نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۹۲۲ مورخ ۱۴۰۳/۰۲/۱۶
تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۰۲/۱۶
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۹۲۲
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۱۲۷-۹۲۲ح
استعلام:
همانگونه که مستحضرید وفق قانون ایمنی راهها و راهآهن مصوب ۱۳۴۹ با اصلاحات و الحاقات بعدی، اداره و تصدی راهها و جادههای بین شهری بر عهده اداره کل راهداری و حمل و نقل جادهای میباشد؛ این اداره نیز میتواند قسمتی از وظایف ذاتی خود مبنی بر ترمیم جاده را به شرکتهای خصوصی محول کند. چنانچه حادثهای رخ دهد و افسر راهنمایی و رانندگی اداره راه و حمل و نقل جادهای را مقصر صد درصد اعلام کند و آن اداره نیز در مقام دفاع مدعی شود وظیفه ترمیم و اعلان خطر را به شرکت خصوصی واگذار کرده و مسئولیتی در قبال حادثهدیده ندارد و قرارداد واگذاری ترمیم جاده را نیز ارائه کند، اولاً آیا دعوا متوجه اداره کل راه و حمل و نقل جادهای خواهد بود؟ ثانیاً، آیا اداره کل راه و حمل و نقل جادهای میتواند وظایف ذاتی خود را به اشخاص ثالث واگذار و در قبال زیان اشخاص ثالث به قرارداد خود با شخص حقوقی دیگر استناد کند و خود را مبری از مسئولیت بداند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
با توجه به ماده ۷ قانون «تغییر نام وزارت راه به وزارت راه و ترابری و تجدید تشکیلات و تعیین وظایف آن» مصوب ۱۳۵۳ با اصلاحات بعدی در بیان وظایف این وزارتخانه (بویژه بندهای ۲ و ۱۰ این ماده) و همچنین با توجه به ماده یک «قانون تشکیل وزارت راه و شهرسازی مصوب ۱۳۹۰»، «احداث، توسعه، بهرهبرداری و نگاهداری راهها، راهآهن و بنادر» وظیفه وزارتخانه مذکور است و اجرای این وظایف از طریق بخش خصوصی رافع مسئولیت ذاتی این وزارتخانه در اجرای این وظایف نیست. با توجه به ملاک تبصره الحاقی ۱۳۷۹ به ماده ۱۹ قانون ایمنی راهها و راهآهن الحاقی مصوب ۱۳۴۹ با اصلاحات و الحاقات بعدی (موضوع ماده ۷ قانون اصلاح قانون ایمنی راهها و راهآهن مصوب ۱۳۷۹) و با لحاظ مواد قانونی یادشده، در صورت بروز حادثه و خسارت در نتیجه عدم نظارت صحیح، این وزارتخانه مسئول جبران خسارات وارده خواهد بود؛ هر چند با توجه به قرارداد وزارتخانه و پیمانکار و در صورت نقض تعهدات قراردادی یا غیرقراردادی، وزارتخانه میتواند خسارات پرداخت شده را از پیمانکار مطالبه کند.