وضعیت عقد نکاح و حقوق و تکالیف ناشی از عقد در صورت خارج شدن زن از اسلام
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۱/۲۹
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر سنگر
موضوع
وضعیت عقد نکاح و حقوق و تکالیف ناشی از عقد در صورت خارج شدن زن از اسلام
پرسش
چنانچه زنی از دین اسلام خارج و به مسیحیت گرایش یابد و به عبارت دیگر تغییر دین داده و کافر شود، در این صورت وضعیت حقوقی عقد نکاح وی با شوهر مسلمان و همچنین حقوق و تکالیف ناشی از این عقد شامل مهریه، نفقه و حضانت چگونه خواهد بود؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال اگر زوجه پس از نزدیکی با شوهر از دین مبین اسلام خارج شود و مرتد گردد، عقد نکاح منحل و منفسخ میگردد؛ لیکن خللی به مهریه وارد نشده و قابلیت مطالبه دارد. با این وصف نظریه هیات عالی نشستهای قضایی (کد نشست ۱۴۰۱- ۹۵۴۵) تایید و تاکید میگردد.
نظر اقلیت
باید دید منظور از ارتداد چیست. ارتداد در جایی است که طرف اظهار اسلام کرده و بعد هم اظهار کرده از اسلام خارج شده است ولی کسی که مسلمان زاده است و اظهار اسلام نکرده اینجا باید ثابت شود که اسلام آورده بود و حالا خارج شد و حکم ارتداد را بر او بارکنیم. حال اگر مشخص شد مرتد است، در این صورت عقد نکاح از ابتدا باطل است چون مرتد در حکم مرده است و هیچیک از حقوق را نخواهد داشت چون مرده نیست تواند حضانت را بر عهده بگیرد. کسی که اظهار مسلمانی نکرده بعد اعلام کند مسیحی است کاشف از این است که مسلمان نبوده و حکم کسی که از ابتدا مسلمان نبوده بر او بار میشود و مشمول مهرالمثل است، نفقه گذشته را نمیتواند بگیرد و نمیتواند حضانت هم منتفی است. مهریه و نفقه گذشته را امام میتواند بگیرد چون مجازات مرتد ضبط اموال اوست.
نظر ابرازی
زن مرتد چه فطری و چه ملی اگر تا دوران عده توبه نکند نکاح از ابتدا منفسخ است وگرنه با توبه، نکاح باقی است و اگر توبه نکرد مهریه، نفقه و حضانت باقی است.
نظر ابرازی
به محض نکاح، زن مالک مهر میشود و تا زمان ارتداد حقوق خود را دارد.
نظر ابرازی
ارتداد اثر قهقرائی دارد و عقد در زمان خودش صحیح بوده و زن مالک مهر شده است و چون قهقرا دارد اتفاق میافتد باید دعوای انفساخ را مطرح کند.
نظر ابرازی
اگر زن مرتد شود کاشف از بطلان و عقد از ابتداست پس حقی برای مرتد منصور نیست تا امام به عنوان مجازات آنها را توقیف کند.
نظر ابرازی
فرض ما جایی ست که فرد واقعا مسلمان است و واقعا مرتد شده است که در این صورت از هیچ حقوقی برخوردار نیست.