نظامنامه شرایط عبور و توقف کشتیهای جنگی خارجی در آبها و بنادر ایران مصوب ۷ شهریورماه ۱۳۱۳

ماده ۱ - اسم کشتی جنگی اطلاق میشود بکلیه کشتیهای مسلح و غیرمسلحی که دارای بیرق جنگی بوده و خدمت دولتی را انجام میدهند.
ماده ۲ - در زمان صلح کشتیهای جنگی خارجی میتوانند از آبهای ساحلی ایران گذشته و یا به بنادران وارد گردند به شرط اینکه تعداد کشتیهائیکه با هم میباشند از دو فروند تجاوز ننمایند در هر حال برای این عبور و یا توقف باید لااقل (۸) روز قبل به وسیله مقامات سیاسی مربوطه به اولیای دولت ایران اطلاع داده و معلوم دارند که در کدام یک از بنادر متوقف و از چه نقاطی از آبهای ساحلی ایران عبور خواهند کرد. مقامات صالحه مملکتی در صورت لزوم شرایط این عبور و توقف را بآنها اعلام خواهند نمود کشتیهای مزبوره باید اطلاعات مذکوره در ورقه نمونه ضمیمه نمره ۱ را کتباً بدهند این کشتیها نباید بیش از ۷ روز در بنادر و آب های ساحلی ایران توقف نمایند و هرگاه عزیمت آنها را از طرف اولیای محلی تقاضا گردد هر چند که مهلت هفت روز تمام نشده باشد پس از ۶ ساعت از این اعلام باید لنگر کشیده از آبهای ساحلی دور شوند، اگر یک قسمت بحریه نظامی خارجی که عده آنها بیش از دو کشتی باشد بخواهند از آبهای ساحلی عبور کرده و یا در یکی از بنادر ایران متوقف گردند لازم است قبلا از مجرای سیاسی کسب اجازه از دولت ایران بنمایند.
ماده ۳ - مقررات مذکوره فوق شامل کشتیهای ذیل نمی شود:
۱ - کشتیهای جنگی که با آن روسای ممالک خارجه یا اعضاء خانواده و ملتزمین آنها و یا نمایندگان سیاسی مامور دربار ایران مسافرت مینمایند.
۲ - کشتیهای جنگی که به علت خطر یا حوادث اجباری مجبور بتوقف باشند.
۳ - کشتیهای جنگی که دارای اجازه مخصوص از طرف دولت ایران باشند.
ماده ۴ - در موقع ورود کشتی جنگی بیکی از بنادر و یا پیش بندرهای ایران محل توقف کشتی مزبور از طرف اولیای بحری تعیین میشود. صاحبه منصب مربوطه بحری و یا بندری باجرای مراسم و تفتیشات صحی مبادرت و بفرمانده کشتی و یا کشتیهای جنگی خارجه نسخه از این نظامنامه و قانونی که این نظامنامه مربوطه به آن است تبلیغ و یکورقه از نمونه نمره ۱ باو خواهد داد که پر کرده و پس از امضا مسترد دارد. فرمانده مزبور میتواند با رعایت احتیاطات لازمه که مرسوم محل است طبیب کشتی و یا نماینده خود را به دفتر صحی محلی برای دادن اطلاعات لازمه بمامورین صحی و کسب اطلاع از مراسم صحی که باید معمول گردد بساحل اعزام دارد.
ماده ۵ - در موقع نزدیک شدن بیک بندر نظامی و در حدود وسایل دفاعی آن یا هنگام عزیمت از لنگرگاه کشتی جنگی خارجی در صورتی که از طرف اولیای نظامی بحری تقاضا شود بایستی صاحبه منصب و یا نماینده را که جهه راهنمائی مخصوص از طرف اولیای مزبور فرستاده میشود بکشتی پذیرفته و آنچه صاحبه منصب مزبور راجع براهی که کشتی برای ورود و یا خروج باید اختیار نماید معین میکند لازم الاجراء خواهد بود این راهنمائی مجانی بوده و موجب هیچگونه مسئولیتی برای دولت شاهنشاهی و مامورین آن نمیباشد به علاوه این راهنمائی مخصوص با خدمت راهنمائی عادی که ممکن است از طرف کشتیها به وسیله علائم معموله درخواست شود و یا راهنماهای محلی که خدمت خود را عرضه میدارند و یا قانون بندری آن را اجباری نموده باشد به کلی متفاوت است.
