مسئولیت شرکای بزه کلاهبرداری نسبت به رد مال

رأی دادگاه بدوی

در خصوص اتهام آقایان ۱-ر. ط. ، متولد ۱۳۴۶، اهل اردبیل، ساکن تهران، فاقد پیشینه محکومیت کیفری، دایر بر کلاهبرداری از طریق وعده فروش درهم امارات متحده عربی منتهی به بردن اموال (وجوه نقدی) شکات ( ۱- آقای ع. ع.ص. به مبلغ ۳/۲۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال ۲- آقای ا. الف. به مبلغ ۵/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال ۳- آقای ک. الف. به مبلغ ۱۵/۹۱۷/۵۰۰/۰۰۰ ریال ۴- آقای م. د.ن. به مبلغ ۳/۴۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال ۵- آقای ح. ح.ح. به مبلغ ۷/۷۰۹/۵۰۰/۰۰۰۰ریال ۶- آقای ش. ب.ن. به مبلغ ۱۴/۵۶۹/۳۵۵/۳۰۰ریال ۷- آقای م. ط. به مبلغ ۱۶۸/۹۶۸/۰۰۰/۰۰۰ ریال ۸- شرکت بازرگانی ج. به مبلغ ۲۰/۳۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال ۹- شرکت ف. به مبلغ ۳/۶۹۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال)۲- آقای م. ف.الف. ، متولد ۱۳۴۸ ، باسواد، متاهل، فاقد پیشینه محکومیت کیفری، اهل تبریز، مقیم تهران، کارگر صرافی ف.، بازداشت از تاریخ ۱ *** /۵/۶لغایت ۱ *** /۱۲/۱۱به جهت عجز از تودیع وثیقه و از تاریخ ۱ *** /۱۲/۱۱آزاد با تودیع وثیقه، متهم است به مشارکت در کلاهبرداری با متهم ردیف اول از طریق مذاکره و جلب اعتماد شکات و افتتاح حساب بانکی به نام خویش برای دریافت وجوه ریالی شکات سپس انتقال وجوه به حساب‌های مورد نظر متهم ردیف اول ۳- آقای ر. ح.ب.، متولد ۱۳۴۸، باسواد، متاهل، دارای پیشینه محکومیت کیفری (حسب الاقرار مواد مخدر و اعتیاد)، اهل و مقیم اردبیل، دارای شغل ساختمان‌سازی، بازداشت از تاریخ۱ *** /۴/۳۰لغایت ۱ *** /۵/۲۷با صدور قرار بازداشت موقت و از تاریخ ۱ *** /۵/۲۷لغایت ۱ *** /۱۰/۹با صدور قرار وثیقه و عجز از تودیع وثیقه و از تاریخ ۱ *** /۱۰/۹آزاد با تودیع وثیقه، متهم است به : مشارکت در کلاهبرداری با متهم ردیف اول از طریق افتتاح حساب بانکی به نام خویش و استفاده از آن برای جابه جایی و انتقال وجوه ریالی شکات به حساب‌های مدنظر متهم ردیف اول، بدین توضیح که آقای ر. ط. عضو و رئیس هیات مدیره شرکت تضامنی ر. و شرکاء با سوء استفاده از نام صرافی ف. (شرکت مزبور مالک صرافی ف. می‌باشد ) با همکاری و مشارکت دو نفر از دوستان و همکاران خود به نام آقایان م. ف.الف. و ر. ح.ب. علیرغم اینکه شرکت تضامنی ر. و شرکاء مطاق مجوز شماره ... بانک مرکزی تنها اجازه فعالیت صرافی نوع اول را داشته و صرفاً مجاز به خرید و فروش نقدی ارز بوده و اعتبار مجوز نیز در تاریخ ۱۳۹۰/۷/۲۷منقضی گردیده بود، مبادرت به فروش وعده‌دار درهم امارات نموده و به جای استفاده از حساب صرافی برای دریافت وجوه ریالی مشتریان با استفاده از حساب آقایان م. ف.الف. و ر. ح. و بعضاً با حساب خودش مبالغ پرداختی آنان را از حساب‌های فوق خارج و به نفع خویش برداشت و تصاحب نموده سپس متواری گشته حال دادگاه با عنایت به جمیع اوراق و محتویات پرونده، شکایت شکات و وکلای منتخب آنان به شرح مضبوط در پرونده، مجموع تحقیقات انجام شده توسط بازپرس محترم، عدم اخذ مجوز صرافی در بحث خرید غیرنقدی و وعده‌دار، نظریه کارشناس رسمی دادگستری در خصوص نحوه عمل و وجوه دریافتی و واریزی به حساب متهمان و عدم مغایرت نظریه ابرازی با اوضاع و احوال مسلم و محقق پرونده، اظهارات مطلعین به شرح صفحات ۶۴۶ ، ۹۰۳ ، ۹۰۷ ،۱۷۰ ، ۱۷۱ ، ۱۵۳ ، ۸۹۸ ، اظهارات و اقاریر متهمین بدین توضیح که آقای م. ف.