نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۶۰ مورخ ۱۴۰۴/۱۲/۰۴

همانگونه که مستحضرید وفق ماده ۲۶ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲، گزارش‌های اصلاحی موضوع ماده ۲۰ این قانون که در اجرای ماده ۱۵ پس از ارجاع از سوی دادگاه‌های حقوقی، کیفری دو و دادسرا، در شوراهای حل اختلاف صادر می‌شوند، باید به تأیید قاضی دادگاه صلح برسد. چنانچه گزارش به تأیید قاضی دادگاه صلح برسد، اجرای گزارش اصلاحی برعهده کدام مرجع است؟ مرجع ارجاع‌دهنده موضوع یا دادگاه صلح؟

اولاً، به موجب ماده ۳۳ آیین‌نامه ترتیب اقدامات سازشی در شوراهای حل اختلاف مصوب ۲۱/۵/۱۴۰۳ رئیس محترم قوه قضاییه، در پرونده‌های کیفری که از سوی دادگاه صلح یا سایر مراجع قضایی به منظور صلح و سازش به شورا ارجاع می‌شود، شورا در مهلت قانونی فرایند صلح و سازش را انجام می‌دهد. در صورت حصول سازش یا اعلام گذشت شاکی، مراتب در صورتمجلس درج و به مرجع قضایی مربوط اعلام ‌می‌شود؛ بنابراین در فرض سؤال، شورای حل اختلاف باید مطابق ماده ۳۳ یادشده اقدام کند و صدور گزارش اصلاحی به وسیله شوراهای حل اختلاف در پرونده‌های کیفری ارجاعی به آن مرجع، منتفی است. ثانیاٌ، چنانچه در پرونده‌های حقوقی در جریان رسیدگی تقاضای صلح و سازش شده باشد و دادگاه در اجرای ماده ۱۹ آیین‌نامه ترتیب اقدامات سازشی در شوراهای حل اختلاف مصوب ۲۱/۵/۱۴۰۳ رئیس محترم قوه قضاییه، موضوع را به شورای حل اختلاف ارجاع کند، وفق ذیل همین ماده «گزارش اصلاحی تنظیم شده توسط شورا حسب مورد به دادگاه ارجاع‌کننده ارسال و در صورت تأیید آن توسط همان دادگاه مطابق قانون اقدام می‌شود» و در صورتی که بدون تقاضای صلح و سازش، (با اطمینان از عدم مخالفت طرفین پرونده)، موضوع در اجرای ماده ۱۵ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ برای صلح و سازش به شورای حل اختلاف ارجاع شود، به نظر می‌رسد با توجه به ذیل ماده ۲۰ قانون یادشده که مقرر می‌دارد: «در موارد موضوع ماده ۱۵ این قانون نتیجه به همراه تصویری از گزارش اصلاحی به مرجع قضایی ارسال می‌شود تا مرجع مزبور نسبت به مختومه کردن پرونده با دستور اداری اقدام کند» و با لحاظ مفاد ماده ۲۶ همین قانون، از آنجا که گزارش اصلاحی به وسیله شورای حل اختلاف صادر می‌شود و به تأیید قاضی دادگاه صلح می‌رسد، دادگاه صلح مرجعی است که گزارش اصلاحی با تأیید آن اعتبار تام می‌یابد و مطابق عمومات، اجرای گزارش اصلاحی بر عهده همین مرجع (دادگاه صلح) است.