نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۲۶۲ مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۱۱
تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۸/۱۱
شماره نظریه: ۷/۹۸/۲۶۲
شماره پرونده: ۹۸-۹/۱۶-۲۶۲ح
استعلام:
۱- زوجه به استناد بند ۲ سند نکاحیه تقاضای اعمال وکالت در طلاق می دهد اما دادگاه تحقق بند ۲ را منتفی می داند اما ادامه زندگی زناشویی را موجب عسر وحرج زوجه تشخیص می دهد آیا با توجه به اینکه طلاق عسر و حرجی موضوع خواسته زوجه نبوده دادگاه میتواند وی را به استناد تحقق عسر و حرج طلاق دهد برعکس چطور؟
۲- زوجه به استناد تحقق بند ۲ سند نکاحیه تقاضای اعمال وکالت در طلاق کرده ولی دادگاه موضوع را منطبق با بند ۸ میداند آیا دادگاه میتواند ورود پیدا کند؟
۳- موضوع خواسته زوج تمکین بوده ولی طرفین در خلال رسیدگی توافق بر طلاق می کنند آیا تغییر خواسته ممکن است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- به موجب ماده ۸ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱ رسیدگی در دادگاه خانواده با تقدیم دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی مدنی انجام میشود. بنابراین در فرضی که خواهان در ستون خواسته نوع طلاق را تخلف از شروط ضمن عقد، اعلام و اثبات این ادعا را از دادگاه درخواست کرده باشد، در جریان رسیدگی حتی پس از جلسه اول میتواند اثبات عسر و حرج و صدور رأی بر این مبنا را از دادگاه درخواست کند.
۲- در فرضی که خواهان در جریان رسیدگی، سبب دعوای خود را تغییر ندهد و خواسته او هم چنان اثبات تخلف زوج از یکی از شروط ضمن عقد به طور مشخص باشد، دادگاه مجاز نیست تا به تشخیص خود به بررسی شرط دیگر و احراز آن وارد شده و در این خصوص اتخاذ تصمیم کند و معافیت دادگاه خانواده از تشریفات، به دادرس اجازه نمی دهد تا فراتر از خواسته خواهان رسیدگی و صدور رأی کند؛ زیرا تعیین خواسته و هرگونه تغییر آن بر عهده خواهان است و این از اصول دادرسی است.
۳- اگر طرفین در حین رسیدگی نخستین نسبت به طلاق توافق نمایند، با عنایت به ماده ۸ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، دادگاه بدوی به طلاق توافقی رسیدگی و رأی صادر مینماید.