ماده ۶ - کشتیهای جنگی خارجی مجبورند مبادله احترامات به وسیله شلیک توپ و اجرای دید و بازدید در ورود به لنگرگاه بنادر ایران که به موجب تصمیم وزارتی مخصوصاً برای این مقصود تعیین شده باشد خواهند بود به علاوه هرگاه کشتی جنگی خارجی وارد بندری از بنادر ایران گردد که در آن یک یا چند کشتی جنگی شاهنشاهی که بتوانند جواب شلیک احترامات را بدهند حاضر باشد مبادله احترامات به وسیله شلیک توپ اجباری خواهد بود.
ماده ۷ - وجود مناطق بسته و کیفیت بسته بودن دائم یا موقتی آنها از مجرای سیاسی و یا به وسیله نشریات دائرالمیاه به اطلاع دریانوردان خواهد رسید. کشتیهای جنگی شاهنشاهی که در نزدیکی مناطق مزبور باشند بایستی توسط علائم بین المللی این خبر را به کشتیهای جنگی خارجی که از آن حوالی عبور می نمایند بدهند.
ماده ۸ - کشتیهای جنگی خارجی که در بنادر و آبهای ایران توقف داشته باشند باید قوانین و نظامات صحی و قوانین و نظامات بندری و مالیاتی را رعایت نمایند از لحاظ رعایت نزاکت بین المللی کشتیهای مزبوره از معاینه گمرکی معاف و فقط نسبت به مال التجاره هائیکه برای مصرف بساحل وارد میشود حقوق گمرکی دریافت خواهد شد. کشتیهای مزبوره از عوارض بندری و عوارض ظرفیت و عوارض نظیر آن به شرط معامله متقابله معافیت دارند.
کشتیهای جنگی خارجی در تمام مدت توقف در بنادر و عبور از آب های ساحلی و منطقه نظارت ایران حق ندارند مبادرت به عملیات نقشه برداری و عمق یابی نموده و یا بدون تحصیل اجازه مشق های مختلفه و عملیات پیاده کردن و تیراندازی و تر‌پی اندازی و مین گذاری بنمایند.
هیچ نوع عملیات زیر آبی را نمی توانند اجراء نمایند مگر اینکه قبلاً موافقت مقامات بحری محلی را جلب نموده باشند. قدغن های مزبور شامل زورقهای تابعه کشتی های جنگی و اعضای مسافرین آنها نیز خواهد بود
برای کلیه طیاراتی که روی کشتیهای جنگی خارجی بوده یا با آنها همراه بوده و یا به وسیله آنها رمرک (remarque)شده باشند پرواز بدون تحصیل اجازه مخصوص از اولیای نظامی بحری قدغن است تحت البحری های خارجی که وارد آبهای ساحلی و بنادر ایران میشوند و یا قصد خروج دارند باید در تمام مدت روی آب بوده و برای آنها فرو رفتن بدون اجازه قبلی اولیای مربوطه دولت شاهنشاهی قدغن است.
کشتیهای جنگی خارجی حق ندارند از اعضاء خود و یا اشخاص دیگری که روی آنها باشند افراد مسلحی بساحل بفرستند مگر اینکه قبلاً از اولیای نظامی محلی در نبودن آن از اولیای بندری تحصیل اجازه نموده باشند.
صاحبه منصبان و وکلاء میتوانند با شمشیر که جزء اونیفرم آنها باشد بزمین پیاده شوند.
