مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص طرح جامع شهر همدان مصوب ۱۴۰۲/۱۰/۰۴

شورای عالی شهرسازی و معماری ایران درجلسه مورخ ۱۴۰۲/۱۰/۰۴ مصوبه جلسه مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۵ شورای برنامه ریزی و توسعه استان همدان موضوع "طرح جامع شهر همدان" را با توجه به صورتجلسه مورخ ۱۴۰۲/۰۸/۲۸ کمیته فنی شماره یک مورد بررسی قرار داد و ضمن تصویب کلیات مقرر نمود اسناد طرح با اعمال اصلاحات به شرح زیر ابلاغ گردد:

الف - جمعیت شهر
به جهت حداکثر هماهنگی جمعیت و افق طرح با طرح های فرادست و روند گذشته، سقف جمعیتی شهر برای افق ۱۴۱۵ با لحاظ الحاقات روستاهای علی آباد پشت شهر، قاسم آباد و حسن آباد شورین معادل ۷۲۱ هزار نفر مورد تائید قرار گرفت.

ب - محدوده شهر

۱- در نیمه شمالی شهر قریب به ۲ هزار هکتار اراضی زراعی و باغی مرغوب بدون نیاز و ضرورت شهرسازانه با کاربری تحت عنوان باغات ویژه و یا حریم رینگ (۱۵۰ متر از طرفین) به محدوده شهر الحاق شده اند. این در حالی است که بخش عظیمی از اراضی الحاقی اراضی زراعی یا باغی درجه یک، یکپارچه و در چرخه تولید محصولات زراعی است. لذا ضمن مخالفت با الحاق مذکور مقرر شد خط محدوده در سمت شمال شهر حد فاصل محور ملایر تا محور سنندج بر محدوده مصوب قبلی با لحاظ محدوده های الحاقی روستاهای علی آباد پشت شهر، قاسم آباد و حسن آباد شورین منطبق شود.

۲- محدوده کوی پرواز مطابق مصوبه مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۰۱ شورای عالی به صورت ناحیه منفصل شهری تثبیت گردد.

۳- با الحاق روستای گراچقا، با عنایت به انفصال کالبدی، وجود حیات روستایی و عدم ضروت فنی به محدوده مخالفت گردید.

۴- با عنایت به محدودیت توسعه افقی شهر همدان در سمت جنوب به دلیل وجود ارتفاعات و رود دره الوند و در سمت شمال به دلیل وقوع اراضی زراعی بسیار مرغوب، مقرر شد الحاق منفصل اراضی با مالکیت دولت و شهرداری در شمال شرق محدوده در مجاور جاده دسترسی به ایستگاه راه آهن موجود به منظور بهره گیری به عنوان ناحیه منفصل شهری در توسعه میان مدت شهر در دستور کار بررسی مرجع استانی قرار گرفته و در صورت اخذ مصوبه استان در اسناد ابلاغی طرح لحاظ شود.

۵ - محدوده بافت فرسوده (ناکارآمد) بر اساس آخرین مصوبات کمیسیون ماده ۵ ملاک عمل می‌باشد.

ج - کاربری اراضی

۱- اراضی مربوط به پادگان قهرمان و سایر عرصه ها و اماکن در اختیار وزارت دفاع و نیروهای مسلح، با کاربری نظامی در حریم و محدوده تثبیت شود. هرگونه اقدام در خصوص آنها موکول به طی فرآیند قانونی مطابق قانون انتقال پادگان ها خواهد بود.

۲- در خصوص عرصه تخصیص یافته به کاربری موسوم به طرح های موضوعی و موضعی با توجه به مغایرت با مصوبات قبلی شورا مقرر شد:

- بخش های دارای طرح مصوب " مصوبات موردی کمیسیون ماده ۵ یا طرح تفصیلی " عینا منعکس شود.

- سایر قسمت ها با توجه به نوعیت عموما زراعی آنها با "کاربری باغات و کشاورزی" در طرح تثبیت شود.

۳- با عنایت به کمبود سرانه فضای سبز، کلیه عرصه های مصوب در طرح تفصیلی بر اساس آخرین مصوبات کمیسیون ماده ۵ عینا در طرح جدید تثبیت گردد. در این خصوص تامین حداقل سرانه ۸ متر مربع برای کاربری پارک و فضای سبز مورد تاکید می‌باشد.

