نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۹۵۳ مورخ ۱۳۹۹/۰۳/۱۱
تاریخ نظریه: ۱۳۹۹/۰۳/۱۱
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۹۵۳
شماره پرونده: ۹۸-۹۶-۱۹۵۳ ع
استعلام:
آیا اقدام نمایندگان سازمان امور مالیاتی عضو هیات حل اختلاف مالیاتی دایر بر تعدیلات اعمالی در میزان مالیات تشخیصشده توسط گروه رسیدگی میزان مالیاتی نسبت به درآمد مودی و در قبال اعتراض ایشان بدون اظهار نظر موجه و مدلل و عدم قید جهات و دلایل در متن رای، قابل انطباق با جرم تضییع وجوه دولتی موضوع ماده ۵۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) و یا منظور داشتن نفع در جریان تفریغ حساب موضوع ماده ۶۰۳ قانون مجازات اسلامی تعزیرات میباشد یا این که قانون در قبال این نوع سوء جریانات سکوت نموده است و با عنایت به عدم وصول حقوق مسلم دولتی در چنین موضوعاتی علی الخصوص در مباحث گمرکی و مالیاتی که تشخیص نادرست یا سهل انگاری مامور دولتی موجب عدم وصول حقوق دولتی گردیده و به دلیل مرور فرصتهای قانونی و سپری شدن زمان مقرر امکان وصول حقوق دولتی نیز از بین رفته است، نظر مشورتی این اداره کل را پیرامون چگونگی جرمانگاری اقدام معنون و برخورد با موارد مشابه و نیز منحصر نمودن ماده ۶۰۳ قانون مجازات اسلامی تعزیرات به بخش معاملات به این سازمان اعلام نکنند.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، هرچند وفق ماده ۲۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۶۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی و بند ۲۸ دستورالعمل دادرسی مالیاتی «رای هیات حل اختلاف مالیاتی باید متضمن اظهار نظر موجه و مدلل نسبت به اعتراض مودی بوده و در صورت اتخاذ تصمیم به تعدیل درآمد مشمول مالیات، جهات و دلایل آن توسط هیات در متن رای قید شود»، با توجه به اصل سی و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و حکومت اصل قانونی بودن جرم و مجازات، صرف عدم اظهار نظر موجه و مدلل نسبت به اعتراض مودی و عدم قید جهات و دلایل در رای صادره، واجد وصف مجرمانه نیست؛
ثانیاً، رفتار ارتکابی فوقالذکر نمیتواند مشمول عنوان مجرمانه موضوع ماده ۵۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ باشد؛ زیرا مال یا وجهی به حیطه وصول یا تصرف دولت درنیامده است تا به واسطه اهمال یا تفریط مامور دولتی تضییع و یا تلفی نسبت به آن صورت گرفته باشد؛ اصل نفسیر مضیق نصوص جزایی نیز موید این استدلال است؛
ثالثاً، رفتار ارتکابی در صورت فراهم بودن جهات و شرایط مقرر در ماده ۶۰۳ قانون یادشده میتواند مشمول عنوان مجرمانه موضوع این ماده قرار گیرد.