نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۳۲۲ مورخ ۱۳۹۶/۰۲/۱۳
تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۲/۱۳
شماره نظریه: ۷/۹۶/۳۲۲
شماره پرونده: ۶۹-۶۸۱/۱-۱۵۱
استعلام:
چنانچه سن متهم در زمان وقوع جرم کمتر از ۱۵ سال شمسی و در زمان صدور حکم بیشتر از آن باشد پدر عاقله وی در هیچ یک از مراحل دادرسی حضور نداشته و آدرس از وی در اختیار نباشد در فرض سوال شخص متهم به پرداخت دیه محکوم میگردد و یا عاقله وی و در صورتی که عاقله محکوم میشود با توجه به عدم دسترسی به وی محکومیت ایشان به چه نحوی خواهد بود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال، مسئولیت عاقله به پرداخت دیه مرتبط به زمان صغر صغیر و تاریخ ارتکاب جرم بوده و کبیر شدن مرتکب، تأثیری در مسئولیت عاقله ندارد (مسئولیت عاقله را زایل نمی کند) و در مواردی که مسئولیت پرداخت دیه متوجه عاقله است، طبق تبصره ۲ ماده ۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ در صورت وجود دلایل کافی، به وی اخطار میشود که برای دفاع از خود حضور یابد؛ لکن عدم حضور عاقله (به هر علت از جمله در دسترس نبودن وی) به صراحت قسمت اخیر تبصره ۲ ماده ۸۵ مذکور مانع از رسیدگی و صدور حکم به محکومیت وی نیست و با قطعیت حکم محکومیت، می توان دیه را از اموال وی استیفاء نمود و در صورت عدم تمکن وی، دیه توسط مرتکب پرداخت میگردد و اگر مرتکب نیز تمکن مالی نداشته باشد، از بیت المال طبق ماده ۴۷۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ پرداخت میگردد.