عده ملاحان کشتیهای جنگی که مجاز پیاده شدن هستند و همچنین ساعات پیاده شدن و مراجعتشان بکشتی باید با موافقت نظر فرمانده کشتی یا کشتیهای جنگی خارجی و اولیای نظامی و یا کشوری محل تعیین گردد. قایقهای کشتی های جنگی که در بنادر و آبهای ساحلی و منطقه نظارت ایران سیر میکنند نمیتوانند مسلح باشند.
ماده ۹ - نظارت در اجرای مقررات مذکوره فوق به عهده مقامات نظامی بحری محل و در غیبت آن به عهده مقامات بندری و الا مقامات نظامی بری میباشد.
وظیفه آن مامورین است که بکشتیهای جنگی خارجی در صورتی که مخالف مقررات مزبور رفتار نمایند مراتب را تذکر داده و در صورتی که کشتی خارجی ابرام در عدم رعایت این مقررات نماید اولیای محلی مزبور پس از اینکه کتباً یادداشت اعتراضیه در خصوص عدم رعایت مقررات منظور بفرمانده کشتی مزبور دادند ضمن تلگراف فوری مراتب را به اطلاع فرمانده نظامی ایالتی که کشتی جنگی در بندر مربوطه به آن لنگر انداخته رسانیده و نیز راپورت تلگرافی فوری به ارکان حرب کل قشون ارسال دارند.
ماده ۱۰ - شلیک احترام مذکور در ماده ۶ که از طرف کشتی زمین و بالعکس انجام میگیرد هر یک (۲۱) تیر توپ خواهد بود در صورتی که ورود به بندری از طرف کشتی واحدی بدفعات تکرار شود این احترام نیز تجدید خواهد شد ولی هرگاه فاصله زمان بین دو ورود از ۳ ماه تجاوز نکند با موافقت اولیای محلی ممکن است از آزادی شلیک احترامی ثانی صرفنظر شود.
ماده ۱۱ - هرگاه در موقع ورود کشتی خارجی به بندری موکب اعلیحضرت همایونی شاهنشاهی در آنجا نزول اجلال فرموده و بیرق سلطنتی در بندر مزبور افراشته شده باشد ۲۱ تیر توپ شلیک احترامی که از طرف کشتی وارد اجرا می‌شود احترام بمقام سلطنت محسوب شده و از زمین به آن جوابی داده نخواهد شد ولی وقتی از طرف کشتی مزبور بعد از ۲۱ توپ اولیه ۱۲ تیر دیگر شلیک شود از زمین جواب شلیک احترامی مزبور مطابق ماده ۱۰ داده خواهد شد.
ماده ۱۲ - هرگاه در بندری که از طرف زمین جواب شلیک احترام بمملکت داده میشود کشتیهای جنگی شاهنشاهی و یا کشتیهای جنگی دول دیگر متوقف باشند مبادله شلیک احترامی بمدارج مختلف فرماندهی پس از ادای شلیک احترامی بمملکت به عمل خواهد آمد.
ماده ۱۳ - هرگاه در موقع ورود کشتیهای جنگی خارجی به بندری کشتیهای جنگی شاهنشاهی در آن حاضر باشند. مبادله شلیک احترامی نسبت بمقامات مختلف فرماندهی بحریه مطابق شرح ذیل به عمل خواهد آمد.
الف - عده تیرهای شلیک احترام به امیرالبحر فرمانده کل قوای بحری ۱۹ تیر.
ب - امیرالبحر اول ۱۷ تیر
ج - امیرالبحر دوم ۱۵ تیر
د - معین البحر ۱۳ تیر
ه- - سرهنگ فرمانده دویزیون بحری ۱۱ تیر
در صورتی که درجه فرمانده کشتی یا کشتیهای جنگی خارجی بالاتر از درجه فرمانده کشتی و یا کشتیهای جنگی ایران باشد از طرف فرمانده کشتی و دسته کشتیهای شاهنشاهی ابتدا مبادرت بآن خواهد شد.
ماده ۱۴ - مبادله شلیک های احترامی مذکور در ماده فوق در دریا نیز هنگام تلاقی با کشتیهای جنگی خارجی که در آن ها صاحب منصبان مذکور باشند عمل خواهد شد.
