مطالبه حق کسب و پیشه بعد از استقرار رابطه استیجاری فی مابین خریدار و مستاجر سابق ملک تجاری

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۰/۰۹/۲۳
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم

موضوع

مطالبه حق کسب و پیشه بعد از استقرار رابطه استیجاری فی مابین خریدار و مستاجر سابق ملک تجاری

پرسش

شخص (الف) ملک تجاری را به (ب) فروخته است (این ملک قبلا مستاجر داشته که توسط (الف) به لحاظ نیاز شخصی وی تخلیه شده است). پس از انجام معامله و تصرف مشتری مستاجر قبلی با داشتن حکمی از دادگاه مبنی بر نقض حکم تخلیه قبلی به مالک فعلی (آقای ب) مراجعه و ملک را تصرف می¬کند. مدتی نیز آقای (ب) از وی اجاره دریافت می¬کند. پس از مدتی مستاجر ملک را بدون اجازه آقای (ب) به شخصی دیگر منتقل می¬کند که در نهایت آقای (ب) حکم تخلیه ملک را از دادگاه درخواست و حکم تخلیه صادر می¬شود. ولی یک دوم حق کسب و پیشه را آقای (ب) به متصرف پرداخت می¬کند. آقای (ب) درخواستی مبنی بر مطالبه مبلغ پرداختی به مستاجر (یک دوم حق کسب و پیشه) به طرفیت آقای (الف) تقدیم دادگاه کرده است دادگاه چه تکلیفی دارد؟

نظر هیئت عالی

بعد از استقرار رابطه استیجاری فی مابین شخص (ب) و مستاجر سابق ملک آقای (ب) به استناد و ادعای تخلف مستاجر از شرایط اجاره مبنی بر انتقال منافع مورد اجاره به غیر دعوای تخلیه عین مستاجره را طرح و اقامه کرده است که این امر به روشنی بر قبول و تایید رابطه استیجاری بین خود به عنوان قایم¬مقام موجر سابق (الف) با مستاجر دلالت می¬کند. بنابراین مالک فعلی حق مراجعه به مالک قبلی (موجر اولیه) را در وضعیت فعلی ندارد و نظریه اول که مفادا متضمن این معنا است تایید می¬شود. نظر اتفاقی: نظر اول: آقای (ب) یعنی خریدار خود با مستاجر اولی توافق کرده و مدتی مال¬ال اجاره را از وی دریافت و پس از انتقال مغازه به غیر با حکم دادگاه و پرداخت یک دوم حق کسب و پیشه حکم تخلیه¬ مغازه را از دادگاه اخذ کرده است. آقای (ب) حق مراجعه به آقای (الف) را جهت مطالبه¬ یک دوم حق کسب و پیشه¬ پرداختی ندارد. اگر هم قایل باشیم که حق فسخ معامله را داشته به لحاظ این که پس از پیدا شدن عیب ایشان از حق فسخ خویش استفاده نکرده و با مستاجر توافق کرده و مدتی مال¬ال اجاره دریافت می¬کرده است؛ لذا اکنون حق فسخ و مراجعه به آقای (الف) را نخواهد داشت.