۴- ضمن تاکید بر اعمال حریم و بستر رودخانه های متداخل با محدوده شهر مطابق نظر آب منطقه ای لازم است خروجی طرح تهیه شده برای ساماندهی رود دره های جنوبی شهر در محدوده شهر پس از تایید کمیسیون ماده ۵ در اسناد طرح منعکس شود. همچنین بر احیاء رودخانه آلوسگرد به عنوان یکی از عناصر سازماندهی کالبدی شهر و جلوگیری از تبدیل آن به کانال شهری تاکید می‌شود.

۵ - تا تهیه و ابلاغ طرح در حال تهیه برای بافت تاریخی شهر، محدوده بافت تاریخی و ضوابط آن دقیقا بر اساس ابلاغ وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در اسناد طرح اعم از نقشه کاربری اراضی و مجلد ضوابط و مقررات منعکس شود.

د - شبکه معابر

۱- با عنایت به وجود کنارگذر مصوب و در حال اجرا در سرتاسر عرصه شمال شهر، عملا نیاز شهر برای انتقال بار ترافیک برون شهری در شرق (محور ملایر)، شمال (محور تهران) و غرب (محور سنندج) از کنارگذر مذکور مرتفع خواهد شد. با این حال به جهت حفظ ساختار شعاعی شبکه معابر شهر و بهبود و تکمیل عملکردی رینگ های اول و دوم، مقرر شد مسیر رینگ سوم صرفا در سمت شمال محور ملایر تا محور سنندج با بررسی مجدد اداره کل راه و شهرسازی و در هماهنگی با استانداری و شهرداری در حداکثر تماس با بدنه شهری موجود به شرح زیر اصلاح و پس از تائید دبیرخانه شورای عالی در اسناد طرح لحاظ گردد.

- در سمت شرق پس از اتصال با محور ملایر در انطباق با بلوار موجود دانشگاه آزاد.

- در سمت شمال از طریق انطباق با شبکه معابر موجود و پیشنهادی طرح در اتصال با بدنه شهری شهرک مدنی (جنوب روستای حسن آباد شورین) و در ادامه در حد فاصل بافت روستای علی آباد پشت شهر و شهرک فرهنگیان.

- در سمت غرب در اتصال حداکثر با بافت موجود شهرک ولیعصر تا جاده سنندج.

- معبر فوق با نقش بزرگراه شهری و با عرض پوسته ۶۰ متری طراحی و به منظور حفظ ساختار توسعه و فضای شهری در بلند مدت اجرا خواهد شد و در اولویت اجرای کوتاه مدت قرار ندارد.

۲- با عنایت به انجام مطالعات جامع ترافیک شهر لازم است در خصوص تغییرات شبکه پیشنهادی، طبقه بندی معابر، طرح های تعریض سطح مقطع، بازگشایی معابر جدید، تقاطعات غیرهمسطح و شبکه حمل و نقل همگانی هماهنگی لازم بین دو طرح اعمال گردد.

۳- با توجه به اینکه طرح حفاظت و احیاء بافت تاریخی شهر همدان در حال تهیه است، مقرر شد موضوع مدیریت ترافیک محدوده مذکور با رصد مولفه های شهرسازی و ترافیکی و میراثی به صورت یکپارچه تعیین تکلیف شود. تا زمان تهیه و تصویب طرح فوق در هسته مرکزی شهر با عنایت به طرح های پیشین شبکه معابر شعاعی محدود به رینگ اول شهر به صورت معبر اشتراکی برای حمل و نقل عمومی (همگانی و تاکسی و...) و حمل و نقل غیرموتوری و محدودیت استفاده از خودروهای شخصی مد نظر قرار گیرد.

۴- سند شبکه حمل و نقل عمومی شهر در هماهنگی با طرح جامع حمل و نقل و ترافیک شهر به عنوان یکی از اسناد طرح جامع ارائه شود.

۵ - با عنایت به پیشنهادات طرح جامع و تفصیلی قبل، تکمیل تعریض رینگ دوم بخصوص در قطاع جنوب غربی مورد تاکید و ضروری می‌باشد.

۶ - تاکید می‌گردد هرگونه تعریض احداث یا ایجاد معبر جدید در بافت تاریخی بر اساس این طرح ممنوع بوده و مراتب حسب ضرورت در قالب طرح حفاظت و احیاء بافت تاریخی شهر همدان (در حال تهیه توسط معاونت شهرسازی وزارت راه و شهرسازی) قابل بررسی خواهد بود.

ه- - حریم شهر

۱- مقرر شد موضوع مصوبه مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۵ شورای برنامه ریزی و توسعه استان در خصوص کوی آزادگان (واقع در بلوار جوان) با تکمیل سوابق از سوی اداره کل راه و شهرسازی استان به صورت مجزا در کمیته فنی شماره یک بررسی و نظر کمیته فنی به شورای عالی ارائه گردد.

