مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه حواله موسسات مالی

رأی خلاصه جریان پرونده

آقای م. ع. به وکالت ازآقای م. ع. در تاریخ ۹۱/۲/۲۷ با تقدیم دادخواست به دادگستری شهرستان س. علیه آقای ر. س. اقامه دعوی کرده و درخواست رسیدگی با خواسته مطالبه هشتصد میلیون ریال بانضمام خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سر رسید لغایت یوم الوصول بانضمام کلیه خسارات راجع به امر هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل و صدور حکم به اعسار از تأدیه هزینه دادرسی و تأمین خواسته را با استناد به تصویر چک شماره ... عهده بانک ق. وگواهی عدم پرداخت صادره و استشهادیه محلی نموده است و بشرح متن دادخواست توضیح داده که موکل وی در ازاء طلب یک فقره چک بشماره مذکور در فوق با سر رسید ۹۰/۶/۲ عهده مؤسسه پس انداز و قرض الحسنه ق. را دریافت داشته است اما با مراجعه به بانک محال علیه بعلت عدم کفایت موجودی گواهی عدم پرداخت صادر گردیده لذا بشرح مذکور در فوق تقاضای رسیدگی دارم با جری تشریفات قانونی شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان س. دستور تعیین وقت رسیدگی داده و طرفین به دادرسی دعوت گردیده اند دادگاه بدواً با استماع شهادت شهود طی دادنامه شماره ۹۱۰۶۲۴ مورخه ۹۱/۶/۱۴حکم به قبولی اعسار خواهان از پرداخت هزینه دادرسی را صادر که این رأی مورد اعتراض خوانده دعوی قرار گرفته و شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان با صدور رأی شماره ۹۱۰۱۳۸۲ مورخه ۹۱/۱۲/۱۲ دادنامه معترض عنه را تأیید کرده است خوانده برای دفاع در ماهیت دعوی لایحه ای در تاریخ ۹۱/۶/۲ تقدیم و بشماره ۹۱۱۰۰۸۰۲ ثبت گردیده و مرقوم داشته « ۰۰۰۰قرار بود از نامبرده معدن خریداری کنم بعلت عدم قطعیت معامله مبادرت به مطالبه وجه حواله های صندوق ق. که برسم امانت و بصورت ضمانت نزد وی بوده کرده است »; و یا در لایحه دیگر که بشماره ۰۰۲۶۵ / ۹۲ مورخه ۹۲/۲/۱۴ ثبت گردیده یاد آور شده « اینجانب پرونده ای به کلاسه ۹۱۰۰۴۷۵ علیه خواهان در مورد ابطال قولنامه فروش معدن و استرداد چکها در دادگستری مطرح کرده ام تقاضا دارم که با پرونده کلاسه ۹۱۰۰۱۶۷ بنحو توأمان رسیدگی شود»; در جلسه مورخه ۹۲/۴/۳۰ خواهان دعوی خود را بشرح دادخواست تقدیمی دانسته خوانده اظهار داشته معامله ای کرده ام و قرار بود که اگر معدن ذخایر داشت چکها را پاس نمایم در حالیکه معدن ذخیره ندارد و قابل بهره برداری نمی باشد و تقاضای فسخ معامله را دارم حاضرم از طریق دادگستری کارشناس رسمی در معدن حضور پیدا کند تا در خصوص ذخایر و ارزش معدن کارشناس بهای آنرا تعیین کند خواهان از روز اول معدن دیگری را به من نشان داد و از من چک گرفت من نه از معدن بهره برداری کرده ام و نه آنرا فروخته ام دادخواست فسخ معامله را داده ام و تقاضای استرداد چکها را دارم چکها امانی بوده و نباید اقدام به وصول آنها میشد تقاضای رد دعوی خواهان را دارم ۰ دادگاه با اعلام کفایت در رسیدگی مبادرت به صدور رأی کرده و تحت شماره ۹۲۰۳۱۵ مورخه ۹۲/۵/۲ ثبت نموده و مرقوم داشته «۰۰۰۰بقاء اصل چک در ید خواهان دلالت بر اشتغال ذمه خوانده داشته و باستناد مواد ۱۹۸ و ۵۱۹ از قانون آئین دادرسی مدنی و مواد ۳۱۳ و۳۱۴ قانون تجارت وماده ۷ قانون تسهیل اعطاء تسهیلات بانکی حکم به محکومیت خوانده به پرداخت هشتصد میلیون ریال بابت اصل خواسته و خسارت تأخیر تأدیه بر اساس شاخص اعلامی توسط بانک مرکزی که میزان