نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۶۲ مورخ ۱۴۰۴/۰۷/۱۵

چنانچه پس از صدور حکم، محکوم‌علیه با تجدید نظرخواهی از رأی دعوای اعسار را نیز مطرح کند و دعوای اعسار وی به موجب حکم قطعی رد شود و با صدور اخطار رفع نقص از سوی شعبه، در مهلت ده روز قانونی، بار دیگر دعوای اعسار را مطرح کند، آیا دعوای اخیر قابل استماع است؟

اولاً، خواهان (یا تجدید نظرخواه) مکلف است در زمان تقدیم دادخواست هزینه دادرسی را پرداخت کند و اگر مدعی اعسار از پرداخت آن شود، دادگاه به این دعوا رسیدگی می‌کند و در صورت رد آن، خواهان (یا تجدیدنظرخواه) باید هزینه دادرسی را پرداخت کند و طرح مجدد دعوای اعسار از پرداخت همان هزینه دادرسی بلاوجه است؛ زیرا گرچه وضعیت مالی اشخاص از نظر اعسار و ایسار در زمان‌های مختلف متفاوت است، اما در دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، زمان تقدیم دادخواست ملاک اعسار یا ایسار خواهان است که در فرض سؤال به وضعیت مالی خواهان در این زمان رسیدگی شده است. ثانیاً، پس از صدور حکم قطعی مبنی بر رد دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، با عنایت به ملاک ذیل ماده ۵۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ بدون نیاز به اخطار رفع نقص، خواهان (تجدید نظرخواه) باید ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ حکم قطعی هزینه دادرسی را پرداخت کند و در صورت عدم پرداخت هزینه دادرسی تجدید نظر ظرف مهلت مقرر، دادگاه در اجرای تبصره ۲ ماده ۳۳۹ قانون یادشده قرار رد دادخواست تجدید نظرخواهی را صادر می‌کند. خواهشمند است از ارسال پرسش‌های متعدد در موضوعات مختلف به موجب یک مکاتبه اجتناب شود. پاسخ به دیگر پرسش‌های پیوست مکاتبه صدر‌الذکر متعاقباً اعلام می‌شود.