نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۳۶۲ مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۱۰

تاریخ نظریه: ۱۴۰۲/۱۱/۱۰
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۳۶۲
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۱۸۶/۱-۳۶۲ک
استعلام:
۱- آیا به ملاک ماده ۳۵۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، اخلال در نظم شعب دادیاری و بازپرسی را مانند اخلال در نظم دادگاه می‌توان تلقی نمود؟۲- آیا اخلال در نظم دادسرا را (اعم از شعبه و سالن) می‌توان از مصادیق ماده ۶۱۸ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ دانست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- با توجه به این که برابر اصل بیست و دوم قانون اساسی، حقوق اشخاص از جمله حق آزادی، از تعرض مصون است و برابر اصل سی و دوم آن قانون، هیچ‌کس را نمی‌توان دستگیر کرد؛ مگر به حکم و ترتیبی که قانون معین می‌کند و توجهاً به این که حکم مقرر در ماده ۳۵۴ قانون آیین دادرسی کیفری که در فصل سوم از بخش سوم این قانون تحت عنوان «رسیدگی در دادگاه‌های کیفری» آمده است به دادگاه اجازه می‌دهد بدون ارتکاب رفتار مجرمانه و نیز بدون صدور حکم، صرفاً از باب حفظ نظم، شخصی را که در «نظم دادگاه» اخلال ایجاد کرده، حبس کند، حکمی استثنایی است و باید در اجرای آن به قدر متیقن اکتفا شود. بنابراین، در فرض سوال، اخلال در نظم شعب دادسرا از شمول مقررات ماده ۳۵۴ خارج است.۲- وقوع جرم موضوع ماده ۶۱۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵، مقید به مکان خاصی نیست و در صورت وجود شرایط مقرر در این ماده قابل تحقق است؛ لذا در فرض استعلام چنانچه رفتار مادی موضوع این قانون به قصد اخلال نظم و آسایش و آرامش عمومی و یا با علم به وقوع آن، در دادسرا واقع شود، با احراز شرایط مقرر در قانون می‌تواند از مصادیق جرم مذکور محسوب شود. بدیهی است صرف هیاهو یا جنجال افراد در دادسرا بدون احراز قصد نتیجه (قصد اخلال) و یا علم به وقوع آن، حتی با وجود این که منتهی به نتایج مذکور در این ماده شود، از مصادیق ماده یاد‌شده نیست؛ در هر حال با عنایت به موارد یاد‌شده تشخیص مصداق با مقام قضایی است.