نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۷۸۷ مورخ ۱۴۰۵/۰۱/۳۰

آیا ضمان درک با توافق طرفین ساقط می‌گردد؟ لازم به توضیح است که طرفین توافق نموده‌اند که ضمان درک محدود به ده سال شود حال اینکه خریدار اساساً از تعلق ملک به غیر اطلاعی نداشته است.

اولاً، چنانچه برای دادگاه احراز شود که قصد طرفین، رفع مسؤولیت بایع از ضمان درک مبیع است، با توجه به ماده ۱۰ قانون مدنی چنین امری فاقد اشکال است و منافاتی با ماده ۳۹۰ قانون یادشده ندارد. ثانیاً، در صورتی که ثابت شود فروشنده با علم و آگاهی نسبت به تعلق مبیع به غیر آن را فروخته و به بیان دیگر، مرتکب رفتار فروش مال غیر شده است، نمی‌تواند به استناد شرطی که با خدعه و نیرنگ به دست آورده است از رد ثمن خودداری کند؛ زیرا در این صورت قرارداد خصوصی (اسقاط ضمان درک) نمی‌تواند اختیار ضرر زدن عمدی به دیگری را ایجاد نماید. در حقیقت، چنین قراردادی با نظم عمومی و قواعد آمره حاکم بر معاملات مخالف است و در چنین فرضی، شرط عدم ضمان نافذ نمی‌باشد.