نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۱۷۵۹ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۱
تاریخ نظریه: ۱۳۹۷/۱۲/۲۱
شماره نظریه: ۷/۹۷/۱۷۵۹
شماره پرونده: ۹۶-۱۸۶/۱-۲۰۸۶
استعلام:
۱- با توجه به ماده ۲۹۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ چنانچه فرد مورد نظر قاتل و مقتول هر دو مهدورالدم باشند ویا فقط مقتول مهدورالدم باشد مثلا فردی دارد حسن را به قتل برساند اما اشتباها برادر دوقلوی او حسین را به قتل برساند اگر حسن و حسین هر دو مهدورالدم باشند یا فقط حسین مهدورالدم باشد نوع جنایت ارتکابی قتل عمدی است یا شبه عمدی است؟ چنانچه فردی در این دو فرض معاونت نماید عنوان اتهامی معاون در این جنایت چیست و به چه مجازاتی محکوم خواهد شد؟
۲- اگرجنایت ارتکابی منطبق با قسمت آخر ماده ۳۰۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ باشد ارتکاب جنایت با اعتقاد مهدورالدم بودن نوع جنایت عمدی است یاشبه عمدی؟ عنوان اتهامی معاون دراین جنایت چیست و به چه مجازاتی محکوم خواهد شد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- الف) چنانچه فرد مورد نظر قاتل محقونالدم و فرد مقتول مهدورالدم باشد با عنایت به ماده ۲۹۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ قتل از نوع عمدی محسوب میشود ولی با توجه به حالت مجنیعلیه که از افراد موضوع ماده ۳۰۲ قانون مذکور است، مرتکب بر اساس ماده اخیرالذکر به قصاص و پرداخت دیه محکوم نمیشود و طبق تبصره ۱ همین ماده به تعزیر مقرر در ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ محکوم میشود و مجازات معاون، در فرض فوق بر اساس تبصره ۲ ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ ناظر به بند ت این ماده تعیین میشود.
ب) چنانچه فرد موردنظر قاتل و فرد مقتول هر دو مهدورالدم باشند، با عنایت به مفهوم ماده ۲۹۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ جنایت عمدی نیست و موضوع مشمول ماده ۳۰۲ قانون مزبور است و با عنایت به تبصره یک این ماده، مطابق ماده ۶۱۶ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵، مجازات مرتکب تعیین میشود و مجازات معاون نیز بر اساس بند ت ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ خواهد بود.
۲- اگر ثابت شود که کسی به اشتباه با چنین عقیدهای (مهدورالدم بودن مجنیعلیه) مزتکب جنایت شده و مجنیعلیه نیز از افراد مشمول ماده ۳۰۲ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ نباشد، به تصریح بند ب ماده ۲۹۱ قانون مذکور، قتل از نوع شبهعمد محسوب میشود و مجازات مرتکب طبق قسمت اخیر ماده ۳۰۳ تعیین میشود و تعزیر مرتکب و معاون وی برابر مقررات مذکور در ذیل پاسخ قسمت ب سوال یک تعیین میشود.