نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۱۰۱۳ مورخ ۱۳۹۶/۰۵/۰۳
تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۵/۰۳
شماره نظریه: ۷/۹۶/۱۰۱۳
شماره پرونده: ۷۲۶-۱/۱۶۸-۹۶
استعلام:
نظر به اینکه قانون مجازات استفاده کنندگان غیر مجاز از آب، برق، گاز، تلفن و فاضلاب در تاریخ ۱۰/۳/۹۶ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده که به موجب آن ماده ۶۶۰ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ تعزیرات حسب ماده ۶ از قانون فوق نسخ صریح گردیده است و با توجه با اینکه در قانون مزبور علاوه بر جزای نقدی برای متهم الزام به پرداخت بهای خدمات مصرفی و جبران خسارت و سایر حقوق مربوطه مقرر گردیده است آیا مطالبه حقوق اخیر الذکر بهای خدمات مصرفی جبران خسارات و سایر حقوق مربوطه مستلزم تقدیم دادخواست و رعایت اصول و تشریفات آیین دادرسی میباشد یا اینکه دادگاه کیفری بدون رعایت آن اصول و بدون نیاز به تقدیم دادخواست مکلف به رسیدگی و اتخاذ تصمیم در خصوص این موارد میباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
نظر به اینکه ضرر و زیان ناشی از جرم و صدور حکم به جبران آن، از حیث ماهیت، مجازات محسوب نمیشود و مطالبه آن عنوان دعوای حقوقی را دارد و با عنایت به قاعده کلی مذکور در مادهی ۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ که مطالبهی ضرر و زیان ناشی از جرم را مستلزم رعایت تشریفات قانون آیین دادرسی در امور مدنی از جمله تقدیم دادخواست میداند، در فرض سوال صدور حکم به پرداخت بهای خدمات مصرفی و جبران خسارت و سایر حقوق مربوطه مذکور در مادهی یک قانون مجازات استفاده کنندگان غیر مجاز از آب، برق، تلفن، فاضلاب و گاز مصوب ۱۳۹۶/۳/۱۰ نیز از این قاعده خارج نیست، رأی وحدت رویه شمارهی ۵۸۲ مورخهی ۱۳۷۱/۱۲/۲ در همین راستا است.