چگونگی اجرای حبس محکومیت‌های متعدد

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۴/۲۳
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر رامسر

موضوع

چگونگی اجرای حبس محکومیت‌های متعدد

پرسش

در پرونده‌ای شخصی بابت اتهامات متعدد (که در صلاحیت ذاتی دادگاه‌های مختلف است؛ مثلا سرقت و مواد مخدر) دستگیر و طبق ماده ۲۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری با قرار تامین جداگانه بابت هر اتهام به زندان اعزام می‌شود. پس از طی تشریفات قانونی و رسیدگی به هر دو اتهام در دادگاه صالح، پرونده‌ها جهت اجرای حکم به اجرای احکام کیفری ارسال می‌گردد. حال در مقام تعیین میزان ایام بازداشت قبلی باید به چه نحو عمل کرد؟ آیا طبق ماده ۲۷ قانون مجازات اسلامی این ایام بازداشت قبلی بابت هر دو پرونده قابل محاسبه است یا صرفاً در یک محکومیت قابل استناد و بهره‌برداری می‌باشد؟ چنانچه تنها در یک پرونده قابل استفاده باشد، کدام پرونده خواهد بود؟ مستنداً و مستدلاً پاسخ دهید.

نظر هیات عالی

اولاً؛ در فرض پرسش باید مطابق ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرس کیفری نسبت به تجمیع آرای محکومیت اقدام شود.ثانیاً؛ با فرض صدور حکم تجمیعی تنها مجازات اشد قابل اجرا می‌باشد و لذا ایام حبس قبل از قطعیت حکم در اعمال مجازات اشد مورد نظر قرار می‌گیرد.ثالثاً؛ مادام که حکم تجمیعی صادر نشده باشد، با لحاظ ماده ۵۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری محاسبه ایام بازداشت قبل براساس قرار تامین و اتهامی است که متهم نسبت به آن بازداشت شده است.

نظر اکثریت

اصل این است که هر روز بازداشت برای یک جرم محاسبه می‌شود و با توجه به ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری و تجمیع مجازاتها به نظر ابهامی وجود ندارد و برای جرم اشد محاسبه می‌شود اما اگر منظور سوال در فرضی باشد که هنوز ماده ۵۱۰ اعمال نشده و پرونده جهت اعمال این ماده در حال ارسال است در این وضعیت حبس، صرفاً برای یک محکومیت حساب می‌شود نه دو محکومیت؛ آن محکومیتی که زودتر به زندان اعلام شده محاسبه می‌شود تا زمانی که نتیجه اعمال ماده ۵۱۰ نیامده قاضی اجرا تکلیفی در آزادی محکوم پس از اتمام یکی از حبس‌ها را ندارد و باید حبس محکومیت دیگر هم اعمال شود حتی اگر در این مدت مجموع حبس دو محکومیت هم سپری شود و محکوم آزاد گردد.

نظر اقلیت

برای مثال شخصی به اتهام مواد مخدر و سرقت هرکدام به مدت شش ماه حبس محکوم می‌شود و چون تامین نداشته، بازداشت شده بود و پنج ماه بازداشت قبلی نیز دارد؛ پرونده‌ها برای اجرا به اجرای احکام ارسال می‌شود تا زمان ارسال به دیوان و اعمال ماده ۵۱۰ زمان‌بر است. نظر به ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری و تجمیع مجازات‌ها و تا زمانی که آن ماده اعمال گردد با ملاحظه قابل گذشت بودن یا نبودن جرم و اینکه کدام جرم مهم‌تر است با سپری شدن حبس جرم مهم‌تر، محکوم باید آزاد شود چراکه در صورت عدم آزادی ممکن است با اعمال ماده ۵۱۰ مذکور بازداشت غیرقانونی شود.