الف. در اظهارات خود در تاریخ۱۳۹۲/۵/۶ بیان داشته اینجانب کارمند صرافی ف. بودم و از سال ۸۸ نزد آقای ق. فعالیت داشته ... آقای ر. ط. نیز اعلام نموده که من درهم مدت‌دار دارم که همین امر سبب شده تا ایشان به کرات درهم بفروشد و دوستان و آشنایان نیز در آن صرافی خریداری می‌کردند بعداً در اواخر سال ۹۰ نتوانستند تعهدات خود را انجام دهند تعدادی از خریداران با آقای ط. ، تعدادی با آقای ق. مذاکره می‌کردند و اگر هم قرار بود نرخ بدهند آقای ط. اعلام می‌کرد، صفحات ۲۰۵ الی ۴۹۸، نامبرده در اظهارات خود در ۱۳۹۲/۷/۶بیان داشته چون در محل صرافی ارز درهم فروش می‌رفته و درهم ها مربوط به آقای ط. قبلاً نیز به بعضی از شکات فروخته شده و تحویل داده شده بود ... صفحات ۶۴۲ و ۶۴۳، آقای ر. ح. نیز در جلسه مورخ ۱۳۹۲/۵/۲۵بیان کرده اینجانب حساب نداشتم با آقای ط. رفتیم و حساب باز کردیم که شاید یک زمانی وام بگیریم و حساب‌ها خوب کار کند پول‌ها به حساب من واریز بعداً به حساب خودشان واریز می‌گردید اینجانب کارمندی بیش نبودم همیشه چک را اینجانب امضاء می‌کردم و موقعی که خودم نبودم آقای ط. خودشان می‌نوشتند و به طلبکاران می‌دادند صفحات ۵۶۶ الی ۵۶۸ و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده و با این توضیح که دادگاه اتهام متهم ردیف سوم آقای ر. ح.ب. را به جهت عدم مشارکت نامبرده در عنصر مادی جرم و نظر به اینکه نامبرده با افتتاح حساب و واریز و برداشت پول از حساب خود در حقیقت با علم و اطلاع ارتکاب جرم را تسهیل نموده است عنوان اتهامی را معاونت در بزه انتسابی به متهمان ردیف اول و دوم دانسته با توضیح فوق دادگاه بزهکاری متهمان را محرز دانسته مستنداً به ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء اختلاس و کلاهبرداری حکم به محکومیت متهم ردیف اول به تحمل پنج سال حبس تعزیری، پرداخت مبلغ ۲۲۸/۳۰۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال به عنوان جزای نقدی در حق صندوق دولت و رد مال متضامناً با متهم ردیف دوم در حق آقای ع. ع.ص. مبلغ سه میلیارد و دویست میلیون ریال، آقای الف. ع. الف. پنج میلیارد ریال، آقای ک. الف. مبلغ پانزده میلیارد و نهصد و هفده میلیون و پانصد هزار ریال، در حق آقای م. د.ن. سه میلیارد و چهارصد و شصت میلیون ریال، آقای ح. ح.ح. هفت میلیارد و هفتصد و نه میلیون و پانصد هزار ریال، آقای م. ط. صد و شصت و هشت میلیارد و نهصد و شصت و هشت میلیون ریال، شرکت بازرگانی ج. بیست میلیارد و سیصد و شصت میلیون ریال، شرکت ف. سه میلیارد و ششصد و نود میلیون ریال، متهم ردیف دوم به تحمل چهار سال حبس تعزیری و پرداخت ۲۲۸/۳۰۵/۰۰۰/۰۰۰ریال ریال به عنوان جزای نقدی و رد مال متضامناً با متهم ردیف اول به شرح بیان شده در ردیف محکومیت متهم ردیف اول در حق شکات، و آقای ر. ح.ب. در راستای ماده ۱۲۶ و ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱ *** به تحمل دو سال حبس تعزیری صادر و اعلام می‌گردد بدیهی است احتساب حبس با دوران بازداشت قبلی می‌باشد و اما در خصوص اتهام متهمان دایر بر کلاهبرداری نسبت به آقای ش. ب.ن. نظر به اینکه بر اساس محتویات پرونده بالاخص اظهارات شاکی (ش. ب.ن. در صورت‌جلسه مورخ ۱۳۹۳/۱۱/۱۴) نظر به اینکه تمامی اعمال مجرمانه اعم از مانور متقلبانه، اغفال و واریز وجه در شهر اردبیل صورت گرفته و محل وقوع بزه انتسابی شهر اردبیل می‌باشد و با لحاظ ماده ۵۴ قانون آئین دادرسی کیفری که دادگاه صالح را محل وقوع بزه اعلام نموده این مرجع خود را صالح ندانسته قرار عدم صلاحیت به اعتبار و شایستگی دادگاه عمومی جزایی اردبیل صادر و اعلام می‌دارد. رای صادره در ماهیت پرونده حضوری و ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران می‌باشد. شایسته است دفتر در مرود قرار عدم صلاحیت بدل تهیه به مرجع صالح ارسال گردد.
