نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۳۸۳ مورخ ۱۴۰۲/۰۶/۰۷

تاریخ نظریه: ۱۴۰۲/۰۶/۰۷
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۳۸۳
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۱۶۸-۳۸۳ک
استعلام:
در مواردی که پرونده با صدور کیفرخواست به دادگاه کیفری ۲ ارسال شده است و با توجه به تکرار و یا تعدد جرم، مجازات مجرم بیش از ۱۰ سال حبس می‌باشد، آیا دادگاه کیفری ۲ صالح به رسیدگی است و یا باید به استناد بند «ب» ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه کیفری یک صادر نماید؟ مثال اول: شخصی مرتکب جرم آدم‌ربایی با خودرو شده است و دارای سابقه محکومیت قطعی مشابه است که دادگاه می‌تواند به استناد ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی نامبرده را به حداکثر مجازات تا یک چهارم آن محکوم نماید.مثال دوم: شخصی مرتکب جرایم متعدد (بیش از سه جرم) شده است که یکی از آنها جرم آدم‌ربایی با خودرو می‌باشد. دادگاه مکلف است به استناد ماده ۱۳۴ مجازات را تشدید نماید.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱) مستفاد از مواد ۳۰۱، ۳۰۲، ۳۰۴، ۴۲۷ و ۴۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، ملاک صلاحیت دادگاه‌های کیفری، درجه جرم ارتکابی است که با توجه به مجازات قانونی جرم بر اساس شاخص‌های مقرر در ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و تبصره‌های آن مشخص می‌شود؛ صرف نظر از اینکه قاضی در مقام صدور حکم با توجه به عوامل مشدده یا مخففه مجازات (از جمله تعدد و تکرار یا وجود جهات تخفیف) چه مجازاتی برای مرتکب تعیین ‌کند؛ بنابراین در مثال‌های فرض سوال با توجه به اینکه مجازات قانونی جرم موضوع ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی تعزیرات به موجب بند «ب» ماده یک قانون کاهش حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹ حبس درجه پنج است، رسیدگی به آن طبق ماده ۳۰۱ قانون پیش‌گفته در صلاحیت دادگاه کیفری ۲ است.۲) قطع‌نظر از این‌که در مثال‌های مذکور در فرض سوال (آدم‌ربایی) صدور حکم به بیش از حداکثر مجازات قانونی تا یک چهارم، منجر به افزایش حبس به بیش از ده سال (درجه سوم) نمی‌شود؛ مطابق بند «پ» ماده ۱۳۴ و ذیل ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۳۹۹) صدور حکم به بیش از حداکثر مجازات قانونی تا یک چهارم در هر دو فرض تعدد و تکرار جرم، اختیار دادگاه است نه تکلیف آن.