مرور زمان در جرم ربا خواری

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۹/۱۷
برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر محلات

موضوع

مرور زمان در جرم ربا خواری

پرسش

آیا بزه ربا خواری مشمول ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی (مرور زمان تعقیب) قرار می‌گیرد؟

نظر هیات عالی

جرم ربا، موضوع ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ از جمله جرائم آنی است و از حیث مبدا احتساب مرور زمان، حسب مورد تابع مرور زمان موضوع مواد ۱۰۵ و ۱۰۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ است.

نظر اتفاقی

مطابق اصول دادرسی وقتی جرم غیر قابل گذشتی به وقوع پیوست و ادله اثبات آن وجود دارد می‌بایست شخص مرتکب جرم تحت تعقیب و مجازات شود. مرور زمان خلاف قاعده است. ربا و ربا خواری مطابق بند ((ر)) تبصره ماده ۳۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ از زمره جرایم اقتصادی به حساب می‌آید. قانونگذار در قوانین موضوعه جرم اقتصادی را دقیقاً تعریف ننموده و در ماده ۱۰۹ و تبصره ماده ۳۶ قانون مجازات اسلامی تنها مصادیقی از جرایم اقتصادی را بیان نموده است. ربا و ربا خواری مانع از تولید و باعث اختلال در نظام اقتصادی می‌شود، چرا که ربا گیرنده، مبالغی را از طریق مجرمانه به دست می‌آورد بدون اینکه هیچ فعالیت تولیدی و اقتصادی داشته باشد. یکی از مصادیق جرایم اخلال در نظام اقتصادی مطابق قانون اخلالگران در نظام اقتصادی مطابق قانون اخلال گران در نظام اقتصادی کشور که از بحث شمول مرور زمان خارج است ربا و ربا خواری می‌باشد. نظریه مشورتی شماره ۲۲۹۱/۹۳/۷ مورخ ۱۳۹۳/۰۹/۲۳ موید غیر حصری بودن بند ((ر)) تبصره ماده ۳۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ می‌باشد.
درضمن مطابق کنوانسیون‌های بین المللی از جمله کنوانسیون مبارزه با فساد مریدا و کنوانسیون پالرمو که کشور ایران نیز به این کنوانسیون‌ها ملحق شده دارا شدن من غیر حق که یکی از مصادیق بارز آن ربا خواری می‌باشد جزء جرایم اقتصادی محسوب شده و همچنین غالب حقوقدانان کیفری نیز ربا و رباخواری را از جرایم اقتصادی به شمار می‌آورند.