نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۳۵۲ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۱
تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۹/۱۱
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۳۵۲
شماره پرونده: ح ۲۵۳۱-۶۷-۸۹
استعلام:
خواهشمند است ارشاد فرمایند:
زوج فاقد شغل و درآمد و یا تعهدات مالی او بیشتر از حقوق و درآمدش است با توجه به اینکه یکی از تکالیف مرد پرداخت نفقه همسرش موضوع ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی است آیا در دو فرض مذکور زوج میتواند زوجه را به تمکین از خود دعوت کند آیا در موارد بالا زوجه میتواند با عذر خوف ضرر بدنی از تمکین استنکاف نماید./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولا، وفق ماده ۱۱۰۷ این قانون، نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن، ملاک تعهد زوج به پرداخت نفقه است و وضعیت زوج و میزان توانایی مالی وی ملاک عمل نمیباشد؛ لذا در فرض سوال فقدان شغل یا درآمد ناکافی زوج و یا افزون بودن تعهدات مالی وی بر میزان حقوق و درآمدش، مانع استحقاق زوجه بر نفقه متعارف و متناسب با وضعیت وی با لحاظ ماده ۱۱۰۸ آن قانون نمیباشد.
ثانیا، تشخیص اینکه تمکین زوجه از زوج متضمن خوف ضرر بدنی یا مالی یا شرافتی (موضوع ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی) است، با توجه به رفتار زوج، وضع خانوادگی و موقعیت و شخصیت زوجه و دیگر اوضاع و احوال، بر عهده دادگاه رسیدگیکننده است./