نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۵۱۸ مورخ ۱۴۰۳/۰۷/۲۱

نظر به اینکه قانونگذار در ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی تخفیف جرایم تعزیری درجه ۱ تا ۷ را پیش‌بینی نموده؛ اما در خصوص جرایم تعزیری درجه ۸ به صراحت تخفیف مجازات یا تبدیل آن را پیش‌بینی ننموده است، آیا در جرایم درجه ۸ تخفیف یا تبدیل مجازات امکان‌پذیر است؟ مستند قانونی آن چیست؟

مجازات‌های درجه هشت ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ شامل حبس تا سه ماه و جزای نقدی تا یکصد میلیون ریال و شلاق تا ده ضربه از حداقل ممکن واحد مجازاتی شروع می‌شود؛ بنابراین تقلیل موضوع ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۳۹۹) در خصوص مجازات درجه هشت منتفی است؛ اما طبق ماده ۶۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و رأی وحدت رویه شماره ۷۴۶ مورخ ۲۹/۱۰/۱۳۹۴ هیأت عمومی دیوان عالی کشور حبس درجه هشت باید به مجازات جایگزین حبس تبدیل شود. تبدیل شلاق درجه هشت به جزای نقدی در همین درجه نیز بر اساس بند «ث» ماده ۳۸ قانون پیش‌گفته بلامانع است؛ ولی تبدیل جزای نقدی درجه هشت به مجازات‌های دیگر از همین درجه، مساعد به حال متهم نیست؛ لذا موضوعاً منتفی است.