نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۲۱۰۱ مورخ ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
تاریخ نظریه: ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
شماره نظریه: ۷/۹۷/۲۱۰۱
شماره پرونده: ۹۶-۱۸۶/۱-۲۳۰۷
استعلام:
۱- مطابق ماده ۱۳۸ مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ مقررات مربوط به تکرار جرم در مورد جرایم اطفال اعمال نمیشود. اولا: منظور از اطفال در این ماده قانونی پسران کمتر از ۱۵ سال قمری و دختران کمتر از ۹ سال قمری است و یا عبارت اطفال در مفهوم عام خود استعمال شده و شامل کلیه اشخاص کمتر از ۱۸ سال شمسی میباشد ثانیا: عدم شمول قواعد تکرار جرم شامل تکرار جرم خاص مانند ماده ۷۲۳ از قانون تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ رانندگی بدون گواهینامه در مرتبه اول و دوم نیز خواهد شد به دیگر بیان اطفال در صورت ارتکاب بزه به عنوان مثال رانندگی بدون گواهینامه و تکرار آن مشمول خاص قانونی خواهند شد یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً: مقنن در ماده ۱۳۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ جرایم اطفال را از شمول مقررات تکرار جرم مستثنی نموده است، لذا مقررات تکرار جرم در مورد اطفال قابل اعمال نیست؛ اما مجازات تعزیری نوجوانان، مشمول مقررات تکرار جرم است. بنابراین مجازاتهای تعزیری نوجوانان (و نه اقدامات تأمینی و تربیتی که در مورد ایشان اعمال میشود) میتواند مشمول مقررات تکرار جرم باشد. با این حال نظر به اینکه برابر ماده ۹۵ قانون صدرالذکر، محکومیتهای کیفری اطفال و نوجوانان فاقد آثار کیفری است و برابر ماده ۱۳۷ همین قانون مقررات تکرار جرم در صورتی اعمال میشود که جرم جدید از تاریخ قطعیت حکم تا حصول اعاده حیثیت یا شمول مرور زمان اجرای مجازات، ارتکاب یافته باشد. بنابراین چون محکومیتهای کیفری نوجوانان فاقد آثار کیفری است، موضوع اعاده حیثیت نیز در خصوص ایشان منتفی است و در نتیجه اعمال مقررات تکرار جرم در خصوص نوجوانان که جرم جدید بعد از اجرای محکومیت نخست آنان بوده است، منتفی میباشد. اما اگر محکومیت آنان اجرا نشده باشد و پیش از آنکه مشمول مرور زمان اجرای مجازات شده باشد، مرتکب جرم جدید شوند، مشمول مقررات تکرار جرم خواهند بود.