مداخله دادستان درکشف جرم بدون وجود شاکی خصوصی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۶/۰۹/۰۲
برگزار شده توسط: استان اردبیل/ شهر خلخال
موضوع
مداخله دادستان درکشف جرم بدون وجود شاکی خصوصی
پرسش
۱ - باتوجه به اینکه مواد ۱۱ و ۲۲ قانون آیین دادرسی کیفری اقامه دعوی از جهت حیثیت عمومی جرم و کشف جرم را بر عهده ی دادستان گذاشته است آیا در مواردی که موضوع از جرایمی است که مستقیما و بدون کیفرخواست در دادگاههای صالح و شورای حل اختلاف مطرح می شود دادستان به عنوان مدعی العموم و به ویژه در مواقعی که شاکی خص وصی نیز وجود ندارد همچنان وظیفه مداخله و اقامه دعوی از جهت حیثیت عمومی و همچنین کشف جرم و اختیار اتخاذ تصمیمات اداری مرتبط با آن را بر عهده دارد یا خیر ؟
نظر هیئت عالی
وقتی قانونگذار اصل موضوع رسیدگی به جرایم را در صلاحیت دادگاه قرار داده است و دادسرا را از اقدام درجرایم خاصی (جرایم درجات ۷ و ۸ و جرایم منافی عفت) ممنوع کرده است نباید به بهانه های مختلف دوباره نهاد دادسرا را با این جرایم درگیر کنیم و این موضوع بر خلاف مصلحت قانون گذار می باشد و قاضی دادگاه باید وظایف دادسرا را در این گونه جرایم عهده دار شود.
نظر اکثریت
جرایم تعزیری درجه ۷ و ۸ در صلاحیت دادگاه کیفری دو می باشد و از آنجایی که جرم رابطه نامشروع نیز جزو جرایم تعزیری درجه ۷ می باشد پس در صلاحیت دادگاه کیفری دو می باشد. در خصوص جرایم منافی عفت علاوه بر مواد ۳۰۶ و ۳۴۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ که در صلاحیت مستقیم دادگاه قرار گرفته است و رابطه نامشروع نیز در صلاحیت کیفری دو قرار گرفته است. ماده ۱۰۲ قانون مارالذکر دلیل بزرگی بر انجام تحقیقات اولیه از ناحیه خود دادگاه می باشد که عنوان داشته است در جرایم منافی عفت تحقیق و تعقیب ممنوع است مگر در جرایم مشهود یا جرایمی که شاکی خص وصی داشته باشد که این نشان از رعایت حرمت اشخاص دارد و هدف قانونگذار حکیم آن است که اینگونه جرایم بصورت تقریبا مخفیانه رسیدگی شده و موجب تجری جامعه نشود که البته برای جایگزینی عنوان مقام قضایی بجای قاضی دادگاه نیز دلایلی دارند که اشاره خواهد شد و استدلال اکثریت عبارت است از:
نظر اقلیت
این عده از عزیزان بر این عقیده هستند که باید شان دادستان و دستگاه قضا حفظ شود و رعایت نظم عمومی و اینکه ضابطین امر تبعیت ویژه ای از دادستان ها دارند و نیز تصور مردم و اجتماع مبنی بر برخورد دادستان با جرایم مشهود و غیر مشهود بوده و حضور دادستان را مامن امنی برای رعایت حقوق خود و اجتماع می دانند. و نیز بخشنامه دادستان محترم کل کشور نیز دادستان ها را موظف به ورود در جرایم تعزیری ۷ و ۸ بصورت کلی نموده است. لذا دادستان و قضات کشیک دادسرا در جرایم تعزیری ۷ و ۸ نیز ابتدایا در جرایم مشهود یا مواردی که گزارش از سوی ضابطین قضایی واصل می شود مکلف به ورود و انجام تحقیقات اولیه هستند سپس پرونده را جهت رسیدگی به دادگاه صالح می باید ارسال دارند و استنادات و استدلالات این گروه عبارتند از: