نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۵۳۹ مورخ ۱۳۹۷/۰۳/۲۲

تاریخ نظریه: ۱۳۹۷/۰۳/۲۲
شماره نظریه: ۷/۹۷/۵۳۹
شماره پرونده: ۹۵-۱۸۶/۱-۲۱۶۸

استعلام:

با توجه به اینکه بر اساس مواد ۵۳۳ و ۵۲۶ قانون مجازات اسلامی ۹۲ هرگاه چند نفر به نحو شرکت سبب وقوع جنایت یا خسارتی بر دیگری گردند این افراد به طور مساوی ضامن باشند و همچنین هرگاه دو یا چند نفر به نحو شرکت در تحقق جنایت با خسارت مباشرت داشته باشند همگی آنها به طور مساوی ضامن می‌باشند واگر اجتماع یک سبب ویک مباشر در وقوع جنایت موثر بوده باشند نیز اصل کلی تساوی ضمان بین آنها است مگر اینکه تاثیر رفتار مرتکبان متفاوت بوده باشد که در این صورت به میزان تقصیر مسئوولیت خواهند داشت حال اگر به موجب نظریه کارشناس دو نفر به نحو سبب و دو نفر به نحو مباشرت در وقوع حادثه نقش داشته باشند و کارشناس تقصیر اسباب را ۳۰% و تقصیر مباشرین را هفتاد درصد اعلام کرده است و بین مباشرین نیز تقصیر را متفاوت و۴۰% و ۶۰% اعلام داشته و بین اسباب نیر تقصیر را۲۰% و ۸۰% اعلام نموده است با فرض اینکه میزان رفتار مرتکبان متفاوت بوده باشد آیا در این صورت مسئوولیت این افراد برای پرداخت دیه شخص مقتول که ناشی از خطای اسباب و مباشرین قتل غیرعمدی واقع شده است هم کلاً به صورت تساوی است و یا اینکه بین اسباب و مباشرین ضمان به میزان تقصیر تقسیم می‌شود و بین خود اسباب و یا مباشرین به صورت مساوی خواهد بود.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

در فرض سوال که چند عامل، برخی به مباشرت و برخی به تسبیب در وقوع یک جنایت تاثیر داشته و تاثیر رفتار مرتکبان متفاوت است، موضوع مشمول قسمت اخیر ماده ۵۲۶ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ است و هر یک از مرتکبان (اعم از مباشران و مسببان) به میزان تاثیر رفتارشان مسئول پرداخت دیه می‌باشند، زیرا اطلاق واژه مرتکبان در ماده مذکور شامل مباشران و مسببان است.