نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۵۹۳ مورخ ۱۴۰۱/۰۶/۲۷
تاریخ نظریه: ۱۴۰۱/۰۶/۲۷
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۱/۵۹۳
شماره پرونده: ۱۴۰۱-۱۸۶/۱-۵۹۳ ک
استعلام:
۱- با توجه به اینکه در راستای اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی اجرای احکام کیفری باید صرفا مجازات اشد را اجرا نماید فلذا جهت تعیین مجازات اشد درجه مجازات قضایی ملاک عمل قرار میگیرد یا اینکه حتی اگر به لحاظ اعمال تخفیفات با اعمال مواد ۳۷ یا ۴۸۳ قانون ممجازات اسلامی و یا ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری مجازات تخفیف یافته باشد یا به لحاظ اعمال مجازات جایگزین حبس به جزای نقدی تبدیل یافته باشد درجه مجازات قانونی باید ملاک مجازات اشد قرار گیرد؟۲- چنانچه مجازات غیر اشد دارای مجازات تکمیلی باشد آیا باید مجازات تکمیلی به همراه مجازات اشد اجرا گردد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- با توجه به عبارت «مجازات اشد مندرج در دادنامه»، منظور از «مجازات اشد» در بند «ث» ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی اصلاحی ۱۳۹۹، مجازات مقرر در حکم است، نه مجازات قانونی جرم؛ با این حال باید توجه داشت که مقنن طبق بند مذکور «تقلیل یا تبدیل مجازات اشد» را به یکی از علل قانونی موجب اجرای مجازات اشد بعدی دانسته است که شامل تخفیف مجازات به موجب قانون موضوع بند «ب» ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ میباشد و منصرف از مواردی است که با اعمال کیفیات مخففه توسط دادگاه (تخفیف قضایی)، مجازات اشد تقلیل یابد وگرنه با فلسفه وضع مقررات ناظر به تخفیف قضایی مجازات که به موجب بند «خ» ماده ۱۳۴ قانون مورد بحث در موارد تعدد جرم نیز تجویز شده است، در تعارض خواهد بود؛ بنابراین، چنانچه با اعمال ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، مجازات اشد تقلیل یابد یا تبدیل شود، همان مجازات تقلیلیافته یا تبدیلشده اجرا میشود و موجب قانونی جهت اجرای مجازات اشد بعدی وجود ندارد.۲- طبق بند «ح» ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی اصلاحی ۱۳۹۹، هرگاه در قانون برای جرمی یکی از مصادیق مجازاتهای مندرج در مواد ۲۳ یا ۲۶ این قانون به عنوان مجازات اصلی مقرر شده باشد، آن مجازات در هر حال اجراء میشود؛ حتی اگر مربوط به مجازات غیر اشد باشد... ؛ ولی چنانچه مجازات تکمیلی به استناد ماده ۲۳ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ علاوه بر مجازات اصلی توسط دادگاه تعیین شده است از شمول مقررات بند «ح» ماده ۱۳۴ قانون پیشگفته خارج است و فقط در صورتی اجرا میشود که مربوط به مجازات جرم اشد باشد.