منع سوءاستفاده از حق تعیین مسکن

رأی دادگاه بدوی

در خصوص دادخواست تقدیمی خواهان ج. ت.ن. فرزند ک. به طرفیت پ. ر.ف. فرزند خ. به خواسته الزام خوانده به تمکین از خواهان، دادگاه با توجه به اوراق و محتویات پرونده و بنا به دلایل ذیل خواسته دعوای خواهان را وارد و ثابت ندانسته:۱- با احراز رابطه زوجیت فی‌مابین خواهان و خوانده به دلالت منطوق سند نکاحیه حقوق و تکالیف زوجین در مقابل یکدیگر برقرار می‌شود و ضرورتی ندارد که ایجاد حقوق و تکالیف زناشویی موضوع قصد انشاء قرار بگیرد. لذا متعاقب آن زن و شوهر مکلف به حسن معاشرت با یکدیگر بوده و باید در تشیید مبانی خانواده و تربیت اولاً خود به یکدیگر معاضدت نمایند. لذا مبرهن است که حقوق و قانون از همسران انتظار فداکاری ندارد ولی از آنان می‌خواهد که مانند دو شریک، همدل و یار هم باشند بدین جهت سکونت مشترک از جمله لوازم حسن معاشرت وفاداری زن و شوهر از لوازم تشیید مبانی خانواده است ۲- گر چه در روابط زوجین ریاست خانواده از خصایص شوهر است. اما باید اذعان داشت که ریاست شوهر بر خانواده به اجرای یک وظیفه اجتماعی شبیه‌تر است تا به اجرای حق شخصی، پس شوهر باید اختیار خود را به‌منظور حفظ سلامت و استحکام خانواده به کار ببرد. لذا نمی‌تواند به اختیار، ضمن قرارداد خصوصی از موقعیت خود بگذرد زیرا ریاست او بر خانواده به مفهوم کنونی خود (حق تکلیف) از امور مربوط به نظم عمومی است این در حالی است که در ما نحن فیه امارات و اظهارات موجود در پرونده حاکی از عدم ایفای زوج از تکالیف قانونی در حق زوجه می‌باشد. ۳- هرچند به حکم قانون زن باید در منزلی که شوهر تعیین می‌کند سکنی نماید. اما در این خصوص قابل ذکر است که از حق اختیار تعیین محل سکونت مشترک نباید سوءاستفاده شود. بدین لحاظ محل زندگی مشترک باید متناسب با زندگی و نیازهای خانواده باشد. و به قصد اضرار و ایذاء صورت نگیرد چرا که پرداخت نفقه خاصه تهیه مسکن باید متناسب با شأن زوجه باشد. و موقعیت زوجه مورد لحاظ قرار گیرد ۴- اینکه در جلسه علیرغم ابلاغ و انتظار کافی حضور نیافته و دلیل و مدرک محکمه‌پسندی ارایه ننموده که مقرون به واقعیت در جهت تمکین نمی‌باشد مع‌الوصف با عنایت به دلیل معنونه فوق‌الذکر مستنداً به ماده ۱۹۷ از قانون آئین دادرسی مدنی و توجهاً به قاعده فقهی البینة علی المدعی حکم به رد خواسته و دعوی خواهان صادر و اعلام می‌گردد. رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران خواهد بود.
دادرس شعبه ۲۳۱ دادگاه عمومی حقوقی تهران (خانواده یک) - نوری

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

در خصوص دادخواست تجدیدنظرخواهی ج. ت.ن. به طرفیت پ. ر. نسبت به دادنامه شماره ۱۸۱۹ مورخ ۱۳۹۳/۱۱/۲۶۲۶ در پرونده کلاسه ۱۴۰۴ صادره از شعبه ۲۳۱ دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن حکم به رد خواسته و دعوی تجدیدنظرخواه صادر گردید با عنایت به ملاحظه تجدیدنظرخواه و تجدیدنظر خوانده و اینکه تجدیدنظر خوانده در لایحه بیان داشته منزل برای زندگی ندارد و حتی لایحه تجدیدنظرخواه به پرداخت نفقه اشاره نموده که چرا باید نفقه بدهد لذا ایراد تجدیدنظرخواهی به لحاظ عدم تهیه مسکن و علی‌الخصوص اینکه لایحه تجدیدنظرخواه بیان داشته: چرا باید نفقه بدهد، وارد نمی‌باشد زیرا دادنامه تجدیدنظر خواسته بر اساس محتویات پرونده و دلائل و مدارک ابرازی صحیحاً و مطابق مقررات قانونی خالی از هرگونه اشکال صادر شده و تجدیدنظرخواه در این مرحله از رسیدگی دلیل یا مدرک قانع‌کننده و محکمه‌پسندی که موجب نقض و بی‌اعتباری دادنامه معترض‌عنه را ایجاب ننموده و لایحه اعتراضیه متضمن جهت موجه نیست و تجدیدنظرخواهی با هیچ‌یک از شقوق ماده ۳۴۸ قانون آئین دادرسی مدنی مطابقت ندارد. لذا دادگاه ادعای تجدیدنظرخواه را وارد و محمول بر صحت تشخیص نداده دادنامه مورد اعتراض را منطبق با مقررات و اصول دادرسی می‌داند مستنداً به ماده ۳۵۸ قانون آئین دادرسی مدنی ضمن رد دادخواست تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته را عیناً تأیید می‌نماید. این رأی قطعی است.
رئیس و مستشار شعبه ۴۰ دادگاه تجدیدنظر استان تهران
غلامرضا نحوی - علی نجفی سواد رودباری