۲- محدوده تحقق عسر و حرج در زندگی مشترک۳- تحقق عسر و حرج در فرض رفتار متقابل زوجین۱- تحقق عسر و حرج به جهت افتراء به بستگان زوجه

رأی شعبه دیوان عالی کشور

شماره پرونده : ۹۴۰۹۹۸۷۴۱۰۶۰۰۷۸۸ شماره دادنامه : ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۷۵۰۰۱۷۱ شعبه : شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ : ۱۳۹۵/۰۳/۱۸-۱۳:۰۰ قاضی : جعفر قدیانی قاضی : مرتضی شریفی قاضی : سیدمحمود تولیت
خلاصه جریان پرونده
در مورخه ۹۴/۷/۱۶ آقای س. ن.ن. به وکالت از خانم ر. الف.ن. فرزند غ. با تقدیم دادخواست به طرفیت آقای سید الف. ه. فرزند س. به خواسته تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به دلیل عسر و حرج طرح دعوی نموده و اعلام کرده زوج بنا به گفته موکل دارای سوء رفتار بوده و مؤید آن دادنامه هایی است که تقدیم می گردد. ۱- دادنامه شماره ۱۲۳ - ۹۴/۲/۱۵ صادره از شعبه ۱۰۲ دادگاه یاسوج که آقای الف. ه. به اتهام توهین به زوجه به ۷۰ ضربه شلاق محکوم گردیده و طی دادنامه صادره از شعبه ۳ تجدیدنظر استان قطعیت یافته است. ۲- طی دادنامه ۱۱۵ - ۹۳/۱۱/۱۳ شعبه ۱۰۲ دادگاه یاسوج الف. ه. به اتهام افتراء موضوع شکایت پیروز تقوی به چهل ضربه شلاق محکوم گردیده است. ۳- به موجب شماره ۱۲۸ مورخه ۹۳/۱۰/۳ شعبه ۵ دادیاری دادسرای یاسوج نسبت به اتهام خانم ر. ه. دائر بر سقط جنین موضوع شکایت الف. ه. قرار منع تعقیب صادر گردیده است. ۴- اوراق ۲ الی ۲۷ پرونده پیوست دادخواست همگی حکایت از پیامهای توهین آمیزی است که توسط زوج صادر گردیده است. همچنین زوج نیز طی لایحه ای دادنامه هایی ارائه داده که حکایت از اختلاف طرفین و طرح دعاوی و شکایت علیه یکدیگر می باشد - ۱ - طی دادنامه مورخه ۹۳/۷/۷ شعبه ۴ دادگاه یاسوج زوجه محکوم به تمکین شده است ۲- طی دادنامه مورخه ۹۳/۷/۵ شعبه ۶ یاسوج زوجه محکوم به ثبت واقعه ازدواج گردیده ۳- طی دادنامه مورخه ۹۳/۸/۴ شعبه ۱۰۱ دادگاه یاسوج زوجه از اتهام فریب در ازدواج تبرئه گردیده است. ۴- طی دادنامه مورخه ۹۴/۴/۷ شعبه ۶ یاسوج دعوی فسخ نکاح زوجه علیه زوج به دلیل فریب در ازدواج رد گردیده است. دادگاه در مورخه ۹۴/۸/۲۷ تشکیل جلسه داده است. وکیل خواهان و خوانده حضور یافته اند. وکیل خواسته را بشرح دادخواست اعلام نموده است. خوانده پاسخ داده من مشکلی با همسرم ندارم. فقط می خواهند فشار بیاورند تا من طلاق بدهم. در مورد توهین در واتساب مخاطب من همسرم نبوده است. دادگاه طرفین را به داوری ارجاع نموده داوران طی نظریه مورخه ۹۴/۹/۲۸ (ص ۱۱۹ پرونده ) اعلام کرده اند با توجه به عدم اعتماد بین طرفین و خانواده ها امکان سازش وجود ندارد. لیکن داور زوج اظهار داشته زوج می گوید همسرم را دوست دارم و طلاق نمی دهم. شعبه ششم دادگاه حقوقی یاسوج با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره ۱۱۴۰ مورخه ۹۴/۱۰/۱۷ با استناد به محکومیت زوج به اتهام توهین و افتراء و عدم ثبت واقعه نکاح دائم و احراز سوء رفتار زوج و عسر و حرج ناشی از آن حکم به طلاق صادر نموده است. زوجه در این پرونده حقوق مالی درخواست نکرده است. آقای ب. ع. به وکالت از الف. ه. نسبت به دادنامه اعترض نموده و شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان کهکیلویه و بویر احمد به موجب دادنامه شماره ۱۵۱۸ مورخه ۹۴/۱۲/۱۲ با رد اعتراض دادنامه بدوی را تأیید نموده است. آقای ب. ع. به وکالت از زوج پس از ابلاغ دادنامه در مهلت قانونی با تقدیم دادخواست فرجامخواهی نموده که لایحه تقدیم وکیل فرجامخواه و پاسخ وکیل فرجامخوانده در زمان شور قرائت می گردد. