نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۱۷ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۲۴

ضامن تسهیلات بانکی در جایگاه خواهان دعوی، دعوایی به خواسته الزام تسهیلات گیرنده به پرداخت اقساط وام ور حق ثالث (بانک مربوطه) مطرح نموده است. الف، با لحاظ طرح ایراد ذی‌نفع بودن خواهان (در فروض معوق شدن اقساط وام و یا به روز بودن اقساط) دعوی مطروحه قابل استماع است؟ ب،‌چنانچه دعوی قابل استماع باشد و حکم به الزام خوانده به پرداخت اقساط معوق و آتیه در حق بانک صادر گردد با فرض وجود شرایط منعکس در ماده ۳ قانون نحوه اجرا محکومیت‌های مالی محکوم‌علیه (و حال شدن اقساط)، با درخواست محکوم‌له (ضامن تسهیلات) محکوم‌علیه قابلیت بازداشت وفق ماده مرقوم دارد یا خیر؟

الف- در فرض سؤال که شخصی ضامن دریافت تسهیلات بانکی شده است، پیش از پرداخت تمام یا قسمتی از تسهیلات به بانک، نمی‌تواند دعوای الزام تسهیلات‌گیرنده (مضمون‌عنه) را به پرداخت اقساط در حق ثالث (بانک) اقامه نماید؛ زیرا در این دعوا، حقی از ضامن تضییع یا مورد انکار قرار نگرفته است تا وی مستقیماً نفعی در اقامه آن داشته باشد؛ بنابراین، دعوای مزبور قابل استماع نیست. مفاد ماده ۴۱۱ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ مؤید این دیدگاه است. بدیهی است پس از آنکه ضامن تمام یا بخشی از تسهیلات را به بانک پرداخت کرد، به میزان پرداختی می‌تواند به مضمون‌عنه (تسهیلات‌گیرنده) مراجعه کند. ب- با توجه به توضیحات پیش‌گفته، پاسخ به این پرسش منتفی است.