نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۱۰۴۶ مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۳۰
تاریخ نظریه: ۱۴۰۲/۱۱/۳۰
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۱۰۴۶
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۱۶۸-۱۰۴۶ک
استعلام:
دو پرونده با دستور قاضی محترم اجرای احکام کیفری جهت اعمال مواد ۵۱۰ و ۵۱۱ قانون آیین دادرسی کیفری به این دادگاه ارسال شده است. با این توصیف که دو فقره محکومیت قطعی در دو شعبه هم عرض بدوی صادر و در حال اجرا میباشد. بدین صورت که دادگاههای صادر کننده حکم قطعی مقررات تکرار جرم را اعمال نکردهاند و قاضی اجرای احکام کیفری پروندهها را جهت اعمال مواد ۵۱۰ و ۵۱۱ قانون فوقالذکر به آخرین دادگاه صادرکننده حکم قطعی ارسال کرده است. در ماده ۵۱۱ قانون آیین دادرسی کیفری مقرر شده است: «هرگاه هنگام اجرای حکم معلوم شود محکومعلیه محکومیتهای قطعی دیگری داشته است که در اعمال مقررات تکرار جرم موثر است، قاضی اجرای احکام کیفری، پرونده را نزد دادگاه صادر کننده حکم قطعی ارسال میکند. در این صورت، چنانچه دادگاه، محکومیتهای سابق را محرز دانست، مطابق مقررات اقدام مینماید.» ۱- آیا هر یک از محاکم صادرکننده حکم قطعی بدواً میبایست مقررات تکرار جرم را اعمال کنند و سپس در راستای ماده ۵۱۰ قانون فوقالذکر پروندهها به آخرین دادگاه صادرکننده حکم قطعی ارسال شود یا اینکه آخرین دادگاه صادرکننده حکم قطعی میتواند پس از نقض کلیه آرای مشمول تعدد جرم به صورت همزمان مقررات تکرار و تعدد را در دادنامه ادغامی اعمال کند؟۲- احکام صادره در راستای مواد ۵۱۰ و ۵۱۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ قابل تجدیدنظرخواهی و فرجامخواهی میباشند یا قطعی هستند؟۳- ملاک آخرین دادگاه صادرکننده حکم قطعی چیست؟ قطعیت دادنامه اولیه یا دادنامههایی که در راستای مواد ۴۸۳ و یا ۵۱۱ قانون آیین دادرسی کیفری صادر میشوند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- در فرض استعلام که در خصوص فردی به لحاظ ارتکاب جرایم متعدد به طور جداگانه محکومیتهای قطعی متعدد صادر شده است که برخی از آنها مشمول احکام تکرار جرم نیز میباشد و پروندهها جهت اعمال مقررات مواد ۵۱۰ و ۵۱۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ نزد دادگاه ارسال شده است، دادگاه باید بدواً مطابق مقررات ماده ۵۱۰ قانون یادشده ناظر به ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی اصلاحی ۱۳۹۹ مقررات تعدد جرم را اعمال و در خصوص جرایمی که مشمول مقررات تکرار جرم هستند، طبق ماده ۵۱۱ قانون پیشگفته ناظر به ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی حکم مقتضی صادر کند.۲- با توجه به اینکه در مواد ۵۱۰ و ۵۱۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، به قطعیت یا قابلیت تجدید نظر و فرجام بودن حکم صادرشده در اجرای مواد قانونی پیشگفته تصریح به عمل نیامده است؛ بنابراین در خصوص موارد مذکور باید به قواعد عام حاکم بر تجدید نظرخواهی یا قابلیت فرجام نسبت به آراء دادگاهها رجوع شود. لذا با لحاظ مواد ۴۲۷، ۴۲۸ و ۴۴۳ قانون یادشده، آراء دادگاههای کیفری که در اجرای مواد ۵۱۰ و ۵۱۱ این قانون صادر میشود، حسب مورد قابلیت تجدید نظر و فرجام دارند و آراء صادرشده از دادگاه تجدید نظر در این راستا، قطعی است.۳- اطلاق کلمه «حکم» در عبارت «دادگاه صادر کننده آخرین حکم» منصوص در بند «الف» ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، حکم قطعی صادره در اجرای ماده ۴۸۳ قانون یادشده و نیز حکم صادره در اجرای ماده ۴۴۲ این قانون را شامل میشود.