نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۰۳ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۲۹

اداره کل حقوقی قوه قضاییه به موجب نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۶۸۲ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۲۸ اجمالاً افزایش «خواسته» در جلسه اول دادرسی را که در نتیجه آن خواسته در صلاحیت دادگاه حقوقی قرار گرفته است، از موجبات تغییر صلاحیت دادگاه صلح به دادگاه حقوقی دانسته است. در همسن راستا این پرسش مطرح می‌شود که چنانچه در پرونده‌ای خواسته خلع ید باشد و خواهان در ابتدا بهای خواسته را مبلغ پانصد و ده میلیون ریال تعیین کرده باشد؛ اما در جلسه اول دادرسی «بهای» خواسته را به یک میلیارد و یکصد میلیون ریال افزایش دهد، آیا افزایش «بهای خواسته» نیز موجب تغییر صلاحیت از دادگاه صلح به دادگاه حقوقی می‌شود؟

اولاً، خواسته و بهای خواسته دو موضوع متفاوت است؛ حکم مقرر در ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ ناظر بر افزایش خواسته و یا کاهش آن است و از کاهش یا افزایش بهای خواسته منصرف است که صرفاً در بند ۴ ماده ۶۲ و ماده ۶۳ این قانون آمده است. ثانیاً، با توجه به نصاب مقرر در بند یک ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ و از آنجا که صلاحیت دادگاه صلح نسبت به محاکم عمومی حقوقی از نوع صلاحیت نسبی است و با لحاظ ماده ۱۷ همین قانون، چنانچه خواهان در جلسه اول دادرسی خواسته خود را افزایش دهد؛ به‌گونه‌ای که از نصاب صلاحیت دادگاه صلح خارج باشد، باید قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه عمومی حقوقی صادر شود.