مطالبه نفقه اشخاص واجب النفقه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۴/۰۴/۱۱
برگزار شده توسط: استان خوزستان/ شهر شوش

موضوع

مطالبه نفقه اشخاص واجب النفقه

پرسش

نظر به این که اقارب شخص نمی توانند نفقه گذشته خود را مطالبه کنند لیکن نسبت به آینده می توانند مطالبه نفقه کنند این سوال پیش می آید چگونه دین و حقی که هنوز مهلت آن سر نرسیده است خواهان می توانند مطالبه کنند. خواهان در تاریخ ۱/۳/۸۴ طرح دعوا می کند و خواسته خود را مطالبه نفقه آینده تعیین می کند حال آن که ماه خرداد هنوز تمام نشده است و دینی بر گردن و ذمه خوانده تحقق پیدا نکرده است تا خواهان آن را مطالبه کند این مطلب چگونه قابل توجیه است؟

نظر هیئت عالی

مطابق قسمت اخیر ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی اقارب فقط نسبت به آتیه می توانند مطالبه نفقه کنند. با این ترتیب اقارب واجب ال نفقه می توانند از دادگاه تقاضای تعیین نفقه کنند که نفقه معین به طور مستمر و برای آینده مقرر می شود و در صورت استنکاف از پرداخت با صدور اجراییه جهت اجرای حکم عملیات اجرایی مادام که دستور دیگری از دادگاه صادر نشده باشد به طور مستمر ادامه خواهد یافت لذا موضوع نفقه اقارب بنابر حکم قانونی اساسا منصرف از دیونی است که اجل و مهلت آن نرسیده باشد. نظر اتفاقی: اصولا نفقه به سبب زوجیت یا خویشاوندی استوار می شود. در مورد زوجیت طبق شرایطی همسر حق مطالبه نفقه (اعم از گذشته و آینده) را دارد. در مورد خویشاوندی اقارب فقط حق مطالبه نفقه آینده را دارند و در مورد ایام گذشته فاقد چنین حقی هستند. مواد ۱۲۰۶ قانون مدنی و ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی این حق را به اقارب داده است که در آینده نفقه و حق خود را مطالبه کنند و اگر منفق استنکاف کرد مجازات می شود. دینی که برعهده منفق است ثابت لکن شرایط آن متزلزل می باشد.