نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۱۲۲ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۲۳

به موجب ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ «کلیه جزایم تعزیری درجه پنج و پایین‌تر از آن ارتکابی توسط افراد زیر ۱۸ سال در صورت داشتن بزه‌دیده، مشمول تبصره ۱ ماده ۱۰۰ این قانون و ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲/۱۲/۴ بوده و قابل گذشت است»؛ مقصود از بزه‌دیده در این ماده چیست؟ آیا منظور مقنن صرفاً جرایمی مانند جرح عمدی با چاقو است که دارای بزه‌دیده خاص است و یا جرایمی مانند قدرت‌نمایی با چاقو و یا اخلال در نظم و آسایش عمومی که فاقد بزه‌دیده خاص می‌باشد را نیز شامل می‌شود؟

به موجب ذیل ماده ۱۰۴ (اصلاحی ۱۴۰۱) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، «کلیه جرایم تعزیری درجه پنج و پایین‌تر ارتکابی توسط افراد زیر هجده سال در صورت داشتن بزه‌دیده، مشمول تبصره (۱) ماده (۱۰۰) این قانون و ماده (۱۲) قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۴/۱۲/۱۳۹۲ بوده و قابل گذشت است». قانونگذار در مقرره ذیل این ماده در مقام قابل گذشت اعلام کردن آن دسته از جرایم غیر قابل گذشت درجه پنج و پایین‌تر است که توسط افراد زیر هجده سال ارتکاب یافته است؛ مشروط به اینکه دارای بزه‌دیده (خاص) باشد؛ مانند بزه جرح عمدی با چاقو که بدون ایراد جرح نسبت به یک شخص (بزه‌دیده) امکان تحقق ندارد؛ بنابراین، جرایم غیر قابل گذشت درجه پنج و پایین‌تر که بزه‌دیده (خاص) ندارد؛ مانند قدرت‌نمایی با چاقو و یا اخلال در نظم و آسایش عمومی از شمول مقرره ذیل این ماده خارج است و چنانچه این جرایم توسط افراد دارای کمتر از هجده سال سن ارتکاب یافته باشد، همچنان غیر قابل گذشت است. ضمناً متذکر می‌شود از ارسال تکراری استعلام خودداری فرمایید.