آن توسط دایره اجرای احکام مدنی از تاریخ سر رسید تا زمان اجراء محاسبه و پرداخت مبلغ دو میلیون و چهار صد و پنج هزار ریال از بابت هزینه دادرسی در حق خواهان را صادر کرده است این رأی در تاریخ ۹۲/۱۰/۱۶ به خوانده دعوی ابلاغ و مشارالیه نیز در تاریخ ۹۲/۱۱/۲۶ دادخواست فرجام خواهی و اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مرحله فرجام خواهی را تقدیم دفتر دادگاه بدوی نموده است دادگاه در خصوص ادعای اعسار رسیدگی و رأی شماره ۹۳۰۱۱۹ مورخه ۹۳/۳/۸ را مبنی بر رد دعوی اعسار صادر کرده از این رأی تجدیدنظرخواهی بعمل آمده و شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان با صدور دادنامه شماره ۹۳۰۹۲۸ مورخه ۹۳/۸/۱۸ رأی معترض عنه را تأیید کرده که با ابلاغ اخطاریه رفع نقص هزینه دادرسی پرداخت گردیده است فرجام خواه مندرج در لایحه فرجامی توضیح داده « یک محدوده معدنی مس بموجب مبایعه نامه مورخه ۸۸/۳/۵ از برادر فرجام خوانده ( ر.ع. ) بمبلغ یکصد میلیون تومان خریداری کردم ثمن معامله را سه فقره حواله به شماره ۸۷۷۸۶۳۶ و ۸۷۷۸۶۳۷ و ۸۷۷۸۶۳۸ که اولی و دومی بمبلغ ده میلیون تومان و سومی بمبلغ هشتاد میلیون تومان که غیر قابل انتقال بوده در وجه خانم ف. ع. صادر کردم در مبایعه نامه شرط کردیم چنانچه معدن جوابگو و ذخیره نداشت این معامله فسخ میگردد و شخص فروشنده موظف می گردد مبلغ پول دریافت شده را به خریدار برگرداند پس از پاس نشدن اولین حواله فروشنده اعلام کرد معامله فسخ و اینجانب نیز پذیرفتم که در اینخصوص مشاهداتی را دارم که در دادیاری س. شهادت داده اند بخاطر سن و سال فروشنده حواله سوم را بنام مادر فروشنده صادر کردم لیکن متأسفانه ایشان حواله که غیر قابل انتقال بوده را به نام م. ع. واگذار کرده حال با توجه به اینکه معامله فسخ شده فرجام خوانده می بایست اسناد مرا پس بدهد ضمناً بنده دعوای فسخ قرار داد را تقدیم کرده که در شعبه چهارم در حال رسیدگی است لذا تقاضای نقض رأی را دارم ۰ در جریان انجام تبادل لوایح ابلاغیه برای وکیل مرحله بدوی خواهان ارسال شده که بدون پاسخ مانده پس از ارسال پرونده به دیوانعالی کشور و ارجاع به این شعبه با صدور رأی شماره ۹۴۰۱۳۱ مورخه ۹۴/۴/۳ به دادگاه بدوی تذکر داده شده تا تبادل لوایح با رعایت مفاد ماده ۳۸۵ از قانون آئین دادرسی مدنی انجام گیرد پس از اعاده پرونده به دادگاه بدوی اخطاریه مربوط به تبادل لوایح به فرجام خوانده ابلاغ قانونی شده که بدون پاسخ باقی مانده است با تکمیل پرونده به دیوانعالی کشور ارسال شده و بجهت وجود سابقه به این شعبه ارجاع مجدد گردیده و در دستور کار قرار دارد ۰ هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید و پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده و چنین رأی میدهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجام خواهی نسبت به رأی شماره ۹۲۰۳۱۵ مورخه ۹۳/۵/۲ صادره از شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی س. مستند به دلیل موجه نیست و دادنامه مرقوم با اصلاح تاریخ خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سر رسید به تاریخ گواهی عدم پرداخت مطابق با دلائل موجود در پرونده و قوانین موضوعه صادر گردیده است و باستناد ماده ۳۷۰ از قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته با اصلاح مذکور در نتیجه ابرام می شود.
شعبه ۳ دیوانعالی کشور - رئیس و عضو معاون
حسن غفار پور - محمدرضا سلطانیان