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای سید محمود تولیت عضوممیز و اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره ۰۰۱۵۱۸ - ۹۴/۱۲/۱۲  فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد:
رأی شعبه
فرجامخواهی آقای سید الف. ه. با وکالت ب. ع. نسبت به دادنامه شماره ۱۵۱۸ مورخه ۹۴/۱۲/۱۲ صادره از شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان کهکیلویه و بویر احمد که به موجب آن با تأیید دادنامه بدوی صادره از شعبه ششم دادگاه حقوقی یاسوج با احراز عسر و حرج فرجامخوانده خانم ر. الف.ن. حکم طلاق با الزام زوج صادر گردیده وارد و موجه می باشد. زیرا احراز عسر و حرج زوجه به لحاظ محکومیت زوج به اتهامات توهین و افتراء و عدم ثبت واقعه نکاح صورت گرفته درحالیکه اولاً محکومیت زوج به اتهام توهین آن هم بعد از ترک زندگی مشترک توسط زوجه بوده که صرفنظر از صحت و سقم آن زوجه مدعی توهین از طریق پیامک تلفنی است ثانیاً اینکه صرفنظر از عدم ثبت واقعه نکاح در مرحله اول زوج متعاقباً مجبور به طرح دعوی به طرفیت زوجه برای ثبت ازدواج گردیده و با عدم حضور زوجه نکاح ثبت گردیده و لذا این موضوع نشانگر رفتار هر دو طرف برای عدم ثبت واقعه ازدواج است. و با فرض ثبت رسمی آن و اخذ سند ازدواج توسط زوج که ارائه گردیده این موضوع و یا توهین از طریق پیامک نمی تواند از مصادیق عسر و حرج برای زندگی مشترک تلقی گردد . ثالثاً اینکه محکومیت زوج به اتهام افتراء نسبت به دایی زوجه چه ارتباطی به سوء رفتار زوج با همسرش دارد که از مصادیق عسروحرج ذکر شده ، درحالیکه این مطلب یک واقعه خارج از زندگی مشترک زوجین است. رابعاً نسبت به ادعای زوج از جهت سقط جنین صرف نظر از اینکه قرار منع پیگرد نسبت به زوجه صادر گردیده لیکن پزشک معالج دکتر بنفشه تاج بخش در مورخه ۹۳/۴/۱۵ باردار بودن زوجه را تأیید نموده است. اما نسبت به اینکه تکلیف حمل علیرغم تأیید آن توسط پزشک روشن نگردیده و دادگاه نسبت به این موضوع هیچگونه تحقیقی انجام نداده است. و پرونده از این جهت ناقص می باشد. خامساً اینکه توهین و ادعای عدم ثبت واقعه ازدواج بعد از ترک زندگی مشترک توسط زوجه صورت گرفته و دلیلی بر اینکه در زمان زندگی مشترک سوء رفتار وجود داشته نیز ارائه نگردیده است. لذا با توجه به مراتب ذکرشده و نقص موجود مستنداً به بند الف ماده ۴۰۱ قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و جهت رسیدگی به شعبه صادرکننده رأی منقوض ارجاع می گردد. 
شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور رئیس: جعفر قدیانی                         عضو معاون: مرتضی شریفی                       عضو معاون: سید محمود تولیت