نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۸۲۶ مورخ ۱۳۹۹/۰۷/۰۲

تاریخ نظریه: ۱۳۹۹/۰۷/۰۲
شماره نظریه: ۷/۹۹/۸۲۶
شماره پرونده: ۹۹-۷۹-۸۲۶

استعلام:

آیا طرح دعوای ورشکستگی شرکت‌های سهامی خاص از جانب مدیرعامل یا هیأت مدیره شرکت قانونی است و یا این‌که این دعوا از آن‌جا‌که منجر به زوال شخصیت حقوقی شرکت می‌شود تصویب و واگذاری اختیار توسط مجمع عمومی فوق‌العاده است؟ توضیح آن‌که برخی معتقدند با اخذ ملاک از ماده ۸۳ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ باید مجمع عمومی فوق‌العاده با ترکیب خاص این امر را تصویب کند؛ چرا که به زوال شخصیت حقوقی منجر می‌شود؛ اما عده‌ای دیگر با خاذ ملاک از مواد ۱۲۵ و ۱۴۳ لایحه قانونی مذکور معتقدند از وظایف هر مدیر عامل اعلام وضعیت ورشکستگی و درخواست آن است و نیازی به اذن و تصویب قانونی نیست و ترک فعل این وظیفه موجب مسئولیت است. با اخذ ملاک از مواد ۱۲۵ و ۱۴۳ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ خواهشمند است در این خصوص اعلام نظر فرمایید.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

مطابق بند الف ماده ۴۱۵ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱، ورشکستگی تاجر به درخواست خود تاجر نیز صادر می‌شود از طرفی به موجب ماده ۱۱۸ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، اداره امور شرکت با مدیران است و آنان نماینده شرکت محسوب می‌شوند. بنابراین در فرض سوال درخواست ورشکستگی شرکت سهامی خاص توسط هیأت مدیره شرکت به عمل می‌‌آید و مستلزم تصویب توسط مجمع عمومی فوق‌العاده نیست؛ زیرا انحلال شرکت سهامی ناشی از ورشکستگی منوط به حکم قطعی دادگاه صالح است و این امر از بند‌های ۳ و ۴ ماده ۲۰۱ لایحه قانونی یادشده قابل استنباط است. بدیهی است مدیرعامل نیز برابر ماده ۱۲۵ لایحه قانونی، در حدود اختیارات تفویض‌شده می‌تواند ورشکستگی شرکت سهامی را درخواست کند.