نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۲۷۶۶ مورخ ۱۳۹۶/۱۱/۱۰

تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۱۱/۱۰
شماره نظریه: ۷/۹۶/۲۷۶۶
شماره پرونده: ۹۶-۵۴-۲۰۱۳

استعلام:

در رویه فعلی دادسرا و دادگاه انقلاب و دادگاه تجدیدنظر راجع به مواد مخدر هنگامی که از مرتکب موادی که دارای یک مجازات می‌باشند مواد مندرج در ماده ۴ قانون اصلاحی مبارزه با مواد مخدر یا مواد مندرج در ماده ۸ آن قانون کشف گردد مواد جمع و برای همه آنها یک مجازات تعیین می‌گردد مثلاً اگر از شخصی سه گرم هروئین و چهارگرم شیشه کشف شود وی به اتهام نگهداری جمعا هفت گرم از مواد مخدر در ماده ۸ قانون مذکور به تحمل ۶۹ ماه حبس و ۴۲ ضربه شلاق و پرداخت ۲۵۴۵۴۵۴۵ ریال محکوم خواهد شد در حالی که اگر به ماده ۱۳۴ از قانون مجازات اسلامی دقت شود برای هر یک از جرایم مذکور باید مجازات جداگانه تعیین شود زیرا در متن ماده چنین مقرر شده هرگاه جرایم ارتکابی بیش از... بنابراین و همچنین با توجه به اینکه قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ چنین بود که برای هر کدام از جرایم مذکور یک مجازات تعیین می شد و کل مجازات‌ها قابل اجرا بود بنابراین فرقی نمی کرد که برای شیشه و هروئین جداگانه مجازات تعیین شود یا با هم جمع شده و یک مجازات برای آنها تعیین شود لذا این تفکیک و دسته بندی ضرورتی نداشت لیکن پس از تصویب قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۳۴ آن باید برای هر جرم مجازات جداگانه تعیین شود سپس مجازات اشد اجرا شود از سوی دیگر ضرورت تفسیر قوانین جزایی به نفع متهم هم از یک سو و ضرورت حبس زدایی از سوی دیگر ما را ترغیب می کند که برای سه گرم هروئین ۴۸ ماه حبس و ۵۶ ضربه شلاق و ۱۶۰۰۰۰۰۰ ریال جزای نقدی تعیین کنیم و برای چهار گرم شیشه ۶۰ ماه حبس و ۷۰ ضربه شلاق و ۲۰۰۰۰۰۰۰ ریال جزای نقدی که تنها مجازات اشد اجرا گردد موضوع آنجا اهمیت پیدا می‌کند که که از شخص ۲۵ گرم شیشه و ۶ گرم هروئین کشف شود که بر اساس رویه موجود به اعدام و مصادره اموال محکوم می‌شود ولی بر اساس تفسیر فوق ۱۶۰ ماه حبس و ۵۹ ضربه شلاق ۵۳۳۳۳۳۳۳ ریال جزای نقدی بابت شیشه و ۶۶ ماه حبس بابت هروئین و ۳۸ ضربه شلاق و ۲۳۶۳۶۳۶۴ ریال جزای نقدی بابت هروئین که مجازات اشد برای وی قابل اعمال است.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

چنانچه مواد مکشوفه همگی از جنس موضوع یک ماده از قانون مبارزه با مواد مخدر و روان‌گردان مصوب ۱۳۶۷ با اصلاحات و الحاقات بعدی باشد، مثلا همگی از جنس موضوع ماده ۵ یا ۸ قانون مذکور باشد، چون بر اساس مجموع میزان مواد مکشوفه و رعایت تناسب، یک مجازات تعیین می‌شود، لذا منصرف از مقررات تعدد ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ است ولی چنانچه مواد مکشوفه از جنس دو یا چند ماده از قانون فوق‌الذکر باشد، باید بر اساس مقررات تعدد ماده ۱۳۴ قانون یاد شده، مجازات مرتکب تعیین شود. شایسته ذکر است در خصوص مجازات اعدام رعایت نصاب (اوزان) مذکور در بند ت ماده‌ی ۴۵ قانون الحاق یک ماده به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۹۶/۷/۱۲ ضروری است.