مسئولیت اشخاص حقوقی در دیات
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۶۰۲۹
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۱۰/۱۰
برگزار شده توسط: استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند
موضوع
مسئولیت اشخاص حقوقی در دیات
پرسش
در شرکت خص وصی کارگر مصدوم شده است در فرض عدم قصور شخص کارگر مسیولیت کیفری متوجه چه کسی است هیات مدیره - رییس هیات مدیره - مدیر عامل - مباشر امور مانند متصدی یا سرکارگر- خود شرکت بدون ضرورت تعقیب اشخاص حقیقی و...؟
نظر هیئت عالی
اولا مسیولیت کیفری اشخاص حقوقی با لحاظ تبصره ماده ۱۴ و ماده ۲۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ ناظر به جرایم تعزیری اعم از عمدی و غیر عمدی است و منصرف از موارد پرداخت دیه می باشد. لکن با عنایت به تعریف مقرر در ماده ۱۷ قانون مورد بحث و بعضی مواد دیگر این قانون از جمله ماده ۴۵۲ و تبصره آن و همچنین مسیولیت عاقله یا بیت المال در پرداخت دیه میتوان دیه را جبران خسارت ناشی از جنایت هم دانست. لذا در صورت وجود رابطه علیت بین رفتار شخص حقوقی و خسارت وارد شده محکومیت شخص حقوقی به پرداخت دیه بلا مانع است. لکن شخص حقوقی از حیث پرداخت دیه متهم محسوب نمی گردد و مفاد ماده ۱۸۴ قانون کار مصوب ۱۳۶۹ نیز موید این مطلب است و مسیولیت پرداخت دیه و خسارت حسب مورد با رعایت قواعد مربوط به مسیولیت مدنی و از جمله مقررات فوق متوجه شخص حقیقی یا حقوقی و یا هر دو است.
نظر اکثریت
رویه های قضایی در این خصوص متفاوت است برخی مدیر عامل برخی خود شرکت و برخی مسبب اصلی حادثه مانند سرکارگر یا ناظر یا متصدی امور را محکوم به جبران خسارت زیاندیده نموده اند. تفاوت آرا ناشی از نگاه متفاوت به مبانی حقوقی مطروحه است. در بین حقوق دانان نیز نظریه های مختلفی بیان شده که بیان آن خالی از فایده نیست.
نظر اقلیت
برابر ماده ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی که مقرر میدارد در مسوولیت کیفری اصل بر مسولیت شخص حقیقی است و شخص حقوقی در صورتی دارای مسولیت کیفری است که نماینده قانونی شخص حقوقی به نام یا در راستای منافع آن مرتکب جرمی شود. مسولیت کیفری اشخاص حقوقی مانع مسولیت اشخاص حقیقی مرتکب جرم نیست. مسیولیت در این موارد متوجه شخص حقیقی بوده و شخص حقوقی مسیول وفق قانون مدیر عامل است.