ماده ۱۵ - از ادای شلیک احترامی در موارد ذیل ممکن است صرفنظر شود:
۱ - در ساعاتیکه بیرق جنگی افراشته نشده و نیز موقعی که افراد کشتی صرف غذا میکنند.
۲ - در موقعیکه نظامات محلی آن را قدغن نمایند.
۳ - در مواردی که به جهتی از جهات اجرای شلیک مزبور عملاً ممکن نباشد.
در صورتی که بنا به یکی از علل فوق از طرف کشتی یا کشتیهای جنگی شاهنشاهی شلیک احترامی نتواند اجرا شود فرمانده کشتی یا کشتیهای جنگی شاهنشاهی باید فرمانده کشتی و یا کشتی های جنگی خارجی را قبلاً مستحضر سازند.
ماده ۱۶ - آهنگ اجرای شلیک احترامی (فاصله بین هر تیر از تیر دیگر) پنج ثانیه است.
ماده ۱۷ - کشتیهای جنگی شاهنشاهی که لااقل دارای چهار توپ باشند شلیک احترامی را انجام خواهند داد و در غیر این صورت از مبادله شلیک معاف میباشند.
ماده ۱۸ - هر وقت از طرف کشتی جنگی خارجی بیکی از کشتیهای جنگی شاهنشاهی به وسیله شلیک ادای احترام شود بلافاصله باید بتعداد تیرهای آن جواب شلیک احترامی داده شود و بیرق آنمملکت را روی همان دکلی از کشتیکه بیرق ایران روی آن در کشتی خارجی افراشته شده بود بالا ببرند اگر روی دکل علامت دیگری افراشته شده است روی دکل دیگری بیرق مزبور افراشته خواهد شد. این جواب شلیک در موارد ذیل داده نمیشود:
الف - وقتی که به مناسبت شرکت در یکی از جشنهای ایران اجرا شود.
ب - وقتی که ادای احترام به اعلیحضرت شاهنشاهی باشد.
ج - وقتیکه صاحبه منصب و یا مامور رسمی ایران کشتی خارجی دیدن رسمی نمایند.
ماده ۱۹ - هرگاه از طرف کشتی تجارتی خارجی بکشتی جنگی شاهنشاهی به وسیله شلیک ادای احترام شود یا شلیکی که تعداد تیرهای آن دو تیر کمتر از عده تیرهای کشتی تجارتی مزبور باشد جواب احترام داده خواهد شد.
ماده ۲۰ - هرگاه کشتی جنگی خارجی که در آبهای ساحلی و یا یکی از بنادر ایران متوقف میباشند بخواهند عید مملکتی خود را به وسیله اجرای شلیک و غیره بگیرند قبلا اولیای محلی را از نیت خود مستحضر خواهد ساخت کشتیهای جنگی شاهنشاهی که حاضر در بندر مزبور میباشند در صورتی که مانعی نداشته باشند و رسما نیز از اجرای جشن مزبور مطلع گردند در آن شرکت خواهند نمود و الا فرمانده آنها از شرکت در آن رسما معذرت خواهد خواست.
ماده ۲۱ - فرمانده کشتی جنگی خارجی در صورتی که ورود آن کشتی جنبه رسمی نداشته باشد پس از لنگراندازی در ظرف ۲۴ ساعت از حکومت محل و فرمانده بحریه نظامی دیدن خواهد نمود.
در صورتی که درجه فرمانده کشتی یا کشتیهای جنگی خارجی بیش از مقام اولیای محلی مذکور باشد این دیدن ابتدا از طرف اولیای مزبور به عمل خواهد آمد در هر صورت بمحض اینکه کشتی یا کشتیهای جنگی خارجی وارد بندری گردیده اند از طرف فرمانده بحریه نظامی فورا صاحبه منصبی نزد فرمانده کشتی یا کشتیهای جنگی مزبور فرستاده میشود که تبریک ورود و ادای احترام نماید و پس از آن دید و بازدید اجرا میگردد.
