارعانه عبارت است از حق ریشه بهای شخم و کود و ارزش زحماتی که برای آباد کردن زمین کسی متحمل شده است. به موجب ماده ۳۱ آیین نامه قانون ثبت اسناد و املاک دست رنج رعیتی و حق اولویت و گاوبندی و غیره که در املاک معمول و بین رعایا خرید و فروش می شود از حقوق راجع به عین املاک نبوده و قابل درخواست ثبت و اعتراض به ثبت نیست. با این ترتیب اتفاق نظر صایب بوده و تایید می شود. نظر اتفاقی: حق ریشه یا حق زارعانه صرفا در مواردی به زارع و متصرف اراضی تعلق می گیرد که اقدامات زارع در طول سال های تصرف موجب عمران و آبادانی اراضی شده باشد از قبیل: حفر چاه نهرکشی غرس اشجار و.. . تعیین میزان آن نیز بر مبنای صرف و یا میزان مابه التفاوت ارزش اراضی با وضعیت فعلی به نسبت ارزش قبل از عمران و آبادانی آن محاسبه می گردد. البته چنان چه زارع در عمران اراضی ماذون نبوده و حق اقداماتی را نداشته باشد قطعا در این خصوص نیز حقی نخواهد داشت و در صورت وجود قرارداد کتبی فی مابین زارع و مالک صرفا بر مبنای شروط مندرج در قرارداد عمل خواهد شد.