نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۱۲۱۵ مورخ ۱۳۹۶/۰۴/۳۱
تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۴/۳۱
شماره نظریه: ۷/۹۶/۱۲۱۵
شماره پرونده: ۷۰۸-۱/۱۸۶-۹۶
استعلام:
اولًا: مجازات ارتکاب بزه قطع درختان غیر موضوع قانون مزبور بر اساس ماده ۶۸۶ از کتاب پنجم قانونی مجازات اسلامی تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ صورت میگیرد یا براساس ماده چهار قانون موصوف و تحت عنوان تخریب ؟
ثانیاً: قطع درختان در محدوده قانونی و حریم روستاها و نیز املاک خصوصی و باغات روستا بر اساس کدام مقرره قانونی مورد مجازات قرار میگیرد؟
ثالثاً: آیا قطع یک درخت از تاکستان یا باغ دیگری عنوان مجرمانه از بین بردن محصول زراعی متعلق به غیر موضوع ماده ۶۸۴ قانون مزبور دارد یا خیر؟ و به طور کلی قلمرو موضوعی مواد قانونی فوق الذکر به چه صورتی میباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولا قطع درختان غیر موضوع ماده ۱ و تبصره ۲ ماده ۴ قانون اصلاح لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب ۱۳۵۹ با اصلاحات بعدی، مشمول ماده ۶۸۶ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ و ماده ۴ قانون صدرالذکر نیست و حسب مورد میتواند مشمول سایر مقررات کیفری یا فاقد وصف کیفری باشد (ضمنا ماده ۶۸۶ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ با تصویب ماده ۴ قانون صدرالذکر (اصلاحی ۱۳۸۸) نسخ ضمنی شده است).
ثانیا و ثالثا با توجه به آنچه در بند اولا اعلام گردید، مقررات لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها، از جمله مجازات قطع درخت موضوع ماده ۴ این قانون، به قطع درختان در محدوده روستا (با توجه به تعریف محدوده روستا طبق ماده ۳ قانون تعاریف محدوده، حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب ۱۳۸۴) تسری ندارد. بنابراین، قطع درختان شخصی در محدوده روستاها جرم تلقی نمی شود؛ ولی اگر کسی درخت متعلق به دیگری را عمدا و بدون اجازه صاحب آن، قطع کند، عمل او حسب مورد میتواند مشمول مواد ۶۸۴، ۶۸۵ و ۶۷۷ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ باشد که تشخیص آن به عهده قاضی رسیدگی کننده است.