نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۸۷۳ مورخ ۱۳۹۸/۰۶/۲۶
تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۶/۲۶
شماره نظریه: ۷/۹۸/۸۷۳
شماره پرونده: ۹۸-۱۶۸-۸۷۳ک
استعلام:
دادگاه بدوی فردی را به اتهام سرقت به موجب ماده ۶۵۶ قانون تعزیرات غیابا به تحمل یک سال حبس و۵۰ ضربه شلاق محکوم مینماید رد مال به لحاظ گذشت شاکی موضوعا منتفی اعلام میشود متهم نسبت به حکم غیابی واخواهی مینماید و در تمام مراحل رسیدگی نسبت به اتهام انتسابی خود اقرار دارد دادگاه بدوی در مرحله واخواهی بدون ذکر علت ضمن رد واخواهی مجازات حبس واخواه را از یک سال به دو سال و شلاق وی را نیز از ۵۰ ضربه به ۷۴ ضربه افزایش میدهد:
۱- آیا اصولا دادگاه بدوی در مرحله واخواهی حق افزایش مجازات را دارد در صورت مثبت بودن پاسخ مستند قانونی آن چیست؟
۲- در صورت تشدید مجازات و تجدید نظرخواهی محکومعلیه تکلیف دادگاه تجدید نظر که معتقد است دادگاه بدوی در مرحله واخواهی حق افزایش مجازات را ندارد چیست؟ آیا بایستی رای ثانویه در مرحله واخواهی را اصلاح کند یا آن را نقض نموده رای اولیه را غیابی را تایید کند در هر صورت صدور رأی به چه نحوی میباشد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- واخواهی حقی است که برای محکومعلیه حکم غیابی و جهت رسیدگی به دفاعیات وی مقرر گردیده است و در نتیجه استفاده از این حق نباید مجوز تشدید مجازات محکومعلیه تلقی شود؛ به همین جهت در ماده ۴۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ تصریح شده است که دادگاه پس از واخواهی با تعیین وقت رسیدگی طرفین را دعوت میکند و پس از بررسی ادله و دفاعیات واخواه تصمیم مقتضی اتخاذ مینماید. ملاک ماده ۴۵۸ قانون مذکور نیز موید همین استنباط است.
۲- در صورت تشدید مجازات از سوی دادگاه بدوی در مقام رسیدگی به واخواهی محکوم و متعاقب آن، اعتراض محکوم به این رأی، چنانچه دادگاه تجدیدنظر، تجدیدنظرخواه (محکوم) را بزهکار تشخیص دهد (بزهکاری وی را احراز نماید)، با لحاظ ماده ۴۵۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ میزان مجازات به نحوی که از میزان مجازات تعیین شده در مرحله غیابی (حکم غیابی) بیشتر نباشد اصلاح میکند و تذکر لازم را به دادگاه نخستین میدهد.