نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۶۷۵ مورخ ۱۳۹۷/۰۳/۳۰
تاریخ نظریه: ۱۳۹۷/۰۳/۳۰
شماره نظریه: ۷/۹۷/۶۷۵
شماره پرونده: ۹۷-۱۶۸-۶۷۵
استعلام:
با توجه به اینکه مطابق بند ب ماده ۳۸۹ قانون آیین دادرسی کیفری در مواردی که قانون تجویز نموده، پیش از تشکیل جلسه دادرسی از سوی دادگاه کیفری یک امکان صدور قرار موقوفی تعقیب برای متهم فراهم میباشد. آیا این مورد قابل تسرّی برای صدور قرار منع تعقیب نیز میباشد؟ به عنارت دیگر چنانچه دادگاه کیفری یک پس از صدور کیفرخواست در جلسه مقدماتی دادگاه دلایل را برای محکومیت متهم کافی ندانست یا اینکه موضوع را واجد وصف جزایی نداند قبل از تشکیل جلسه دادرسی امکام صدور قرار منع تعقیب را دارد یا خیر؟ (کما اینکه این اختیار مطابق ماده ۳۴۱ قانون آیین دادرسی کیفری برای دادگاه کیفری دو پیش بینی شده است.) یا اینکه در موارد صدور کیفرخواست، محاکم کیفری یک موظف به رعایت تشریفات قانونی و تشکیل جلسه دادرسی و سپس صدور حکم برائت میباشند حتی اگر متهم در پرونده با صدور قرار تأمین کیفری بازداشت باشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
با توجه به اصل ترافعی بودن رسیدگی دادگاه های کیفری مذکور در ماده ی ۳۵۹ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ با الحاقات و اصلاحات بعدی، وقتی پرونده با کیفرخواست به دادگاه کیفری یک ارسال میگردد، علی الاصول باید پس از تعیین وقت رسیدگی و تشکیل جلسه رسیدگی، رأی مقتضی صادر شود و دادگاه نمی تواند بدون تشکیل جلسه ی رسیدگی و در جلسه مقدماتی اداری وارد ارزیابی دلایل مندرج در کیفرخواست شده و به لحاظ فقدان ادله کافی برای انتساب جرم به متهم، قرار منع تعقیب که امری ماهوی است صادر نماید، بلکه متعاقب انجام دادرسی به معنای اخص (تعیین وقت رسیدگی و تشکیل جلسه و ارزیابی ادله) در صورت عدم کفایت دلیل، حکم برائت صادر مینماید و بازداشت یا عدم بازداشت متهم به لحاظ صدور قرار تأمین کیفری تأثیری ازاین حیث ندارد، مع الوصف در مواردی که رفتار (عمل) ارتکابی فاقد خصیصه مجرمانه است، نظر به این که تشکیل جلسه و تحصیل و ارزیابی ادله مفهومی ندارد، به نظر میرسد با لحاظ ماده ۴۰۵ قانون صدرالذکر، صدور قرار منع تعقیب قبل از تشکیل جلسه دادرسی فاقد منع قانونی است.