مفهوم عبارت در صلاحیت دادگاه دیگری در ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی و باقی ماندن پرونده در وقت احتیاطی پس از صدور قرار مندرج در آن ماده
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۳/۰۹/۰۴
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم
موضوع
مفهوم عبارت در صلاحیت دادگاه دیگری در ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی و باقی ماندن پرونده در وقت احتیاطی پس از صدور قرار مندرج در آن ماده
پرسش
درخصوص ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی و قرار مندرج در آن دو سوال مطرح است: الف) منظور از جمله در صلاحیت دادگاه دیگری چیست؟ آیا مراد از دادگاه دیگر دعـوای دیگـر است ولو در همان شعبه یا مراد از حیث صلاحیت است؟ اگر مراد دادگاه دیگری از حیـث صلاحیت باشد در حالی که امر جدید در صلاحیت همان دادگاه باشد تکلیف چیست؟
نظر هیئت عالی
اول: الف) در تایید
نظر اکثریت
از مفـاد مـاده ۱۹ قـانون آیین دادرسی مدنی استفاده می شود که دعوای جدیدی که مطرح می شود و بـه آن جهت دادگاه رسیدگی کننده قرار توقف دادرسی صادر می کنـد بایـد در صـلاحیت دادگـاه دیگری باشد لذا مقرر داشته خواهان باید ظرف یک ماه به آن دادگاه مراجعه و رسید طرح دعوا را به دفتر دادگاه رسیدگی کننده تسلیم کند. ب)
نظر اقلیت
و اکثریت در مقیـد بـودن پرونده به وقت احتیاطی مورد تایید است لکن قرار توقف دادرسی جـزو قرارهـای نهـایی نظر اکثریت: آنچه از ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی استفاده می شود این است کـه هرگـاه رسـیدگی بـه دعوا منوط به اثبات ادعایی باشد که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه دیگری است رسیدگی به دعوا تا اتخاذ تصمیم از مرجع صلاحیت دار متوقف می شود. نکته لازم به ذکر این است کـه قرار اناطه نباید صادر شود بلکه باید قرار توقف دادرسی صادر شود زیرا در امـور مـدنی قـرار اناطه صادر نمی شود اگر لازم بود که قرار اناطه صادر شود قانونگذار باید مانند ماده ۱۳ قـانون آیین دادرسی کیفری اعلام می کرد که قرار اناطه صادر شود و به طرفین ابلاغ شود درحالی که در ماده ۱۹ قانونگذار از لفظ قرار اناطه خودداری کرده و تکلیف نکرده که به طرفین ابلاغ شود. فقط لازم است به خواهان ابلاغ شود تا در فرجه قانونی به تکلیف مقرر در قانون عمل کنـد و منظور از دادگاه دیگری دادگاهی است که از حیث صلاحیت های محلی و یـا ذاتـی بـا ایـن دادگاه (دادگاهی که پرونده در آن مطرح است) متفاوت است و با تنقیح مناط از ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری استفاده کرده که اگر رسیدگی به دعوا منوط به رسیدگی به دعوای دیگری باشد که از نظر صلاحیت در صلاحیت دادگاه قرار می گیرد باز هم قرار توقف دادرسـی صـادر کرده تا خواهان نسبت به اقامه دعوا اقدام کند اعم از اینکه دعوای جدیـد بـه آن شـعبه ارجـاع شود یا به شعبه دادگاه دیگری که با آن هم عرض است و در مورد قسمت دوم سوال باید گفت پرونده پس از صدور قرار توقف دادرسی در وقت احتیاطی باقی می ماند و قرار صادره دادنامـه نمی شود و پرونده از آمار کسر نمی شود. نظر اقلیت: مفاد ماده ۱۹ همان قرار اناطه است. بنابراین در امور مدنی نیز قرار اناطه صادر می شـود. البتـه مراد از دادگاه دیگری اعم است حتی ممکن است دادگاه دیگری شامل دادگاهی باشد کـه پرونده اولیه در آن مطرح است و لازم نیست که دادگاه دیگر حتما از نظر صلاحیت ذاتی و یـا محلی با دادگاهی که پرونده در آنجا مطرح است متفاوت باشد و در مورد قسـمت دوم سـوال باید پرونده در وقت احتیاطی قرار گیرد ولی این امر مانع از آن نیست که قرار اناطه ثبت دفتـر دادنامه نشود. بنابراین باید قرار اناطه ثبت دفتر دادنامه شود و پرونده از آمار کسر و ثبت مجدد گردد.