نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۲۲۹۱ مورخ ۱۳۹۶/۰۹/۲۶
تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۹/۲۶
شماره نظریه: ۷/۹۶/۲۲۹۱
شماره پرونده: ۱۷۵۰-۱/۱۸۶-۹۶
استعلام:
در یک پرونده عاقله طفلی به دیه محکوم شده است مالی از عاقله پیدا نشده است آیا میتوان عاقله را به خاطر دیه طفل تا اثبات اعسار یا پرداخت محکوم به بازداشت کرد یا نمیتوان عاقله را بازداشت کرد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
مسئولیت عاقله به پرداخت دیه، ناشی از قانون و یک حکم تکلیفی است، نه ناشی از جرم یا مسئولیت جزایی؛ بنابراین مجوزی برای جلب و بازداشت عاقله قانوناً وجود ندارد. اگر عاقله متمکن باشد، میتوان دیه را از اموال وی استیفاء نمود؛ در غیر این صورت طبق ماده ۴۷۰ قانون مجازات اسلامی، دیه توسط مرتکب و در صورت عدم تمکن، از بیتالمال پرداخت میشود. ضمناً عدم تمکن عاقله باید در دادگاه صادرکننده حکم مربوطه به اثبات برسد و قاضی اجرای احکام مطابق تصمیم دادگاه عمل نماید. ماده ۸۵ قانون آئین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ نیز موید این نظر است.