نصرت حیدری ـ رئیس شعبه ۱۰۵۷ دادگاه عمومی تهران ویژه رسیدگی به جرائم کارکنان دولت

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

رای اصلاحی
با توجه به اظهارات خانم م. ر.ز. وکیل آقایان ح. و ف.الف. بر اینکه از کل طلب شرکت ج. مبلغ ششصد میلیون تومان داده شده لکن در رای صادره سهواً اصل طلب قید شده است و با عنایت به اینکه وکلاء شرکت ج. آقایان ح. س. و ت. س. اعلام نموده‌اند که مبلغ اعلام شده به شرکت داده شده و در حال حاضر کل طلب شرکت مبلغ یک میلیارد و چهارصد و سی وشش میلیون تومان و با در در نظر گرفتن اینکه در سطور نوزده و بیست و یک ص ۴ دادنامه ۱۴۶۷- ۱۳۹۴/۱۱/۲۷ صادره از این محکمه و هم در رای صادره به جای مبلغ یک میلیارد و چهارصد و سی و شش میلیون تومان مبلغ ۲۰/۳۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال قید شده است فلذا وقوع سهو در محاسبه محرز است و بدین جهت مبلغ مندرج در دادنامه را به شرح مقید در سطور ۱۹و ۲۱ دادنامه (۲۰/۳۶۸/۰۰۰/۰۰۰ ریال) به مبلغ یک میلیارد و چهارصد و سی و شش میلیون تومان معادل۱۴/۳۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال تبدیل و رای و دادنامه صادره مذکور را در پرونده امر تصحیح کرده و اعلام می‌دارد رای اصلی توام با رای اصلاحی حاضر قابلیت اقدام و اجرا دارد رای صادره قطعی است .
رئیس و مستشار شعبه ۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران
هدایت اله جوادی - بهزادسعادت زاده

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

آقای ر. ط. با وکالت اولیه آقای ع. ا. و پیگیری بعدی آقای ح. و آقای م. ف.الف. و آقای ر. ح. با پیگیری بعدی خانم م. ر.ز. نسبت به دادنامه به شماره ۰۴۹۲ مورخ ۱۳۹۳/۱۱/۱۸ صادره از شعبه ۱۰۵۷ دادگاه عمومی جزائی تهران در خصوص محکومیت خویش از بابت ارتکاب بزه کلاهبرداری نسبت به آقای ر. ط. و مشارکت در کلاهبرداری نسبت به آقای ف.الف. و معاونت در کلاهبرداری نسبت به آقای ر. ح. به تحمل حبس تعزیری و جزای نقدی هر کدام به مبلغ ۲۲۸/۳۰۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال جزای نقدی و رد مشارکتی ۱-مبلغ ۳/۲۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال به آقای ع. ع.ص. ۲-مبلغ ۵/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال به آقای الف. ع. الف. ۳-مبلغ ۱۵/۹۱۷/۵۰۰/۰۰۰ ریال به آقای ک. الف. ۴-مبلغ ۳/۴۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال به آقای م. د. ۵-مبلغ ۷/۷۰۹/۰۰۰/۰۰۰ ریال به آقای ح. ع. ح.ح. ۶-۱۶۸/۹۶۸/۰۰۰/۰۰۰ ریال به آقای م. ط. ۷-مبلغ ۲۰/۳۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال به شرکت بازرگانی ج. ۸-مبلغ ۳/۶۹۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال به شرکت ف. و حبس تعزیری نسبت به ر. ح. تجدیدنظرخواهی نموده‌اند که با در نظر گرفتن مفاد لوایح تقدیم شده از سوی وکلاء طرفین دعوی و اظهارات طرفین دعوی به شرح منعکس در صورت‌جلسات دادرسی‌های معموله در محکمه تجدیدنظر و با در نظر گرفتن دلایل منعکس در دادنامه معترض‌عنه و عنایتاً به تظاهر به وجود قابلیت در تأمین درهم امارات متحده عربی به نرخ بازار با توسل به امر پیش فروش برخلاف اساسنامه صرافی و بدون وجود هرگونه مجوز قانونی و نظر به تظاهر به بهره‌مندی از منابع مختلف داخلی و خارجی در تأمین ارز و جلب اعتماد شکات با انجام مانورهای متقلبانه و مغرور ساختن آنان به منافع موهوم و نتیجتاً تحصیل و تصاحب وجوهات تقدیمی شکات و سایر محتویات پرونده ایراد و اعتراض موجه و مدللی در ماهیت امر معمول نشده است لکن در زمینه رد مال و میزان رد مال معینه در مورد آقای الف. ادعا وارد است چرا که مشارالیه وجهی مستقیماً به نامبردگان نداده است و مدعی شده طلبی از آقای ق. ی داشته و از وی خواسته بوده که طلب وی را به آقای ر. ط. یا ف.