نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۴۳۸ مورخ ۱۳۹۹/۰۴/۲۱
تاریخ نظریه: ۱۳۹۹/۰۴/۲۱
شماره نظریه: ۷/۹۹/۴۳۸
شماره پرونده: ۹۹-۱۸۶/۲-۴۳۸ک
استعلام:
با عنایت به تبصره ۳ ماده ۲۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال ۱۳۹۲ جرایمی که تا تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون در دادگاههای مربوطه ثبت شده است از نظر صلاحیت رسیدگی تابع مقررات زمان ثبت است؛ از سوی دیگر، طبق بند «الف» ماده ۱۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ قانون مربوط به تشکیلات قضایی و صلاحیت نسبت به جرایم سابق بر وضع قانون جدید فورا اجراء میشود. حال با توجه به تصویب قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹ صلاحیت رسیدگی به برخی از جرایم از دادگاه کیفری یک به دادگاه کیفری دو تغییر یافته و برخی جرایم نیز قابلیت رسیدگی مستقیم در دادگاه را خواهند داشت. نظر به موارد فوق، آیا شعب دادگاههای کیفری یک و دادسرا نسبت به پروندههای جاری ثبتشده قبل از وضع این قانون قرار عدم صلاحیت به صلاحیت محاکم کیفری دو صادر خواهند کرد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، هر چند طبق بند «الف» ماده ۱۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، قوانین مربوط به صلاحیت نسبت به جرایم سابق بر وضع قانون فوراً اجرا میشود؛ لکن در فرض سوال، با توجه به ماده ۴۰۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و ملاک تبصره ۳ ماده ۲۹۶ این قانون، دادگاه کیفری یک که رسیدگی به جرم درجه سه را شروع کرده است با تصویب و لازمالاجرا شدن قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹ علیرغم تغییر درجه جرم از درجه سه به چهار، طبق قانون اخیرالذکر مکلف به ادامه رسیدگی است و نمیتواند قرار عدم صلاحیت صادر کند.
ثانیاً، با توجه به اینکه طبق بندهای «الف» و «پ» ماده ۱۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ قوانین مربوط به صلاحیت و شیوه دادرسی نسبت به جرایم سابق بر وضع قانون فوراً اجرا میشود و از طرفی به موجب ماده ۳۴۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، انجام تحقیقات مقدماتی نسبت به جرایم تعزیری درجه هفت و هشت که به طور مستقیم در دادگاه مطرح میشود، به عهده دادگاه مربوطه است؛ لذا در فرض سوال ادامه تحقیقات مقدماتی و رسیدگی به عهده دادگاه کیفری ذیصلاح است.