نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۶۳ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۱

در دعاوی مطالبه خسارت از کارافتادگی خودرو ناشی از تصادف، چنانچه خودرو زیاندیده دارای رابطه قراردادی کار بوده و به واسطه تصادف و در نتیجه توقف، استفاده از خودرو امکانپذیر نباشد و عامل زیان نیز برای پرداخت خسارت زیاندیده اقدام نکند و زیاندیده نیز قادر به تعمیر خودرو نباشد، دوره زمانی مسئولیت عامل زیان برای خسارت توقف خودرو از تاریخ حدوث تصادف تا چه زمانی است؟ آیا صرفاً دوره زمانی متعارف تعمیر خودرو از تاریخ تصادف، ملاک است و یا آنکه با احراز ارکان سه‌گانه مسئولیت مدنی (ضرر، فعل زیانبار و رابطه سببیت)، مسئولیت تا زمان تعمیر خودرو بر عهده عامل زیان است؟

با عنایت به ماده ۳۲۸ قانون مدنی و ماده یک قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹ هر کس به دیگری زیانی وارد آورد، مسئول جبران آن می‌باشد؛ بر این اساس، در فرض استعلام که شخصی در اثر تصادف به خودروی دیگری زیان وارد آورده است، وی ملزم به جبران آن می‌باشد؛ اما در خصوص زیان ناشی از توقف (خواب) خودرو که ناظر بر منافع عین مال می‌باشد و در اثر عدم اقدام عامل ورود زیان به پرداخت خسارت یا تعمیر خودرو و نیز عدم قدرت مالک خودرو برای تعمیر آن، به بیکاری مالک که متعهد به انجام کار با خودرو برای دیگران بوده است منجر شده است، با توجه به اینکه وفق تبصره ۲ ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، زوال منافع ممکن‌الحصول که بر آن صدق اتلاف کند، از موجبات مطالبه خسارت می‌باشد؛ در فرض سؤال تا زمانی که این وضعیت به علت تعلل عامل زیان استمرار دارد و دادگاه این تعلل را احراز می‌کند، عامل ورود زیان مکلف به پرداخت خسارت ناشی از خواب خودروی حادثه‌دیده می‌ّباشد./