ماده ۲۲ - در صورتی که هنگام ورود کشتی یا کشتیهای جنگی خارجی به بندری کشتیهای شاهنشاهی نیز در آنجا حاضر باشند از طرف ارشد فرماندهان کشتیهای شاهنشاهی مراسم دید و بازدید به عمل آمده و در این مورد معمولا این دید و بازدید و بازدیدی که از طرف فرمانده بحریه نظامی اجرا میشود یکجا صورت خواهد گرفت.
ماده ۲۳ - اصلی که در اجرای دید و بازدیدها بین اولیای نظامی بحری شاهنشاهی و فرمانده کشتی و یا کشتی های جنگی رعایت خواهد شد آنست که ابتدا دیدن از طرف شخصی به عمل می‌آید که درجه اش پائین تر بوده و یا در صورت تساوی درجه تازه واردتر است.
ماده ۲۴ - اجرای دید و بازدیدها در موقعی که کشتی یا کشتیهای جنگی خارجی رسما وارد بنادر ایران میگردد مطابق پروگرام مخصوصی که به موقع خود تدوین و به وسیله مامورین سیاسی دولتی که کشتی جنگی خارجی به آن تعلق دارد به اطلاع فرمانده کشتی یا کشتی های مزبور میرسد صورت خواهد گرفت.
ماده ۲۵ - کشتیهای جنگی خارجی و کشتیهای هوایی که با آنها همراه میباشند در مدت توقف در یکی از مبانی (تکیه گاه های بحری) و یا آبهای مجاور قلاع نظامی بحری برای اینکه دستگاه تلگراف و یا تلفن بی سیم را به کار برند لازم است نوع دستگاه و طول موجی را که به کار خواهند برد و نیز ساعت مخابره را بفرمانده مبنای بحری اطلاع داده سپس تحصیل اجازه برای مخابرات بنمایند.
ماده ۲۶ - در صورتی که کشتیهای جنگی خارجی و کشتیهای هوایی که همراه آنها میباشند در بندری غیر از بنادر مذکور فوق بوده و مجاور آنها نیز نباشند با رعایت مراتب ذیل در مخابره با دستگاه تلگرافی و تلفونی بی سیم خود مجاز میباشند.
الف - مخابره با طول موج ۶۰۰ متر قدغن بوده و فقط برای علائم استعدادی و یا جواب آن علائم به کار میرود.
ب - بایستی از اختلاط موج (Interference)با علائم دستگاه های بی سیم مملکتی اعم از ثابت و متحرک خودداری نمایند.
ج - بمحض اینکه در ضمن مخابره تساوی موج (Internation) از طرف یکی از مقامات بحری و یا بندری و یا دستگاههای بی سیم مملکتی پیدا کردند باید مخابرات را قطع نمایند اگر در این بنادر از کشتیهای جنگی شاهنشاهی حاضر باشند لازم است قبلا بفرمانده آن مراجعه و کسب اجازه شود.
ضمیمه نمره ۱
بحریه شاهنشاهی
از فرمانده کشتی جنگی یا کشتی های جنگی تازه وارد خواهش میشود اطلاعات مربوطه را در خصوص کشتی یا کشتیهای تابعه خود در مقابل هر یک از سئوالات ذیل نوشته و پس از امضا تسلیم نمایند:
۱ - ملیت کشتی.
۲ - اسم و نوع کشتی.
۳ - توپخانه (تعداد و تعیین کالیپر).
۴ - سلاح تحت البحری (تعداد و خصلت)
۵ - طیارات (تعداد و خصلت).
۶ - اسم و درجه فرمانده.
۷ - عده اعضاء کشتی.
۸ - عده مسافرین.
۹ - وضعیت صحی.
۱۰ - از کجا میایند.
۱۱ - بکجا میروند.
۱۲ - مدت تقریبی توقف.
۱۳ - علت توقف در بندر.
۱۴ - نوع محمولات (در صورتی که داشته باشند).
۱۵ - محل و تاریخ ملاحظه شد به تاریخ
امضا فرمانده کشتی امضا اولیای محلی.
(بحری بندری یا نظامی)