واخواهی جزایی خارج از مهلت قانونی
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۶۲۳۱
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۱۰/۱۲
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر قوچان
موضوع
واخواهی جزایی خارج از مهلت قانونی
پرسش
محکوم علیه جزایی پس از جلب در اجرای احکام کیفری نسبت به محکومیت خود درخواست واخواهی طرح کرده است. دادگاه جزایی به لحاظ اینکه رای ابلاغ واقعی و قطعی شده و واخواهی خارج از مهلت قانونی بوده قرار رد درخواست واخواهی صادر کرده است. آیا تا زمان قطعیت این قرار اجرای حکم متوقف میگردد و یا اینکه واخواهی خارج از مهلت موجب توقف اجرای حکم جزایی نیست؟
نظر هیئت عالی
مستفاد از تبصره ۲ ماده ۴۰۶ و بند ب ماده ۴۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ چنانچه رای محکومیت غیابی به محکوم علیه ابلاغ واقعی شود و مهلت های واخواهی تجدید نظر و فرجام آن منقضی گردد و رای یاد شده مورد اعتراض محکوم علیه قرار نگرفته باشد قطعی محسوب می گردد و لذا واخواهی محکوم علیه پس از مهلت مزبور و متعاقبا صدور قرار رد درخواست واخواهی به لحاظ انقضای مهلت نیز تاثیری در قطعی و لازم الاجرا بودن رای قطعی مزبور ندارد. لکن چنانچه رای غیابی به محکوم علیه ابلاغ قانونی گردد و مواعد واخواهی تجدید نظر و فرجام منقضی و سپس مورد اعتراض محکوم علیه واقع شود وفق تبصره ۲ ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ اجرای رای غیابی متوقف خواهد شد و مادام که درخواست رد واخواهی مزبور قطعی نگردد رای غیابی قابل اجرا نخواهد بود. بنابراین نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان قوچان استان خراسان رضوی در حدود فوق الذکر مورد تایید است.( ضمنا نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۲۷۵۰ مورخ ۱۳۹۵/۱۰/۲۸اداره کل حقوقی قوه قضاییه موید این استنتاج است).
نظر اکثریت
با توجه به اینکه مطابق تبصره ۲ ماده ۴۲۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ قرار رد درخواست واخواهی به تبع اصل موضوع قابل تجدیدنظر می باشد و با توجه به اینکه برابر بند ب ماده ۴۹۰ قانون یاد شده رایی که نسبت به آن واخواهی شده قابل اجرا نیست لذا تا زمانیکه قرار رد درخواست واخواهی قطعی نشده نمیتوان حکم جزایی را اجرا کرد. به عبارت دیگر باید درخواست واخواهی محکوم علیه حتی اگر خارج از وقت است بطور قطعی تعیین تکلیف شود و قرار رد درخواست واخواهی غیرقطعی قابل ترتیب اثر نیست.
نظر اقلیت
واخواهی خارج از مهلت و غیر مبتنی بر عذر موجه قانونی مانع اجرای حکم نیست قسمت اول بند ۲ ماده ۴۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری بر این مطلب صراحت دارد زیرا ۱- با انقضای مهلت واخواهی و تجدیدنظر یا فرجام رای واجد وصف قطعیت است.۲- با قطعیت رای اصل بر تاخیر ناپذیری اجرای حکم است و نمیتوان با اعتراض های خارج از مهلت این اصل را مخدوش ساخت در غیر اینصورت اعتراض خارج از مهلت حتی بعد از شروع به اجرای حکم نیز ممکن است طرح گردد و اگر قایل به توقف باشیم در این فرض هم باید اجرای حکم را متوقف کرد. ۳- در واخواهی و تجدیدنظرخواهی خارج از مهلت آنچه موجب توقف اجرای حکم میشود صرف واخواهی یا تجدیدنظرخواهی نیست بلکه قرار قبولی واخواهی یا تجدیدنظرخواهی است این موضوع را میتوان از ملاک ماده ۴۳۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲و تبصره ۱ ماده ۳۰۶ و ماده ۳۴۰ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ استنباط و در موارد سکوت میتوان به قانون آیین دادرسی مدنی نیز استناد کرد. نتیجتا تا زمانی که دادگاه جزایی قرار قبولی یا پذیرش واخواهی را به منظور ورود به ماهیت صادر نکند نباید اجرای حکم متوقف گردد. اجرای حکم محکومیت از آثار ضروری قطعیت آن است و درخواستهای غیر موجه نمیتواند این اثر را متزلزل سازد و یا تحت الشعاع قرار دهد.