الف. بدهند و این ادعا از سوی آقای ق. ی تکذیب شده و آقای ق. ی اعلام نموده مستقیماً یا به نحو غیرمستقیم هیچ یک از شکات به توسط وی وجهی نپرداخته‌اند و با توجه به اینکه آقای ک. الف. در ازای وجوهات سه فقره چک به شرح منعکس در گردش کار تحصیل و نسبت به دو فقره با مراجعه به مرجع قضائی صرف‌نظر از نتیجه حاصله اقدام نموده و حق مطالبه مجدد ندارد و با عنایت به اینکه طی چک تضمین هفتاد و شش میلیون تومان از مجموع وجوهات آقای د. تأدیه شده است و ادعای وی بر اینکه از بابت اختلاف حساب دیگر وصول شده نه تنها مستند به دلیل خاصی نیست مورد تکذیب دهنده وجه هم قرار گرفته است لذا نظر به مراتب فوق الذکر اولاً- شکایت آقای الف. الف. را نسبت به کل مورد ادعا وارد ندانسته و مستنداً به بند ب از ماده ۴۵۵ از قانون آئین دادرسی مدنی و اصل ۳۷ از قانون اساسی ضمن نقض دادنامه مورد اعتراض در این خصوص حکم برائت متهمین را صادر و اعلام می‌دارد. ثانیاً-با توجه به اینکه آقای م. ط. نسبت به مبلغ ۱۶۸/۹۶۸/۰۰۰/۰۰۰ ریال و آقای ح. ع. ح.ح. نسبت به مبلغ ۷/۷۰۹/۵۰۰/۰۰۰ ریال اعلام گذشت کرده‌اند و به آقای ع. ع.ص. به مبلغ ۳/۲۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال از طریق ق. ی داده شده است و با عنایت به اینکه با دادن ۳ فقره چک و اقدام به وصول دو فقره چک از سه فقره چک تحویلی به آقای ک. الف. مانده وجوهات وی ۲/۷۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می‌باشد و با عنایت به اینکه با پرداخت ۷۶ میلیون تومان به آقای د. مانده وجوهات وی ۲/۷۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال است و با در نظر گرفتن اینکه با پرداختن مبلغ ششصد میلیون تومان به شرکت ج. مانده وجوهات شرکت در کل ۲۰/۳۶۸/۰۰۰/۰۰۰ ریال می‌باشد علیهذا با وصف مذکورالذکر میزان رد مال قابل پرداخت را ۱-۲/۷۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال به آقای ک. الف. با اخذ چک مربوطه و تسلیم آن به دهنده ۲-مبلغ ۲/۷۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال به آقای د. ۳-مبلغ ۲۰/۳۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال به شرکت بازرگانی ج. با رد چک‌های مأخوذه و تسلیم به دهنده ۴-مبلغ ۳/۶۹۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال با رد چک مأخوذه و تسلیم به شرکت ف. معین کرده و نظر به مساعی معموله از جانب متهمین در جبران عمل خویش و مراجعت آقای ر. از خارج به ایران و کسب رضایت بعضی از شکات و نظر به عائله‌مندی نامبردگان و اوضاع و احوال حاکم در زمان وقوع بزه با تقلیل دو درجه در اجرای مدلول مادتین ۳۷ و ۳۸ از قانون مجازات اسلامی میزان حبس تعزیری آقای ر. ط. هفده ماه حبس تعزیری درجه ۶ و پرداخت پنج میلیارد ریال جزای نقدی و میزان حبس تعزیری آقای م. ف.الف. به چهارده ماه حبس تعزیری درجه ۶ و دو میلیارد جزای نقدی و میزان حبس تعزیری آقای ر. ح. را به دوازده ماه حبس تعزیری درجه شش کلهم با احتساب ایام بازداشت قبلی تقلیل داده و با رد تجدیدنظرخواهی آنان در اجرای مدلول بند الف از ماده ۴۵۵ از قانون آئین دادرسی کیفری و با اوصاف فوق الاشعار دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید می‌نماید رأی صادره قطعی است.
رئیس و مستشار شعبه ۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران
هدایت اله جوادی - بهزادسعادت زاده