۲- حریم مصوب در شورای برنامه ریزی و توسعه استان با اعمال اصلاحات به شرح زیر مورد تایید قرار گرفت:

- حریم در سمت شمال به نحوی اصلاح شود که شهرک بوعلی ۱ و ۲ کما فی السابق در حریم شهر باقی بماند.

- با تایید نهایی استانداری و با رعایت حریم مریانج، حریم شهر در سمت غربی و در امتداد محور گردشگری امامزاده به نحوی افزایش یابد که روستاهای سولان، توییجین، موییجین و وفرجین در حد طرح هادی مصوب در حریم شهر قرار گیرند.

- روستای خاکو در سمت جنوب حریم کما فی السابق در حریم شهر واقع گردد.

۳- اصلاحات زیر در سند پهنه بندی حریم اعمال گردد:

- بستر و حرائم دریاچه سدهای اکباتان و آبشینه و همچنین سایر مسیل ها و رودخانه ها، بر اساس استعلام مجدد از شرکت آب منطقه ای در حریم شهر تحت پهنه سطوح آبی تثبیت گردد.

- کلیه عرصه های نظامی متعلق به نیروهای مسلح و وزارت دفاع با کاربری نظامی در سند پهنه بندی لحاظ گردد.

- کلیه خطوط انتقال حامل نیرو و انرژی در اسناد طرح منعکس گردد.

- پهنه پیشنهادی موسوم به "پهنه های ویژه " به یکی از پهنه های پنج گانه مطابق مصوبه مورخ ۱۳۹۵/۱۱/۱۸ شورای عالی اصلاح گردد.

- ضمن پیش بینی محدوده لازم جهت ساماندهی صنوف مزاحم، با تایید اداره کل محیط زیست استان، موقعیت پیشنهادی آرامستان نیز به تایید مرجع مذکور رسانده شود.

و - ضوابط و مقررات:

۱- با توجه به اینکه علیرغم تهیه دوطرح جامع برای شهر، همچنان شهر فاقد پهنه بندی تراکمی است، مقرر شد بر اساس پیشنهادات اولیه مشاور طرح و با هماهنگی استانداری، وزارت راه و شهرسازی و شهرداری نقشه پهنه بندی تراکمی شهر با تاکید برانطباق حداکثری با ضوابط ملاک عمل و نظام دانه بندی طرح تفصیلی، توجه به ظرفیت معابر و خدمات موجود و پیشنهادی و همچنین توزیع و انتقال مناسب تراکم به پهنه های دارای ظرفیت بارگذاری تهیه و پس از تصویب شورای توسعه و برنامه ریزی استان و تایید دبیرخانه در اسناد ابلاغی طرح گنجانده شود.در این خصوص لازم است موارد زیر لحاظ شود:

- حداکثر سطح اشغال در تمام حالات ۸۰ درصد خواهد بود.

- سرانه فضای باز به ازاء هر واحد به جهت کنترل واحد پذیری پهنه ها به جداول مربوطه اضافه شود.

- ضوابط احداث بنای کلیه باغات و اراضی کشاورزی مستند دستورالعمل ماده ۱۴ خواهد بود.

- محورهای شهری دارای شرایط بلند مرتبه سازی (علاوه بر پهنه های پیشنهادی) مشخص شده و همچنین لازم است سقف تراکم قابل احداث در این پهنه ها نظیر سایر بخش های شهر ارائه شود.

- محدودیت های احداث بنا اعم از حداقل اندازه قطعه یا حداقل عرض معبر در همه پهنه ها ارائه شود.

- در کلیه پهنه ها علاوه بر حدنصاب تفکیک، حداقل اندازه قطعه مشمول ضوابط نیز ارائه شود.

- ضوابط بافت تاریخی عینا بر اساس ابلاغیه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ملاک اقدام قرار گیرد.

۲- ضوابط و مقررات پدافند غیرعامل بر اساس محورهای ۲۲ گانه مصوبه مورخ ۱۳۹۶/۰۲/۱۱ شورای عالی در اسناد و مدارک طرح لحاظ شود.

مراتب جهت استحضار و صدور دستور انعکاس و اقدام اعلام می‌شود.
در اجرای ماده ۴۲ آیین‌نامه نحوه بررسی طرح ها و...خواهشمند است دستور فرمایید اسناد طرح پس از اصلاح بر اساس مفاد این مصوبه جهت ابلاغ به مراجع ذی ربط تحویل دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران شود.

معاون شهرسازی و معماری و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران - خسرو دانشجو