آییننامه رفع آلودگی زیست محیطی فعالیت های نفتی
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۸/۶/۴ بنا به پیشنهاد شماره ۳۶۵۸۲-۱ مورخ ۱۳۸۷/۶/۱۱ سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آییننامه رفع آلودگی زیست محیطی فعالیتهای نفتی را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده ۱- در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف- مناطق نفت خیز: مناطقی که دارای ذخایر طبیعی نفت و گاز به طور توامان یا مجزا بوده و با عملیات اکتشاف و بهره برداری، نفت و گاز از آن استخراج میگردد.
ب- فعالیت های نفتی: تمامی فعالیت هایی که در زمینه اکتشاف، استخراج، تصفیه و پالایش (اعم از تصفیه مقدماتی یا تصفیه نهایی)، انتقال، نگهداری، ذخیره سازی، تبدیل و فرآوری نفت و گاز انجام میشود.
پ- سازمان: سازمان حفاظت محیط زیست.
ت- آلودگی نفتی: پخش و آمیختن یک یا چند آلوده کننده اعم از نفت خام، فرآورده های مشتقات نفتی و پتروشیمی به آب یا هوا و یا خاک به میزان و مدتی که کیفیت فیزیکی یا شیمیائی یا بیولوژیکی آن را به طوری که برای انسان و یا سایر موجودات زنده و یا گیاهان و یا آثار و ابنیه زیان آور باشد تغییر دهد.
ث- تخریب: هرگونه تغییر غیر قابل برگشت در محیط.
ج- حوزه آبخیز بلافصل سد: قسمتی از حوزه آبخیزسد که به دریاچه پشت سد اشراف مستقیم دارد.
چ- حوزه آبخیز بلافصل رودخانه: قسمتی از حوزه آبخیز رودخانه که به رودخانه اشراف مستقیم دارد.
ماده ۲- کلیه شرکت ها و واحدهای دارای فعالیت های نفتی موضوع این آییننامه موظفند:
۱- ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آییننامه، برنامه مدون خود را برای مقابله با سوانح زیست محیطی مربوط تهیه و توسط واحدهای بهداشت، ایمنی و محیط زیست وزارت نفت در اختیار سازمان قرار دهند. در این راستا شرکت های مذکور موظفند ظرف یک سال، آمادگی لازم را جهت تامین منابع مالی و انسانی و تجهیزاتی لازم کسب نمایند.
۲- ظرف بیست و چهار ساعت، سوانح زیست محیطی احتمالی را با ذکر محل وقوع و کم و کیف سوانح، به اطلاع سازمان برسانند.
قالب گزارش مذکور و مقیاس کار این موضوع، مشترکاً توسط وزارت نفت و سازمان تهیه و تنظیم خواهد شد.
۳- نسبت به برنامه ریزی و برگزاری دوره های آموزشی زیست محیطی به عنوان یکی از محورهای آموزش ضمن خدمت کارکنان اقدام نمایند.
تبصره - محتوا و سرفصل دوره های آموزشی مورد نظر مشترکاً توسط وزارت نفت و سازمان تهیه و تنظیم خواهد شد.
۴- نظام مدیریت زیست محیطی را با تاکید بر انجام آموزش زیست محیطی، جلب مشارکت کارکنان و شناسایی موارد عدم انطباق با استانداردهای زیست محیطی، برقرار نموده و جهت رفع موارد عدم انطباق با استانداردها و ضوابط زیست محیطی کشور با رعایت اولویت ها و ضرورت های مربوط برنامه ریزی نمایند.
۵- سیستم های پایش مستمر آلودگی را در خروجی تصفیه خانه فاضلاب های صنعتی و دودکش واحدهای مشمول این آییننامه به منظور تعیین وضعیت موجود خود از نظر انتشار آلاینده های زیست محیطی برقرار نمایند.
تبصره - دستورالعمل های این ماده توسط کارگروه مشترکی متشکل از وزارت نفت و سازمان تهیه و برای اجرا ابلاغ خواهد شد.
ماده ۳ - احداث انبارهای نفتی و خطوط لوله انتقال نفت یا فرآورده های نفتی و مکانیابی و دفن هر نوع پسماند ناشی از فعالیتهای نفتی در حوزه های آبخیز بلافصل سدها و رودخانه های تامین کننده آب شرب ممنوع میباشد.
تبصره - مرمت، بازسازی و تعویض منابع لوله موجود از شمول این ماده مستثنی میباشد.
ماده ۴ - وزارت نفت به منظور جلوگیری از هدر رفتن ذخایر نفت و گاز و جلوگیری از آلودگی هوای مناطق نفت خیز ملزم به رعایت موارد زیر است:
۱- عدم سوزاندن نفت خام بر روی چاه های نفت از طریق استمرار سرمایه گذاری در طراحی و ساخت تجهیزات سیار فرآوری نفت خام (Mot) و سایر تکنولوژی های به هنگام موجود.
۲- بازیافت و استفاده مجدد از گازهای همراه نفت در مناطق تولید نفت در خشکی و شرکت های پالایش و پتروشیمی.
ماده ۵ - برای دفع فاضلاب انسانی نیروی انسانی مستقر در حوضه های فعالیت های نفتی حسب شرایط به ترتیب زیر انجام میشود:
۱- احداث سپتیک تانک برای واحدهای دارای نیروی انسانی کمتر از سی نفر متمرکز یا بیش از سی نفر شاغل غیر متمرکز.
۲- بکارگیری سیستم های تصفیه فاضلاب پیشرفته برای واحدهای موقت با بیش از سی نفر پرسنل متمرکز.
ماده ۶ - گل های حفاری در پایان عملیات حفاری باید بسته به پتانسیل آلایندگی به طریق زیر دفع گردد:
۱- گل های حفاری پایه نفتی و همچنین گل های حفاری آغشته به مواد نفتی در حوضچه های انباشت را به طریق بیولوژیکی و یا سایر روش های مناسب با رعایت ضوابط زیست محیطی به وضعیت اولیه برگرداند.
۲- گل های حفاری پایه معدنی، در حوضچه های مصنوعی یا طبیعی که واجد شرایط زیر باشند انباشت و دفع شده و با پوشش گیاهی متناسب به فضای سبز تبدیل شوند:
الف- خارج از بستر آبراهه و سایر جریانات آب های سطحی
ب- خارج از اراضی کشاورزی
ج- خارج از اراضی جنگلی
د- خارج از حوزه آبریز بلافصل سدهای تامین آب شرب
ه-- رعایت حداقل دو متر ارتفاع از سطح ایستابی آب های زیرزمینی منطقه
محمود احمدی نژاد
رئیس جمهور