نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۱۲۵۸ مورخ ۱۳۹۷/۰۵/۰۵
تاریخ نظریه: ۱۳۹۷/۰۵/۰۵
شماره نظریه: ۷/۹۷/۱۲۵۸
شماره پرونده: ۱۱۶۵-۹۸-۹۶
استعلام:
همانگونه که مستحضر هستید ماده ۳ آئیننامه تعرفه حق الوکاله حق المشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری مصوب ۸۵ رئیس محترم قوه قضائیه نحوه محاسبه حق الوکاله در دعاوی مالی را در چهار بند محاسبه نموده است و در تبصره آن نیز به حق الوکاله وکلایی که مدارک تحصیلی بالاتر دارند و یا دارای سنوات قضایی وکالت و.. و یا شاغل در تهران و مراکز استانها هستند درصدی اضافه نموده است آنچه حائز اهمیت است نحوه محاسبه حق الوکاله در دعاوی مالی با نصاب خواسته بیش از یکصد میلیون ریال است به نحوی که مثلاً مطابق بند د همان چنانچه مبلغ خواسته ده میلیارد ریال باشد دو نوع محاسبه وجود دارد:
۱- بر اساس بند د ماده ۳ حق الوکاله مبلغ دویست میلیون ریال خواهد بود.
۲- بند ه تنها مبلغ خواسته نسبت به مازاد بر پنج میلیارد ریال را اعلام نمود و نسبت به مابقی بر اساس بندهای الف و ب وج عمل خواهد شد بنابراین مبلغ حق الوکاله مساوی است با حاصل جمع ۶۰۰۰۰۰۰ ریال بابت بند الف و ۳۶۰۰۰۰۰۰ ریال بابت بند ب و ۱۲۰۰۰۰۰۰ ریال بابت بند ج و مبلغ ۱۰۰۰۰۰۰۰۰ریال بابت بند د که معادل ۲۶۲۰۰۰۰۰۰ ریال خواهد بود.
اهمیت موضوع با توجه به تفاوت فاحش مبالغ مذکور روشن است در توجیه نظر نخست میتوان به اکتفا کردن به قدر متیقن و نیز رویه جاری در کانون وکلا واحد فروش تمبر دادگستری و بسیاری از همکاران قضایی اشاره نمود و در توجیه نظر دوم میتوان به نص موجود در بندهای مذکور و وجود تبصره ماده ۳ در مواردی که وکیل مستحق بیش از تعرفه عادی است و نیز وجود واو عطف در هر بند که عبارت حداکثر موجود در هر بند را مختص همان بند دانسته است اشاره نمود.
مستدعی است به منظور جلوگیری از تشتت در رویه محاکم و حفظ حقوق مردم و بیت المال و پرهیز از سوء استفاده های ناشی از تفاسیر فوق نظر مشورتی خویش را اعلام فرمایید.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
حق الوکاله وکیل در دعاوی مالی برابر بندهای الف تا د ماده ۳ آئیننامه تعرفه حق الوکاله، حق المشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری و وکلای موضوع ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۵/۴/۲۷، محاسبه میشود. برابر بند الف این ماده اگر بهای خواسته تا مبلغ یکصد میلیون ریال باشد حق الوکاله ۶% بهای خواسته خواهد بود که حداکثر شش میلیون ریال است و برابر بند ب این ماده نسبت به مازاد یکصد میلیون ریال تا یک میلیارد ریال (نهصدمیلیون ریال) حق الوکاله ۴% بهای خواسته است که حداکثر سی وشش میلیون ریال میشود و جمعاً (جمع آن با حداکثر حق الوکاله مذکور در بند الف) حداکثر چهل و دو میلیون ریال میشود و برابر بند ج این ماده نسبت به مازاد یک میلیارد ریال تا پنج میلیارد ریال (چهار میلیارد ریال) حق الوکاله ۳% بهای خواسته است که حداکثر یکصد و بیست میلیون ریال میشود و جمعاً (جمع آن با حداکثر حق الوکاله مذکور در بند ب) یکصد و شصت و دو میلیون ریال میشود و برابر بند د این ماده نسبت به مازاد پنج میلیارد ریال حق الوکاله ۲% بهای خواسته است که حداکثر (با احتساب حداکثر مبلغ مذکور در بند ج) دویست میلیون ریال میباشد. بنابراین، در فرض سوال که بهای خواسته دو میلیارد ریال است، حق الوکاله وکیل طبق تعرفه بیش از دویست میلیون ریال نخواهد بود.